Burgers voor een gezonde leefomgeving en dus voor krimp van Schiphol

Klimaat

Oostenrijk en Frankrijk bewijzen dat luchtvaartlobby liegt: minder korte vluchten werkt wél

regionale jet

Foto: Jeffry Surianto

(leestijd circa 2 minuten)
4.8
(127)

Korte vluchten verbieden zou niets opleveren, reizigers blijven toch vliegen, de trein is slechts een romantisch alternatief voor idealisten. Maar cijfers uit Oostenrijk en Frankrijk maken dit frame van de vliegindustrie met de grond gelijk.

Terwijl de mondiale luchtvaartemissies in 2025 alweer boven het pre‑coronaniveau uitkwamen – ClimateTRACE schat ze op 921 miljoen ton CO₂e, een nieuw dieptepunt voor de planeet – laten twee Europese landen zien dat politieke wil wél verschil maakt. Niet pas in 2050, maar nu.

Het kantelpunt kwam tijdens de pandemie. Terwijl luchtvaartmaatschappijen wereldwijd om steun vroegen, kozen Oostenrijk en Frankrijk voor een koers die in Nederland ondenkbaar lijkt: staatssteun werd alleen uitgedeeld in ruil voor harde, juridisch afdwingbare klimaatvoorwaarden.

Austrian Airlines kreeg 450 miljoen euro, maar moest de binnenlandse uitstoot halveren tegen 2030. Air France kreeg liefst 7 miljard euro, maar moest de halvering al tegen 2024 bereiken. Geen vrijblijvende duurzaamheidsretoriek, geen “we streven naar”, maar concrete reducties die meetbaar zijn en die de overheid kan handhaven.

Politieke keuze
De ingreep was even eenvoudig als effectief: schrap korte vluchten waarvoor een snelle trein bestaat. Oostenrijk voerde de maatregel al in juli 2020 in. Frankrijk volgde met een wettelijke ban in de Klimaat- en Resilienciewet van 2021, die in mei 2023 definitief werd ingevoerd. De grens lag rond de tweeënhalf tot drie uur reistijd. Als de trein dat kon, mocht het vliegtuig niet meer. Het was een politieke keuze die de luchtvaartlobby jarenlang had weten te blokkeren, maar die nu eindelijk werd doorgezet.

Het effect is zichtbaar in de emissiedata. Terwijl de mondiale luchtvaart na corona weer explodeerde, bleven de binnenlandse emissies in Oostenrijk en Frankrijk dalen. ClimateTRACE noemt beide landen “pioneers of intentional, policy‑driven aviation decarbonization”. Niet via een geloof in wonderbrandstoffen of in de illusie van klimaatneutraal vliegen, maar omdat ze de meest logische stap zetten: vluchten schrappen die nooit hadden moeten bestaan. De trein bleek geen alternatief, maar een directe vervanger. En reizigers stapten massaal over zodra de overheid de keuze helder maakte.

Symboolpolitiek?
De vliegindustrie zal blijven beweren dat dit soort maatregelen symboolpolitiek zijn. Maar de cijfers tonen het tegendeel. Minder korte vluchten betekent minder uitstoot. Punt. De trein levert directe reductie op, zonder de greenwashing die de sector al twintig jaar verkoopt. En het mooiste: het werkt zonder technologische onzekerheid, zonder afhankelijkheid van schaarse biobrandstoffen, zonder de illusie dat synthetische kerosine ooit betaalbaar of schaalbaar wordt.

Voor Nederland is die les pijnlijk. Terwijl Schiphol en KLM blijven schermen met “duurzame groei”, tonen twee EU‑landen aan dat echte emissiereductie pas begint wanneer de politiek ophoudt met pamperen en begint met verbieden. De vraag is niet of het werkt. De vraag is waarom Nederland het nog steeds niet durft. Waarom een land met een van de best functionerende spoorwegen van Europa nog altijd toestaat dat vliegtuigen opstijgen voor afstanden die de trein sneller, schoner en betrouwbaarder aflegt.

