2019: schiphollen in nóg hogere versnelling

2019 was een mooi jaar voor Schiphol-watchers. Veel ontwikkelingen en onthullingen, maar helaas ook weer meer onwaarheden, leugens en verdraaiingen uit de sector. Een overzicht.

Weer een jaar van schiphollen achter de rug. Tot 2020!

In januari 2019 gooide KLM als eerste weer olie op het vuur door met de zogenaamde wereld-deal weken te starten. Terwijl zetbaas Piet Elbers enige maanden daarvoor nog moord en brand schreeuwde over het verlies van de hubfunctie, startte hij een ‘responsibele’ actie om meer vakantiegangers in de vliegtuigen te krijgen.

Enige dagen later meldde onderzoeker Jasper Faber van CE Delft dat alle noodzaak voor groei van Schiphol ontbreekt tijdens een discussieavond in Pakhuis De Zwijger op initiatief van NRC Handelsblad.

In een ander onderzoek concludeert Motivaction dat 55 procent van de bevolking (niet alleen de omwonenden) het wel gehad heeft met de groei van het vliegveld. Reden voor ons een open brief te schrijven aan grootaandeelhouder Wopke Hoekstra.

Veiligheidsproblemen
De eerste maand van vorig jaar was nog niet voorbij, toen duidelijk werd dat de veiligheid op Schiphol regelmatig in het geding is. Een dergelijk voorval vond deze maand ook alweer twee keer plaats. Steeds duidelijker wordt dat het vliegveld de drukte niet meer op een veilige manier kan verwerken.

Dan gooit Hans Alders op 30 januari 2019 na tien jaar lang schipperen zonder resultaat eindelijk de handdoek in de ring. De luchtvaartsector geeft direct de schuld aan omwonenden, bestuurders en milieubeschermers. Die willen immers niet meer weten van verdere groei. De sector vergeet voor het gemak dat omwonenden die groei al decennialang zonder morren hebben gepikt en dat het juist de sector is die geen onderhandelingsruimte biedt. Voorman Alders erkent dat de sector de boel heeft laten klappen.

We spreken inmiddels half februari als SchipholWatch ontdekt dat er vreemde verschillen zitten tussen het aantal vluchten dat Schiphol opgeeft en het aantal dat wordt gemeten door onafhankelijke metingen in opdracht van de gemeente Amstelveen. Om een reactie gevraagd, houdt het bewonersaanspreekpunt zich muisstil.

Tien keer meer uitstoot
Een kleine maand later blijkt dat de sector de eigen CO2-uitstoot wel erg rooskleurig berekent. Uit enkele eenvoudige en waterdichte berekeningen blijkt het niet om 2 procent van het nationaal totaal te gaan, maar om liefst 20 procent. Een factor 10 verschil!

Ook in maart 2019 blijkt dat de staat jaarlijks 2 tot 3 miljard euro misloopt aan kerosine-accijnzen. Dat is het bedrag dat vliegbedrijven zouden moeten betalen als zij net als andere transportbedrijven (wegvervoer, trein) evenredige belastingen zouden moeten betalen over hun energiebehoefte.

Begin april van dit jaar konden we voor het eerst de metingen openbaar maken door alle gebruikers van de app Explane. Voor het eerst kon iedereen zien hoe het écht gesteld is met de overlast door vliegverkeer. Niet langer hoefden we te vertrouwen op onnavolgbaar berekende jaargemiddelden, maar kon iedereen zien wat de piekniveaus zijn. De site stroomde al snel vol met tienduizenden metingen.

Op de achtergrond van de ontwikkelingen in de luchtvaart speelde het gehele jaar door het Boeing-schandaal met de 737 Max. Steeds duidelijker werd dat de eens fameuze vliegtuigfabrikant zich steeds meer liet drijven door korte-termijn gewin en dat daardoor de veiligheid stilletjes op de achtergrond was verdwenen. Talloze reportages en onderzoeken wereldwijd bevestigen dat. Een reportage van het Australische 60 Minutes geeft een ontluisterend inkijkje.

Accijns op kerosine
In mei van dit jaar startte het Europese burgerinitiatief om kerosine te gaan belasten. De initiatoren moeten binnen een jaar een miljoen handtekeningen ophalen om het onderwerp verplicht op de planning te krijgen bij de unie. Ondertekenen kan nog steeds.

