Burgers voor een gezonde leefomgeving en dus voor krimp van Schiphol

Stikstof

Losse verkoop fosfaatrechten zorgt mogelijk voor hogere stikstofdepositie

Stikstofuitstoot boven de 900 meter vlieghoogte hoeft Schiphol niet mee te tellen (foto: Bernfried Schnell via Pixabay)

4.8
(64)

Eerder deze week kregen we de tip van een veehouder dat boeren die hun bedrijf of alleen de stikstofrechten aan Schiphol hadden verkocht, hun fosfaatrechten aan andere boeren kunnen verkopen. De kans is groot dat zo de stikstofuitstoot groeit in plaats van afneemt.

Deel op XDeel op Linkedin

Om dieren te houden hebben boeren stikstof- en fosfaatrechten nodig. Met de eerstgenoemde hebben zij het recht om een bepaalde hoeveelheid stikstofdepositie op kwetsbare natuurgebieden te veroorzaken, terwijl de fosfaatrechten het recht geven om een bepaalde hoeveelheid mest te produceren.

Maar het ene hangt nauw samen met het andere. Juist de vermenging van koeienmest met urine zorgt voor de uitstoot van stikstofverbindingen die vervolgens kunnen neerslaan op de natuurgebieden.

Zoals inmiddels uitgebreid belicht in de media en de Tweede Kamer kocht Schiphol voor tientallen miljoenen euro’s aan stikstofruimte op bij agrarische bedrijven. SchipholWatch wist de hand te leggen op een aantal contracten van die transacties.

Daarin staat expliciet vermeld dat Schiphol het boerenbedrijf overneemt inclusief de ammoniakrechten – de stikstofverbinding die boerenbedrijven uitstoten – van dat bedrijf. Niet gerept wordt in die contracten over de fosfaatrechten.

Koppeling niet gerealiseerd
Onze tipgever meldde dat de fosfaatrechten dan ook niet aan Schiphol worden overgedaan, maar aan een branchegenoot – een andere veehouder. Dat is logisch: Schiphol heeft niets aan een vergunning om mest te mogen produceren en verkoop aan een andere partij brengt extra geld op voor de stoppende boer – nodig om (hypotheek- en bedrijfs-) schulden af te lossen, voor een pensioenpotje of om elders opnieuw te kunnen beginnen.

In 2020 wilde het Ministerie van Landbouw de stikstof- en fosfaatrechten aan elkaar koppelen. Dat ging toen niet door na hevige protesten, zodat boeren nu beide rechten los van elkaar kunnen verkopen.

Dit schept nu de onwenselijke situatie dat Schiphol met de opgekochte vergunningen denkt meer stikstof te mogen uitstoten, terwijl de boer die de fosfaatrechten heeft overgenomen meer mest mag produceren. Daarvoor heeft hij of zij uiteraard óók een stikstofvergunning nodig, maar er zijn boeren die een grotere vergunning hebben dan nodig. De zogenaamde latente ruimte in die vergunning kunnen ze nu via de nieuw verworven fosfaatrechten opvullen.

Meer in plaats van minder stikstofverbindingen
Netto kan op deze manier sprake zijn van een stijging van de stikstofdepositie op kwetsbare natuurgebieden in plaats van de beoogde daling.

Dat effect wordt nog eens versterkt door het feit dat Schiphol oneigenlijk profiteert van de stikstof-verdriedubbelaar vanwege de dubbele afkap op 25 kilometer afstand en 900 meter vlieghoogte. Daardoor wordt volgens de TU Delft 90 procent van de vliegtuigenuitstoot niet meegeteld en kan de stikstofdepositie nog verder stijgen.

Overigens is de aankoop van stikstofruimte door Schiphol zeer omstreden. Niet alleen vanwege de grote weerstand die hiertegen bestaat in de Tweede Kamer, maar ook omdat volgens juridisch deskundige stikstofruimte helemaal niet verhandeld kan worden. Het is geen bestaand recht en kan daarom niet worden verkocht, zo redeneren zij.

Onder meer professor Raoul Beunen schreef daar recentelijk een uitgebreid ‘draadje’ over op Twitter. “Een natuurvergunning geeft geen recht op milieuvervuiling of natuurvernieling en kan dus ook niet als recht worden verhandeld”, zo schreef hij onder meer.

Schot tussen luchtvaart en boeren
Ook woedt een felle discussie over de uitruil van NOx-uitstoot door de industrie en de luchtvaart en NHx-uitstoot door boerenbedrijven. Over het algemeen wordt die uitruil als onwenselijk beschouwd, ook door de Commissie Remkes, en is een motie aangenomen in de Tweede Kamer om een schot te plaatsen tussen de twee soorten stikstofverbindingen.

