De vliegindustrie heeft een opvallend probleem. De sector erkent dat het eigen klimaatbeleid tekortschiet, maar verzet zich tegelijkertijd fel tegen maatregelen die die tekortkomingen kunnen corrigeren.
Dat blijkt uit een nieuwe analyse van InfluenceMap. Volgens het rapport maakt de luchtvaartlobby in 2026 opnieuw gebruik van hetzelfde draaiboek waarmee al bijna twintig jaar strengere klimaatregels worden geblokkeerd. InfluenceMap is een gerenommeerde organisatie die lobbyactiviteiten van grote bedrijven en sectoren in kaart brengt.
De aanleiding is de evaluatie van Corsia, het wereldwijde klimaatsysteem voor de luchtvaart dat door de VN-luchtvaartlobbyclub ICAO werd opgezet als alternatief voor regionale maatregelen. Op 17 juli 2026 publiceerde de Europese Commissie haar beoordeling van dat systeem. Het oordeel was weinig vleiend. Slechts 51 procent van de internationale luchtvaart valt onder Corsia, de kwaliteit van de gebruikte compensatiekredieten is volgens de commissie problematisch, de handhaving laat te wensen over en de transparantie van ICAO is ruim onvoldoende.
ETS uitbreiden
Voor Brussel was dat reden om voor te stellen het Europese emissiehandelssysteem ETS verder uit te breiden. De commissie wil onder meer meer internationale vluchten onder het systeem brengen, alle privéjets meenemen en extra stimulansen geven voor duurzame brandstoffen en emissievrije luchtvaarttechnologie.
De reactie van de luchtvaartsector laat zich raden. Brancheorganisaties als Airlines for Europe (A4E), Airlines for America (A4A) en IATA keren zich onmiddellijk tegen de plannen. Volgens hen hoort klimaatbeleid voor de luchtvaart uitsluitend op mondiaal niveau geregeld te worden en vormt een uitbreiding van het ETS een onaanvaardbare Europese inmenging.
Juist daarin ziet InfluenceMap een fundamentele tegenstrijdigheid. De lobbyclubs stellen namelijk dat Corsia de aangewezen route is om luchtvaartemissies te beperken. Tegelijkertijd erkennen zij zelf dat dat systeem onvoldoende functioneert. Het rapport citeert voormalig IATA-topman Willie Walsh, die in juni 2026 verklaarde dat velen zich afvragen waarom de sector een duur systeem blijft steunen dat waarschijnlijk zal mislukken door het handelen (en nalaten) van regeringen.
Extra maatregelen nodig
Daarmee ontstaat een ongemakkelijke situatie voor de luchtvaartlobby. Wanneer Corsia effectief zou zijn, vervalt het argument voor strengere Europese regelgeving. Maar wanneer Corsia niet effectief is, zoals zowel de Europese Commissie als IATA erkennen, ontstaat juist een sterke reden om aanvullende maatregelen te treffen. De sector probeert vast te houden aan beide standpunten tegelijk.
Volgens InfluenceMap verloopt dat via een vast patroon. Eerst wordt uitbreiding van het ETS bestreden. Vervolgens wordt ICAO naar voren geschoven als enige legitieme regelgever. Daarna wordt beweerd dat regionale maatregelen overbodig zijn omdat Corsia al bestaat. Dat dezelfde sector ondertussen klaagt dat Corsia onvoldoende oplevert, blijft doorgaans buiten beeld.
De analyse gaat verder. InfluenceMap wijst erop dat IATA klimaatverandering zelf als een risico met een hoge waarschijnlijkheid en een grote negatieve impact beschouwt. Ook stelt die organisatie dat een succesvolle energietransitie stabiel beleid vereist en dat subsidies voor fossiele brandstoffen moeten verdwijnen. Maar wanneer overheden vervolgens strengere klimaatregels willen invoeren, verzet de sector zich juist tegen veel van die maatregelen.
Schiphol
Dat is een patroon dat we ook rond Schiphol kennen. Steeds opnieuw klinkt vanuit de sector dat verduurzaming noodzakelijk is, dat klimaatdoelen serieus moeten worden genomen en dat innovatie de oplossing zal brengen. Zodra overheden vervolgens proberen daadwerkelijke beperkingen op fossiele groei op te leggen, verschuift de discussie naar concurrentiepositie, internationale afspraken en vermeende juridische bezwaren.
De vraag die boven het Europese debat hangt, is daarom eenvoudig. Als zelfs de luchtvaartindustrie toegeeft dat Corsia onvoldoende werkt, waarom zou Europa dan afzien van strengere eigen regels?
Voor omwonenden en milieuorganisaties is het antwoord evident. De luchtvaart heeft jarenlang tijd gewonnen met verwijzingen naar mondiale afspraken die telkens weer te zwak blijken om de uitstoot daadwerkelijk terug te dringen. De ETS-discussie laat zien dat de sector die strategie nog steeds hanteert. Niet omdat het bestaande systeem succesvol is, maar juist omdat een effectief systeem uiteindelijk zou betekenen dat de luchtvaart afscheid moet nemen van zijn afhankelijkheid van fossiele brandstoffen.
En daar begint het echte conflict. Niet over de vraag óf de luchtvaart moet verduurzamen, maar over de vraag wie de rekening betaalt en hoe snel die omslag moet plaatsvinden. De Europese Commissie lijkt die discussie nu eindelijk te willen afdwingen. De luchtvaartlobby zet ondertussen alles op alles om dat moment opnieuw uit te stellen.
Sla dit artikel op in uw favorieten
Geef een reactie