Aan het einde van die maand blijkt Schiphol in het voorgaande jaar wéér op tal van punten in de fout te zijn gegaan. Geluidsnormen zijn overschreden, vliegtuigen zijn zonder geldige reden van hun routes afgeweken en de verkeersleiding laat vliegtuigen in de verkeerde richting landen. Dit alles blijkt uit een brief van minister Van Nieuwenhuizen aan de Tweede Kamer.

Een dag later laat ook de Nationale Ombudsman van zich horen. Deze maakt zich ernstig zorgen over de gevolgen van de opening van Lelystad Airport, zo schrijft hij aan de minister.

In juni prikt SchipholWatch de ballon van de duurzame kerosine lek door een louter natuurkundige berekening die aantoont dat het volstrekt onmogelijk is Schiphol te laten draaien op deze virtuele brandstof.

Schiphol maakt kinderen ziek
Eind juni komt ook RIVM met een schokkende mededeling: kinderen worden ziek van het ultrafijnstof uit vliegtuigen. Een vervolgonderzoek wordt gestart om de ernst van de gezondheidsschade op langere termijn vast te stellen.

Ook blijkt dan dat Schiphol weliswaar nauwelijks meer groeit in vliegtuigen die het wel moet meetellen, maar juist fors groeit in vliegtuigen die het niet hoeft mee te tellen.

In juli startten we de petitie om de groei van Schiphol te stoppen. Deze is inmiddels meer dan 11.000 keer ondertekend en wordt binnenkort aangeboden aan de Tweede Kamer, tezamen met een soortgelijke petitie over vliegveld Beek bij Maastricht.

Als vervolg op het artikel over de onhaalbaarheid van synthetische kerosine, berekenden we de financiële consequenties hiervan voor Schiphol. De 1600 vierkante kilometer zonnepaneel komen zomaar neer op een investering van 500 miljard euro – voor Schiphol alleen.

Nep-participatie
Ondertussen wordt meer en meer duidelijk dat de participatie van omwonenden in het luchtvaartdossier een farce is. Verenigingen van omwonenden schrijven boze brieven en lopen zelfs weg uit het overleg, nadat hun inbreng wordt genegeerd of verdraaid. Hetzelfde gebeurde eerder al in het ORS-overleg rond Schiphol.

In juli stelt ook huisbankier ABN-Amro van Schiphol dat het niet langer opportuun is het vliegveld te laten groeien. “De maxima zijn bereikt. Er is geen ruimte voor groei in Nederland.”

In Aalsmeer vindt een vergadering plaats waarin de gemeenteraad unaniem besluit een rechtszaak tegen het vliegveld te gaan ondersteunen. Hoewel deze uitslag toen legendarisch werd genoemd, is er sindsdien weinig meer van de gemeente vernomen en lijkt het erop alsof deze op haar besluit is teruggekomen.

Vluchten wegrekenen
In augustus blijkt opnieuw uit een vergelijking van Schiphol-cijfers met metingen dat er jaarlijks duizenden vliegbewegingen op mysterieuze wijze verdwijnen. Bureau Geluidsconsult meet op één baan duizenden onverklaarbare vliegbewegingen die niet zijn opgenomen in de officiële cijfers van directeur Benschop en consorten. Een paar dagen later worden ook op basis van de vluchtendatabase van Vlieghinder.nl aanwijzingen gevonden dat er vluchten ‘verdwijnen’.

Dat de beloften van Schiphol over minder hinder loos zijn blijkt later die maand uit een vergelijking van de in 2008 beloofde hinderbeperking en de uiteindelijk gerealiseerde hinder. In plaats van een daling blijkt sprake te zijn van een forste stijging.

In de nazomer bezoeken zowel Dick Benschop als minister Van Nieuwenhuizen allerlei individuele omwonenden en gemeenten. Overal wordt geluisterd en overal worden toezeggingen gedaan. Grotendeels blijven de beloftes in het duister, omdat her en der moet worden getekend voor geheimhouding. ‘Verdeel en heers’, lijkt het motto van de luchtvaartbestuurders te zijn.

‘Eerst aantonen, dan verder praten’
In het algemeen overleg op 11 september (!) doet de minister uiteindelijk een opmerkelijke toezegging aan omwonenden. “Groei moet vooraf worden verdiend. Eerst verbeteringen aantonen op het gebied van hinder, milieu en veiligheid, dan pas praten we verder”, stelt zij. Wij zijn nog steeds benieuwd hoe de minister dit in de praktijk gaat brengen zonder een fatsoenlijke nulmeting.