Nadat wij de tip over de verkoop van fosfaatrechten binnenkregen, zochten we naar extra informatie op internet. Daarna plaatsten we er – vlak voor de start van het luchtvaartdebat van gisteren – een inmiddels vaak gedeelde tweet over. Die tweet werd razendsnel opgepikt door meerdere Kamerleden die er krap twee uur later Kamervragen over stelden.

Minister Harbers had geen antwoorden op die vragen, maar beloofde deze door te leiden aan verantwoordelijk minister Christianne van der Wal. Zij moet binnenkort met antwoorden komen. De Kamer is ongerust over de gevolgen van de losse verkoop voor het broodnodige herstel van de natuur.

Interessant bericht? Overweeg aub een donatie via iDeal.

Wat vindt u van dit artikel?

Klik op een ster om het stuk te waarderen

Gemiddeld 4.8 / 5. Aantal stemmen: 64

Nog geen stemmen. Geef als eerste uw mening!

FavoriteLoadingSla dit artikel op in uw favorieten
  1. Hans

    Een boer koopt fosfaatrechten om meer koeien te houden. Omdat de meeste boeren nog latente ruimte hebben binnen de NB vergunning. Op latente ruimte wordt dus nog geen stikstof op uitgestoten. De fosfaatrechten worden gekocht van een stoppende boer. Dus de stikstof uitstoot gaat bij de verkopende boer weg en komt terecht bij de kopende boer. En dan komt Schiphol die de lege huls van de milieu vergunning opkoopt van die gestopte boer.
    Dus in principe koopt Schiphol geen ammoniak stikstof op, want die is al verplaats via de verkoop van fosfaatrechten.

    4
  2. Robin Slegers

    Betaald Schiphol de gekochte stikstof rechten met de subsidie die ze krijgt van de overheid? En is die subsidie daar wel voor bedoeld?
    Dat is toch een lachertje want overheid heeft die rechten zelf nodig om te bouwen.

    2
  3. B. van Marlen

    De zeer discutabele aankoop van stikstofrechten door Schiphol gaat er in ieder geval voor zorgen, dat NH3 emissies worden uitgewisseld met NOx emissies. Waar bedrijven geen activiteit meer vertoonden wordt eenvoudig NOx toegevoegd aan het milieu.

    De emissies van de scheepvaart (96 kt per jaar, 2017) en de luchtvaart (54 kt per jaar, 2019) worden niet eens meegeteld (Bron: NRC, 19-20/11/2022), wat uiteraard een zware omissie is.

    Voeg daarbij dat alle emissies van de luchtvaart boven 900m ook niet meetellen, en u zult kunnen constateren, dat hier echt iets mis is.

    De enorme toename van het aantal landende vliegtuigen boven de regio Kennemerland (en het Natura 2000 gebied aldaar) op de geringe hoogte van 600m, zouden stikstofdepositie ter plekke hebben kunnen doen toenemen. Herhaaldelijk heb ik in Uitgeest (ca. 25 km van schiphol) een kerosine stank mogen opmerken, wat laat zien dat emissies de grond wel degelijk kunnen bereiken.

    Al met al lijkt me dit genoeg reden de laakbare handelswijze van de Schiphol Groep af te keuren. Op geen enkele manier gaat de luchtvaart ervoor zorgen dat het milieu verbetert met groei, wat nooit het geval is geweest. Ik vind, dat de minister hiervoor verantwoordelijk moet worden gesteld.

    11
  4. Haes

    schiphol koopt stikstofruimte van de boeren en dankzij de afkap bij 25 afstand van schiphol en bij 900m vlieghoogte leidt dat in potentie tot drie keer meer stikstofuitstoot dan voorheen bij de oorspronkelijke eigenaar van die stikstofruimte. Dit is wat je noemt schiphollen in de overtreffende trap… boerenbedrog van de hoogste plank. Mede mogelijk gemaakt door onze eigen overheid die verantwoordelijk is voor die rare “afkap”. Na alle hijgerige verklaringen over “natuur en stikstof” door diverse politici zou je denken dat die inmiddels moord en brand schreeuwen? Maar nee… en anders de tweede kamer wel? Maar nee… het is oorverdovend stil…. Wat een schijnheilige vertoning…. mijn minachting heeft een nieuw dieptepunt bereikt.

    16
  5. Dirk

    Storm in een glas water, een boer kan zoveel fosfaatrechten kopen als hij wil , hij mag niet meer dieren en stikstof uitstoten als er op zijn vergunning staat. Zelfs een burger mag fosfaat, varkens- en pluimveerechten kopen als belegging bv. Hiervoor is Nederland wel gecompartimenteerd zodat niet alle rechten naar 1 gebied zouden kunnen.

    4

Geef een reactie

Uw e-mail adres wordt niet gepubliceerd, maar wel gebruikt om een bevestigingslink te sturen. Zonder geldig e-mail adres ontvangt u deze link uiteraard niet. Na bevestiging wordt uw reactie geplaatst.

Translate