Luchtvaartbedrijven, brandstofproducenten en natuurorganisaties die samen een toekomstbestendige koers voor de luchtvaart zouden uitstippelen. Wat kan daar mis aan zijn?
Het blijkt het verhaal van een sector die weer een volgende reddingsboei heeft ontworpen en vervolgens de natuurorganisaties heeft weten te overtuigen om die boei vast te houden terwijl het schip gewoon doorvaart.
De luchtvaartlobby heeft zijn fuik zorgvuldig geconstrueerd. Eerst werd e‑kerosine gepresenteerd als een onvermijdelijke stap richting duurzaamheid, een technologie die al bijna klaar zou zijn voor grootschalige toepassing.
Maar achter die belofte schuilt een realiteit die de natuurorganisaties óf niet hebben gezien, óf te laat hebben doorzien: e‑kerosine is geen volwassen oplossing, maar een technologie die nog nauwelijks uit de couveuse is.
Groene stroom
De productie is zo energie‑intensief dat het bijna absurd is. Voor één liter synthetische kerosine is een hoeveelheid groene stroom nodig die Nederland niet eens kan leveren voor de industrie, laat staan voor een sector die koste wat kost wil blijven groeien.
Toch werd het gepresenteerd als de route naar een schone luchtvaart. En precies daar ging het mis. De luchtvaartsector weet dat ze geen geloofwaardigheid meer heeft als ze zelf met groene beloftes komt. Dus zocht ze partners die die geloofwaardigheid wél hebben.
Door natuurorganisaties aan tafel te zetten, werd het verhaal ineens “breed gedragen”, “maatschappelijk ingebed”, “verantwoord”.
De lobby hoefde alleen maar de juiste woorden te kiezen: strategische autonomie, geopolitieke spanningen, Europese veiligheid. Het soort taal dat een milieubeweging niet gewend is, maar dat wel de indruk wekt dat er iets groters op het spel staat dan hinder, uitstoot of leefbaarheid.
Roep om miljarden euro’s
En zo werd e‑kerosine niet alleen een technologische belofte, maar een geopolitiek project. Een project dat miljarden aan subsidies, ETS‑rechten, netcapaciteit en stikstofruimte nodig heeft. Een project dat vraagt om defensiedeals en Europese bescherming tegen concurrentie. Een project dat vooral de luchtvaartsector zelf dient, maar dat dankzij de aanwezigheid van natuurorganisaties wordt verkocht als een stap vooruit voor het klimaat.
Wat in het document ontbreekt, is precies wat de natuurorganisaties hadden moeten bewaken: de erkenning dat de luchtvaart niet binnen de klimaatgrenzen past zonder krimp. Geen enkele hoeveelheid synthetische brandstof verandert dat. De technologie is te duur, te traag, te energie‑hongerig. De sector weet dat. Daarom is e‑kerosine vooral een rookgordijn, een manier om de discussie over het aantal vluchten te vermijden.
De natuurorganisaties lijken te zijn meegezogen in dat verhaal. Niet omdat ze naïef zijn, maar omdat de luchtvaartsector precies weet hoe je een tegenmacht neutraliseert: door haar onderdeel te maken van het probleem. Door haar verantwoordelijkheid te geven voor een oplossing die geen oplossing is. Door haar te laten geloven dat ze invloed heeft, terwijl ze in werkelijkheid vooral legitimiteit levert.
Zo ontstaat een coalitie die eruitziet als samenwerking, maar in feite een meesterzet is van de luchtvaartlobby. Een coalitie waarin de natuurorganisaties niet de bewakers zijn van de grenzen, maar de vlag op het luchtkasteel dat e‑kerosine heet. Een coalitie die laat zien hoe ver de sector bereid is te gaan om haar groeipad te beschermen — en hoe makkelijk zelfs kritische organisaties in dat pad kunnen worden meegetrokken.
Sla dit artikel op in uw favorieten
KLM bakt ze bruin
Een rechtbank in Denemarken heeft luchtvaartmaatschappij KLM een boete opgelegd van 3 miljoen Deense kronen, omgerekend 400.000 euro, vanwege “greenwashing”. Daarbij doen bedrijven zich groener voor dan ze in werkelijkheid zijn.
Volgens de Deense consumentenombudsman had KLM namelijk een misleidende reclame over de duurzaamheid van vliegreizen dankzij ‘Sustainable Aviation Fuel’ (SAF). In 2023 verspreidde KLM een reclamespotje op de radio en Spotify. Daarin had het bedrijf het over “een grote stap voorwaarts naar iets duurzamere reizen”. Daarnaast beweerde KLM dat het “voortaan voor alle tickets een groter aandeel duurzame vliegtuigbrandstof” gebruikt, terwijl SAF in werkelijkheid 1 procent uitmaakte van de brandstofsamenstelling.
De reclame “gaf consumenten het idee dat reizen met KLM voordeliger zou zijn voor het klimaat dan het in werkelijkheid was”, aldus de rechtbank in Kopenhagen, die KLM veroordeelde voor “misleidende handelspraktijken”. KLM zei in een reactie “kennis te nemen” van het vonnis
B.A.M. Krabbenborg
Schiphol en overige luchthavens doen niet anders dan bij de politiek zand in de ogen strooien , maar jullie weten zelf hoe vervuilende de lucht vaard is . Er komen nog geen ziektegevallen genoeg voor . Jullie scala van smoesjes werken inmiddels niet meer.Dehoeveelheid smoesjes van oa schiphol herhalen steeds maar weer .
B.A.M. Krabbenborg
Schiphol en overige luchthavens doen niet anders dan bij de politiek zand in de ogen strooien , maar jullie weten zelf hoe vervuilende de lucht vaard is . Er komen nog geen ziektegevallen genoeg voor . Jullie scala van smoesjes werken inmiddels niet meer.
Bert van Mourik - Natuur & Milieu
Onze steun voor de opschaling van e-kerosine is onderdeel van onze brede kijk op verduurzaming van de luchtvaart. Voor Natuur & Milieu blijft de volgorde helder: het gaat eerst om minder vliegen, dan efficiënter vliegen en tenslotte de resterende vluchten zo schoon mogelijk maken. Op deze pagina lees je meer over de rol die wij zien voor schonere brandstoffen: https://natuurenmilieu.nl/onderwerpen/reizen-vervoer/alternatieve-brandstoffen/synthetische-brandstoffen-toekomst/
Veruit het grootste deel van onze inzet richt zich op het terugdringen van de luchtvaart, onder meer via een dalend CO₂-plafond, een eerlijke vliegbelasting, minder hinder rond luchthavens en het voorkomen van de opening van Lelystad Airport.
Tegelijkertijd zullen er ook bij een veel kleinere luchtvaart vluchten overblijven die voorlopig alleen op kerosine kunnen plaatsvinden. Voor díe resterende vluchten vinden wij het belangrijk dat wordt ingezet op de meest duurzame brandstof. Daarom steunen wij de ontwikkeling van e-kerosine.
Deze inzet verandert niets aan onze belangrijkste boodschap: om de klimaatdoelen te halen zal de luchtvaart moeten krimpen. E-kerosine zien wij nadrukkelijk als aanvulling daarop, niet als vervanging daarvan.
Jullie worden gebruikt, ze willen blijven groeien
Bedankt voor deze toelichting. Echter, naar mijn mening horen jullie nog steeds niet in dit samenwerkingsverband thuis. Jullie worden door de sector gebruikt om te groenwassen: “Natuur & Milieu doet mee, dus we zijn heel goed bezig”.
Beste Natuur & Milieu, begin als eerste actiepunt met jullie “samenwerkingspartners” over veel minder vliegen te praten, ze zullen niet thuis geven, jullie voorliegen, aan het lijntje houden, toekomstige (loze) beloftes doen en eigenlijk nog steeds meer willen vliegen zoals altijd. En ze zullen jullie afleiden door te praten over E-kerosine.
SchipholWatch heeft eens een artikel geschreven over hoeveel koolzaad (als ik me niet vergis) over de wereld verbouwd zou moeten worden om te voldoen aan de vraag naar SAF. En dat dat onmogelijk zou zijn en vele hectares in zou nemen waardoor gewoon eten voor bevolkingen onvoldoende verbouwd zou kunnen worden. Ook SAF uit dierenresten is niet groen, ook daar hebben ze een artikel over geschreven.
Misschien kan SchipholWatch jullie voorzien van die artikelen?
Kleinere luchtvaart….
“Tegelijkertijd zullen er ook bij een veel kleinere luchtvaart vluchten overblijven die voorlopig alleen op kerosine kunnen plaatsvinden. Voor díe resterende vluchten vinden wij het belangrijk dat wordt ingezet op de meest duurzame brandstof. Daarom steunen wij de ontwikkeling van e-kerosine “
Hebben ze jullie al verteld dat ze moeten groeien om te kunnen verduurzamen? Hun standaard mantra van al vele jaren.
Trap NIET in hun leugens s.v.p!
Ger
Op het nieuws. Pfas zit zelfs in moedermelk.
Maar over de grote vervuiler Schiphol geen woord. Helemaal niets. Stilzwijgend gaan ze gewoon door als misschien wel de grootste vervuiler naast herrie uitstoot.
HuizenAirport
Zojuist het artikel van Schipholwatch gelezen en ik schrok hier heel erg van.
Een mail gestuurd naar de persvoorlichters van Natuur&Milieu:
Geachte dames,
Laat u niet door de vliegtuiglobby inpalmen maak kom echt op voor het milieu.
Ik woon in Huizen, naast het bos van het Goois natuurreservaat, maar heb het gevoel in HuizenAirport te wonen. Iedere minuut gisteren een vliegtuig over je huis of wandelend in het bos alleen maar herrie van ronkende toestellen te horen en heel af en toe een vogel.
Het is geen doen meer. Niet qua lawaai van soms bulderende toestellen, maar ook uitstoot in de lucht, en de troep die op het land en in de bodem komt en die wordt weer door de planten, ons voedsel, opgenomen. Langzaam worden wij vergiftigd.
Lees het artikel en de commentaren en reageer naar de landelijke pers en vooral de landelijk politiek en ministeries. Ook u moet inzien en weten dat alleen krimp van de vliegsector ons kan helpen. Hoe bestaat het dat over natuurgebieden iedere minuut een toestel kan/mag vliegen. Natuur is natuur niet meer.
W Lieverst
Huizenairport
Ik weet niet of u weleens een tekening met de aanvliegroutes van Schiphol hebt bekeken. De Vierde route is ‘niet’ doorgegaan, echter u woont wel onder een smal deel van deze vliegroute en dat al jarenlang. Over het Gooi loopt al jaren een zogenaamde vlieggoot. U bent steeds meer ongemak gaan ervaren, omdat in de loop der jaren het aantal vliegbewegingen is uitgebreid.
Zelf ben ik verhuisd om deze herrie te ontlopen en nu krijg ik er weer last van in de vorm van Lelijkstad Airport.
dirk
En dus zijn de natuurorgansaties wel naief, hoe dom kun je zijn, zitten die gasten onder een steen, hier zitten we in natuur gebied loosdrecht notabene een rust gebied, we hadden gehoopt hier een rustige vakantie door te brengen op het water, dus niet, herriegoot nummer zoveel loopt hier recht over onze hoofden zowel over m,n huis als op het water, 4 herrie baken per minuut, van s,morgens vroeg tot s,nachts, ze kompleet van de pot gerukt hier in dit land, dankzij de hufterigheid van heren die het allemaal zo goed weten, ik weet niet meer waar we naar toe moeten om een beetje rust te krijgen, de nederlander moet zo nodig op vakantie kunnen, intusen zitten wij opgescheept met al die vliegende pisbakken, fijn om zo te moeten wonen, het word tijd dat we die troep eens echt gaan aanpakken, ik weet wel een paar manieren, maar ja, dat mag je hier niet ventieleren, maar we mogen ons wel laten gijselen door schiphol, klm, en vliegende rotzooi, al dit eindeloos geauwehoor schiet niet op.
rrustema
Het kan een manier zijn voor landen met veel zon en zonder fossiele hulpbronnen in de bodem om geld te verdienen. In theorie dan, in de praktijk zie ik het morgen niet gebeuren.
Wilfried
Ik snap gewoon niet dat de grote massa er nog altijd intuint met dit soort van verwerpelijke greenwashing, waar iemand met een beetje niveau zo doorheen zou moeten prikken. Lekker met z’n allen Telegraaf bladerend en RTL4 kijkend naïef blijven. Maar ja, iedereen denkt nou eenmaal eerst aan zichzelf he: “stel je voor dat m’n Mallorca reisje niet meer mogelijk is. Ja wat dan??” Wat iemands kinderen of kleinkinderen straks allemaal gaan meemaken over enkele decennia: joh, wie dan zorgt, wie dan leeft. Dan lig ik toch al onder de zooien….
Omvormen naar tactische zet
Ik herinner me nog dat een aantal alcoholbedrijven zich aansloten bij een gezondheidsprogrogramma alcohol. Om o.a. consumenten bewust te maken van de gevaren van overmatige inname van alcohol. Wat goed, wat een verantwoordelijkheid namen deze bedrijven, dacht ik toen.
Maar dat was een doortrapte zet. Ze konden het narrative richting consumenten sturen, hadden invloed op hoe dat traject vorm gegeven werd en hebben er geen flesjes bier of sterke drank minder door verkocht.
De samenwerking die SW hierboven beschrijft, is precies hetzelfde.
Invloed, sturing en geen veranderingen vanuit de luchtvaart.
Beste Natuur & Milieu, ik heb jullie hoog in het vaandel staan. Maar hopelijk stappen jullie er snel uit, en brengen jullie meteen het eerlijke verhaal breed in de media. Dan is het jullie er kort aan verbinden een mooie tactische zet geweest!
SK
Hier doen we het voor
We gaan klimaatverandering tegen en geven de natuur weer ruimte om te groeien!
Natuur & Milieu heeft zichzelf met deze actie in 1 klap volledig ongeloofwaardig op de kaart gezet. Niets anders dan een wolf in schaapskleren!
Natuur & Milieu : het nieuwe toekomstbeeld verschuift de focus van groei naar kwaliteit.
We willen een luchtvaart die Nederland daadwerkelijk dient. Dat vraagt om scherpe keuzes en gericht sturen op wat Nederlandse reizigers nodig hebben en waar we naartoe vliegen. Niet de overstapplaats van Europa zijn, maar een selectief netwerk van bestemmingen bieden dat Nederland echt verder helpt.’
Was getekend:Marjolein Demmers, directeur van Natuur & Milieu.
Oh ja en de natuur en het milieu offeren we daar bij deze voor op.
https://natuurenmilieu.nl/nieuws-artikel/luchtvaart-kan-in-2040-fors-schoner-en-nederland-beter-dienen/
R.
Lieg, bedrieg, verdeel en heers. De Romeinen deden het al en de huidige luchtvaartsector doet het niet anders! En aan de domoren die het niet door hebben of niet interesseert!