In september gooit de koepel van reiswinkels ANVR nog olie op het vuur van de maatschappelijke discussie door te stellen dat omwonenden wel genoeg hebben aan drie uur slaap per nacht. Onderdirecteur Schut pleit ervoor om tot ’s nachts 2 uur door te vliegen en vervolgens weer te starten vanaf 5 uur.

Virtuele bom op Schiphol
En dan valt er op 16 september een virtuele bom op het hoofdkantoor van Schiphol: stikstofstrijder Vollenbroek meent dat het vliegveld niet over de benodigde vergunningen beschikt om meer dan 400.000 vliegbewegingen te faciliteren. Vollenbroek wist eerder dat jaar respect af te dwingen met het winnen van een zaak tegen de PAS-stikstof-wet bij de Raad van State.

In oktober 2019 blijkt uit een enquête onder inwoners van het zwaar geteisterde Uithoorn, dat liefst 80 procent van de bevolking tegen de verdere uitbreiding van Schiphol is. Benschop blijkt enkele maanden eerder al op bezoek te zijn geweest in deze gemeente, maar wat daar werd besproken moet op last van de luchthavendirecteur maar liefst vijf jaar lang geheim blijven.

Een paar weken daarna blijkt uit eerste testmetingen met een continu metende Explane-app dat het eigen meetsysteem Nomos van Schiphol slechts een paar procent van het werkelijke aantal vluchten als zodanig registreert. Ruim 90 procent van de vliegtuigen wordt niet herkend.

Privé-gegevens op straat
Vlak voor het einde van de maand oktober, juist voor de start van het nieuwe ‘gebruiksjaar’ 2020 blijkt het bewoners aanspreekpunt BAS te zijn gehackt en wordt de site halsoverkop uit de lucht gehaald om pas maanden later weer online te komen. Privégegevens van duizenden omwonenden blijken jarenlang open en bloot op het web te hebben gestaan.

Op 25 oktober bereikt Explane het aantal van 100.000 metingen van vlieglawaai in Nederland.

Begin november eist de Amsterdamse gemeenteraad van Van Nieuwenhuizen dat nu eindelijk eens de afspraken rond Schiphol worden vastgelegd, zodat er kan worden gehandhaafd.

Bijna twee keer zoveel gehinderden
Een dag later blijkt uit een rapport dat het aantal gehinderden rond Schiphol veel hoger ligt dan het vliegveld zelf wil doen geloven. Niet ‘slechts’ 1,3 miljoen mensen wonen er in zones waarin het geluidsniveau boven de WHO-normen ligt, maar liefst zo’n 2 miljoen. Aldus de GGD van Kennemerland.

Ondertussen blijkt ook het ministerie van Landbouw te kunnen schiphollen. Besluiten op het handhavingsverzoek van Vollenbroek – Schiphol naar 400.000 bewegingen – worden keer op keer uitgesteld. Ondertussen is het besluit nog steeds niet in zicht.

Half november worden sterke aanwijzingen gevonden dat Schiphol de overgang naar weer een nieuwe rekenstelsel voor de geluidsoverlast misbruikt om de grenzen verder op te rekken. Expert dr ir Leon Adegeest hekelt het gebrek aan openheid over de rekenmethode en de gegevens die daarbij worden gebruikt.

Op 21 november een hilarisch moment om nooit meer te vergeten: Schiphol wint de Kristalprijs. Voor zijn open wijze van communiceren.

Eind november is Rotterdam de eerste gemeente die de metingen met Explane gaat meenemen in haar beleid. Wethouder Arno Bonte gaat die cijfers vergelijken met andere metingen en berekeningen door de vliegsector zelf.

KLM koopt laatste ‘T-Ford’
Gedurende het gehele jaar heeft KLM-zetbaas Piet Elbers zijn mantra’s ‘Fly responsibly’ en ‘verduurzamen’ gebezigd als hij eind november de allerlaatste splinternieuw afgeleverde 737NG uit handen van de gemankeerde vliegtuigbouwer Boeing ontvangt. Gebaseerd op techniek die teruggaat tot de jaren ’60, verre van stil en verre van duurzaam. KLM zit voor een dubbeltje op de eerste rang door de allerlaatste T-Ford te scoren.

Opmerkelijk feitje binnen de VVD-geledingen. Op het partijfestival dit najaar ontstaat een heus opstootje nadat kamerlid Remco Dijkstra weer eens onwaarheden verkondigde over de uitstoot van de luchtvaart.