Oostenrijk en Frankrijk hebben bewezen dat de luchtvaartlobby liegt. Dat korte vluchten schrappen wél werkt. Dat emissies dalen zodra de overheid de moed heeft om de sector te begrenzen. En dat de trein wel degelijk een oplossing is. De rest van Europa heeft geen excuus meer. Nederland al helemaal niet.

We staan weer aan de vooravond van belangrijke juridische procedures, onder meer tegen het Luchthavenverkeersbesluit. Dat kan alleen met uw steun. Doneer aub als u wat missen kunt.
Doneren via iDEAL/Wero

Wat vindt u van dit artikel?

Klik op een ster om het stuk te waarderen

Gemiddeld 4.8 / 5. Aantal stemmen: 127

Nog geen stemmen. Geef als eerste uw mening!

FavoriteLoadingSla dit artikel op in uw favorieten

17 Reacties

  1. dirk

    Daar hebben het zooitje h#fters in den haag het lef niet voor, die laten zich liever in de zak sch#ten door de luchtvaartlobby, 1 groot kleuter klasje, aan gevoerd door kleuter v. Oord, liegbeest rintel en pinnokio karremans, en kabouter jette staat met de ezelskap in de hoek. Foei jochie. Met dit 4tal zal het nooit wat worden, alleen nog een grotere aanslag op deze planeet. Waar wij hard voor gaan betalen.

    4
    • rrustema

      Met ad hominems kom je niet verder, want dat belemmert het zicht op het geheel. Daardat het een georganiseerd stelsel van sterke belangen is gaat het zo door. Het is daarom zaak om burgers sterk te organiseren.

      5
  2. Mike

    Meteen over heel Europa invoeren !
    Nu krijg je het waterbedeffect en wijken deze gasten uit naar de omliggende landen.

    9
    • Noobody-b.bsky.social

      Je kunt wachten tot je een ons weegt tot “Europa” het eens is over beperkingen van de luhtvaart. En ieder land dat onder druk staat roept als eerste “we wachten op Europa”! Ja, dank je de koekoek, dan weet je dat er niks gebeurt.
      Gewoon eenzijdig beginnen, net als Frankrijk en Oostenrijk.

      Dat waterbedeffect valt reuze mee, is een geliefd argument van de luchtvaart om niks te doen. De nabijheid van een vliegveld is heel belangrijk, Géén vliegveld nabij? Dan wordt er fors minder gevlogen.

      8
  3. rrustema

    Heel goed voorstel! Vooral ook omdat het nog een nagel aan de doodskist van KLM is. Schiphol is dan minder een overstapperron tussen KLM-vluchten.

    12
  4. Mario

    Die vluchten van Transavia van Amsterdam naar Eindhoven DIE moeten ze onmiddellijk verbieden.
    Dat is echt totaal overbodig!!

    13
    • Noobody-b.bsky.social

      Waar zijn die vluchten te vinden?
      Voor zover ik kan vinden zijn er helemaal geen directe vluchten van Schiphol naar Eindhoven, ook niet van Transavia.

      4
      • Mike

        Voeg hier ook RTHA bij toe.
        Dit gaat voornamelijk om lege toestellen.
        Men heeft dan storing of een extra toestel nodig vanwege verkeerde planning en die pendelen dan idd tussen de luchthavens.
        Dit gaat eigenlijk tussen alle luchthavens waar -als voorbeeld- een Transavia op vliegt, maar zal ook voor andere maatschappijen gelden.

        7
        • Noobody-b.bsky.social

          Soms worden vliegtuigen buiten Schiphol geparkeerd omdat dat elders goedkoper is.
          Soms levert een vliegtuig passagiers af op Schiphol en moet de volgende groep afhalen van Eindhoven.

          5
  5. Ger

    Bij het lezen van dit artikel moest ik gelijk denken aan d66. Ja het kan wel was hun kreet.
    Wat de luchtvaart betreft kan het kennelijk niet een beetje minder.
    En dat die Karremans niet 🚞 spoort weten we al langer. Die gaat liever ✈️en.
    Oostenrijk en Frankrijk geven in elk geval het goede voorbeeld.
    Voor wat .. hoort wat.

    27
      • Noobody-b.bsky.social

        Twente Airport lijkt het voorbeeld voor Eelde en MAA: het worden vliegvelden voor de privévliegtuigen van de (zakelijke) elite die schijt aan het milieu, klimaat en omwonenden hebben.
        En die elite krijgt nog een zak belastinggeld mee ook.

        11
      • Mike

        Wat op Twente speelt, gaat ook al langer op RTHA. Sinds Schiphol van privevluchten af wilde, is het hier toegenomen. Maar…, men zou geen privevluchten overnemen !

        Maar wat is nu eigen een commerciele- of een privevlucht ?
        Ik ben de draad kwijt !
        Particuliere privejets staan op naam van hun bedrijf. Volgens mij dus commercieel.
        Deze particuliere privejets worden tussendoor, via een andere bedrijf, verhuurd aan andere mensen. Wederom een commercieel oogpunt.
        Men krijgt les in particuliere toestellen (sportvliegtuigen). Nog steeds commercieel.
        Toch weet de luchtvaart op elke groep een ander label te hangen, waar opvolgend alleen de grote pretvluchten van Transavia/Tui/KLM e.d. nog commercieel zijn.
        Op RTHA mogen dan deze (non-)commerciele toestellen plots ook in de nacht vliegen of rare routes vliegen.
        Het is m.i. dus gewoon een eigen vrij-brief om vooral veel korte afstanden te vliegen en een hoop extra te vervuilen. Als ik het zo schat is uiteindelijk 99,5% van de vluchten 100% commercieel bezig.

        Ook vanuit het buitenland heeft men hier lucht van gekregen, of het is weer een belastingtruc van het grote geld, want de toename van Belgische en Duitse kentekens is groot.

        10
  6. Dat zou helpen!

    Juist met het annuleren van de kLM korte tochtjes zouden we hier enorme milieuwinst kunnen behalen: 6x per dag heen en weer naar Hamburg, Brussel, Bremen, Hanover, Neuremberg, München en ook de onnodige vluchtjes naar dorpjes in Denemarken, Noorwegen en Zweden waar nog geen 10 passagiers in zitten.
    Ik moet steeds denken aan het ongeluk vorig jaar met iemand die in de motor terechtkwam: bij het krantenartikel stond dat ‘de zes aanwezige passagiers’ enorm geschrokken waren. Tja, zes. Wat een verdienmodel.
    Gewoon accijns en belasting betalen zou ook schelen, daar wordt de vliegindustrie een stuk realistischer en efficiënter van.

    30
    • rrustema

      Ik ben benieuwd naar de uitgewerkte rekensom. Welke vluchten treft het dan, van welke maatschappijen, welke (trein)alternatieven hebben ze…

      Kan de basis zijn voor een goede, concrete petitie.

      6
  7. R.

    De Nederlandse binnenvaart roept (terecht vind ik) om steun vanuit Den Haag.
    De droogte wordt een wurggreep voor de binnenvaart.
    I&W – minister Vincent Karremans ging een kijkje nemen of de roep van de binnenvaartschippers terecht is en dat er dan ook werkelijk steun vanuit Den Haag kon worden toegewezen. Nee, zegt de VVD-er Karremans. Hij vind dat het tot het ondernemersrisico behoort.

    Zeg Vincent, zodra jouw speeltje, de luchtvaartsector in de vorm van KLM roept om steun dan word jij er zeer opgewonden van en zeg je direct: natuurlijk!

    Weet je hoe ik dat noem? VVD-hufterigheid! Je bent een rasechte VVD-er!
    Te walgelijk voor woorden!
    En besef je wel dat al die vliegtuigjes van jouw er juist voor gezorgd hebben dat het nu zo droog is?

    41
  8. Noobody-b.bsky.social

    Stapten alle reizigers over naar de trein of gingen ze (ook) minder reizen?

    Want je (gemotoriseerd) verplaatsen en tijdelijk ergens anders verblijven is gewoon een vuile bezigheid. Het moet ook gewoon een stuk minder.

    21
Translate