Luchtvaartlobby blijft dromen over groei, maar gaat voorbij aan de realiteit

De column van Daan Lenderink is een goed voorbeeld van hoe de vliegindustrie zichzelf graag ziet: als een trotse VOC-vloot die door ruwe politieke zeeën wordt belaagd op zoek naar een glorieuze toekomst. Maar de werkelijkheid is minder romantisch.

De sector vaart echter niet in zwaar weer, maar in een hurricane die zelf is veroorzaakt. En de wal die volgens Lenderink het schip zou keren, is de samenleving die eindelijk niet meer accepteert dat één industrie permanent buiten de wet mag opereren.

De vergelijking met Zweden in de column gaat helemaal mank. Zweden schrapt belastingen, bouwt uit, investeert in hubs, dus zou Nederland dat ook moeten doen. Maar Zweden heeft geen luchthaven die al jaren zonder natuurvergunning draait, heeft geen regio waar honderdduizenden mensen structureel worden blootgesteld aan kankerverwekkende emissies en heeft geen stikstofcrisis die de rechtsstaat tot op het bot op de proef stelt.

Zweden heeft geen Schiphol dat al decennia groeit op basis van fictieve geluidsnormen en politieke uitzonderingen. Lenderink doet alsof economische politiek losstaat van gezondheid, natuur en wetgeving. Maar Lenderink is in het dagelijks leven dan ook de goedgevulde baas van Schiphol Travel Group – een reisbureau dat sterk afhankelijk is van de vliegindustrie.

Bangmakerij
De dreiging dat SAS groeit en dat Stockholm en Kopenhagen uitbreiden, is een oude truc. De sector probeert de politiek bang te maken met ‘weglopende passagiers’ en ‘veranderende stromen’. Maar passagiersstromen zijn geen vaststaande feiten. Ze zijn het gevolg van keuzes.

En Nederland maakt eindelijk keuzes die niet uitsluitend draaien om overstappers die nauwelijks bijdragen aan de economie, maar wél de volle last leggen op de leefomgeving. Als Delta morgen besluit anders te vliegen, dan is dat een bedrijfsbeslissing. Dergelijke beslissingen zijn geen argument om de gezondheid van honderdduizenden omwonenden op te offeren.

De aanval op krimp is even doorzichtig. Lenderink doet alsof krimp een ideologische hobby is van GroenLinks, alsof ‘minder vluchten, minder uitstoot’ een naïeve slogan is. Maar minder vluchten betekent juist wel minder uitstoot. Dat is pure natuurkunde, niveau tweede klas VWO. En een sector die al jaren boven zijn ‘milieuruimte’ vliegt, kan niet blijven groeien zonder de wet te overtreden. Dat is de juridische realiteit die de rechter keer op keer bevestigt.

Angst voor belastingen
Dan de angst voor belastingverhoging. Lenderink voorspelt dat reizigers massaal de grens over zullen gaan, dat de economische schade te groot wordt en dat Nederland zichzelf buitenspel zet. Maar de echte schade is al jaren bekend: slaapverstoring, gezondheidsrisico’s, natuurverlies, klimaatimpact.

Dat zijn geen abstracte kosten, maar de concrete gevolgen van een sector die deze kosten structureel afwentelt op de samenleving. De wal die de sector vreest, is niet de belastingdruk. Het is de samenleving die niet langer accepteert dat één industrie permanent buiten de wet opereert.

Lenderink klaagt dat Nederland de luchtvaart “niet als strategische sector ziet”. Dat klopt. Nederland ziet de luchtvaart niet langer als sector die automatisch voorrang krijgt boven gezondheid en natuur. Dat is pure vooruitgang. Een volwassen economie kiest niet voor groei om de groei, maar voor balans tussen welvaart en leefbaarheid. De tijd dat Schiphol kon doen alsof die balans niet van belang was, is definitief voorbij.

De wal keert het schip niet. Het is de vliegindustrie die al jaren weigert zijn koers aan te passen, die denkt dat economische dreigementen zwaarder wegen dan gezondheidswaarden, en die blijft geloven dat framing meer zegt dan feiten. De omstandigheden zijn niet veranderd. De feiten zijn wel eindelijk zichtbaar geworden en roepen groeiend verzet op.

We staan weer aan de vooravond van belangrijke juridische procedures, onder meer tegen het Luchthavenverkeersbesluit. Dat kan alleen met uw steun. Doneer aub als u wat missen kunt.

Sla dit artikel op in uw favorieten