De coronapandemie was een onvrijwillig experiment voor zakelijke vliegers en bewees onomstotelijk dat internationale samenwerking uitstekend gedijt zonder constant een toestel in te stappen. Welke bedrijven hebben deze klimaatwinst structureel verankerd en wie valt terug in oude, vervuilende patronen?
In het recente Rapport Ranglijst Zakelijk Vliegen 2026 van Natuur & Milieu worden vijftig grote, in Nederland actieve bedrijven langs de meetlat gelegd. De cijfers laten een scherpe tweedeling zien. Hoewel de onderzochte groep gezamenlijk een emissiereductie van 37,5 procent wist te realiseren ten opzichte van het referentiejaar 2019, gaapt er een diepe kloof tussen de koplopers en een groep hardnekkige achterblijvers die elke vorm van verantwoording weigert.
De ranglijst wordt aangevoerd door bedrijven die aantonen dat een forse reductie van vliegemissies haalbaar is zonder de internationale bedrijfsvoering te schaden. De absolute nummer één van 2026 is het Rotterdamse havenbedrijf. Opvallend detail: dit is het enige bedrijf waarbij de rapportage is gebaseerd op lokale concerngegevens in plaats van wereldwijde data, wat een nauwkeuriger beeld geeft van de Nederlandse impact. Ook lampenfabrikant Signify en ingenieursbureau Arcadis sieren de top van de lijst.
Gezamenlijke coalitie
De kracht van de koplopers zit niet alleen in individueel beleid, maar in de collectieve commitment. Het is geen toeval dat tien van de elf hoogst scorende bedrijven zijn aangesloten bij de Coalitie Anders Reizen. Dit netwerk bewijst dat een gezamenlijke norm leidt tot meetbare resultaten: de gemiddelde reductie bedraagt maar liefst 44 procent.
Aan de onderkant van de lijst treffen we een groep bedrijven aan die de klimaatcrisis simpelweg lijkt te negeren. Zuivelfabrikant Danone, bouwbedrijf Boskalis, autoimporteur Pon, industrieel VDL en oliehandelaar Vitol behalen de maximale negatieve score van -11 punten. Deze bedrijven opereren volledig in het duister: er is geen bruikbare data, er zijn geen doelen en er is geen enkele transparantie.
Maas in de wet
De oorzaak van de ondoorzichtigheid ligt deels bij het handig gebruikmaken van een maas in de wet. Hoewel de Europese CSRD-richtlijn meer rapportage afdwingt, hoeven bedrijven met een energie-intensief productieproces (veelvoorkomend in de Industrie en consumentengoederen) hun vliegemissies niet afzonderlijk te rapporteren. Achterblijvers verschuilen zich achter dit CSRD-lek door vliegreizen te verstoppen in algemene Scope 3-categorieën, waardoor de werkelijke klimaatimpact van hun vlieggedrag buiten het zicht van het publiek en de aandeelhouders blijft.
Een zorgwekkende trend is de opkomst van de ‘reboundgroep’. Dit zijn bedrijven waar de emissies tussen 2023 en 2025 weer scherp zijn gestegen, waardoor de eerdere klimaatwinst verdampt is. Met name de consultancysector (EY, Accenture, Deloitte, PwC) laat een collectieve terugval zien van gemiddeld 36,6 procent.
Een praktijkvoorbeeld is Vodafone. Hoewel het telecombedrijf sinds 2019 een mooie reductie van 61 procent laat zien, zijn hun vliegemissies sinds 2023 weer met 44 procent geëscaleerd. Dit toont aan hoe fragiel eerder behaalde winst is; zonder een ijzersterk en verankerd reisbeleid schieten emissies direct weer omhoog zodra de economische druk toeneemt.
Drie harde eisen
Die vrijblijvendheid moet per direct stoppen, zo vindt Natuur & Milieu. De organisatie stelt drie harde eisen aan het bedrijfsleven. Formuleer expliciete reductiedoelen die in lijn zijn met het 1,5-gradenpad van Parijs, rapporteer vliegemissies afzonderlijk (stop met het administratieve rookgordijn van algemene ‘business travel’ cijfers) en borg beleid structureel: maak de trein de standaard en veranker digitale alternatieven, zodat de ‘rebound’ wordt gestopt.
Voor de overheid is de boodschap eveneens helder: de huidige ‘rapportageverplichting werkgebonden personenmobiliteit’ moet worden uitgebreid naar internationale vliegreizen. Dit is de noodzakelijke stok achter de deur om bedrijven wettelijk te dwingen tot volledige transparantie.
Minder zakelijk vliegen is geen tijdelijk corona-effect, maar een bewuste strategische keuze van de koplopers. Bedrijven aan de top van de ranglijst bewijzen dat internationale groei prima samengaat met een minimale vliegvoetafdruk. De achterblijvers kunnen zich niet langer verschuilen achter hun sector of gebrekkige regelgeving. De routekaart naar minder emissies ligt er; het is aan de politiek en de maatschappij om af te dwingen dat de koplopers van vandaag de norm van morgen worden.
Sla dit artikel op in uw favorieten
Geef een reactie