Eind november barst dan opnieuw de bom in het burgeroverleg. Zowel de Rotterdamse omwonenden binnen BTV als het Oost-Nederlandse SATL Lelystad lopen ziedend weg uit het overleg met het ministerie. Zij mogen geen eigen verklaring inbrengen en hun bijdragen worden systematisch uit de notulen gehouden.

Aanvang december gooit Follow The Money-journalist Ties Joosten nog wat olie op het luchtvaartvuurtje door te stellen dat Schiphol 80 euro verliest op ieder van de 500.000 vliegbewegingen per jaar. Dit resulteert in een verlies voor de afdeling ‘vliegen’ van 39 miljoen euro per jaar, terwijl omwonenden in de herrie en vuiligheid zitten.

Fraude met stikstofcijfers
Een dag later stelt dr ir Adegeest dat Schiphol fraudeert met de stikstofberekeningen in de eigen milieueffectrapportages. Het bureau Adecs dat de berekeningen uitvoerde in opdracht van het vliegveld stelt binnen een week met een antwoord te komen, maar heeft tot op heden niets meer van zich laten horen.

Greenpeace zorgt in samenwerking met Extinction Rebellion voor een mooie afsluiting van 2019. Het Protestival op Schiphol trok duizenden demonstranten naar de luchthaven. Een klein deel van hen bivakkeerde binnen, maar werd – in sommige gevallen met de wapenstok – naar buiten gedirigeerd op last van Haarlemmermeer. Die gemeente zal zich binnenkort voor de rechter moeten verantwoorden wegens het mogelijk onrechtmatig beperken van het recht op demonstreren.

Hoewel 2019 een bewogen jaar lijkt, verwachten we dat 2020 nog veel meer commotie zal opleveren rond de luchtvaart in en buiten Nederland.

Luchtvaartnota
Minister Van Nieuwenhuizen komt met een nieuwe luchtvaartnota waarin de plannen tot 2050 worden vastgelegd. Algemeen wordt verwacht dat deze nota zeer veel weerstand zal gaan oproepen, omdat vrijwel uitsluitend wordt gekeken naar de belangen van de vliegindustrie en niet naar die van omwonenden, natuur, milieu en veiligheid.

Vliegschaamte is het woord van 2019 geworden en begint nu serieuze consequenties te krijgen voor de industrie. Die lanceert dan ook een wereldwijde campagne om de gevolgen te beperken, maar gezien de kanteling in het maatschappelijke debat is dat vechten tegen de bierkaai.

De mensen van SchipholWatch kunnen in ieder geval niet wachten om u ook in het nieuwe jaar weer te voorzien van relevante informatie over de nieuwste ontwikkelingen, leugens en verdraaiingen.

Een hele fijne jaarwisseling, en tot volgend jaar!

3 antwoorden op “2019: schiphollen in nóg hogere versnelling”

  1. Blij met Schipholwatch!
    Ik wens jullie een inspirerend jaar vol onthullingen van deze gangsters. Zowel overheid als Schiphol blazen hierin onbekommerd hun partijtje liegen en bedriegen mee.
    2020 wordt het jaar van grote Ontmaskering.
    Dank voor jullie inspanningen en ik maak een diepe buiging voor jullie moed en inzet.
    Als ik iets kan betekenen hoor ik het graag.
    Klaar Oversteek
    Oegstgeest

  2. Complimenten voor dit gedegen overzicht. Je kunt een dagtaak hebben aan het vergaren van accurate informatie over het vliegverkeer in Nederland en het ontkrachten van foutieve informatie die door de luchtvaartsector cq de overheid wordt verspreid. Maar het is cruciaal voor een sterke burgeroppostie tegen de luchtvaartlobby en ik ben erg blij dat SchipholWatch – naast andere groepen en individuen – deze taak zo goed vervult.

  3. Een ‘fraai’ overzicht van hoe geteisem met list & bedrog de burger bedot.

    Walgelijk.

    En dat de Tweede Kamer er snurkend bij zit en er niet eens naar kijken wil is des te stuitender: ‘Sie haben es nicht gewusst’, en dat is niet zo gek want ze kijken willens en wetens weg van het SPL-dossier. Cora doet net als Melanie gewoon wat de sector haar vraagt te doen… Luchtvaart in Nederland vertegenwoordigt Zimbabwe aan de Noordzee.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *