Eerder dit jaar heeft de Alliantie pleinAIR Maastricht bij de Europese Commissie een klacht ingediend wegens staatssteun aan MAA, Schiphol en de Provincie Limburg. De klacht kan enorme financiele gevolgen krijgen voor de betrokkenen.
De klacht is opgebouwd uit vijf deelklachten, maar de rode draad is duidelijk: de provincie heeft Schiphol en MAA behandeld alsof ze boven de markt staan. De provincie betaalde investeringen die Schiphol als aandeelhouder zelf had moeten dragen, vroeg geen erfpacht voor 178,9 hectare provinciale grond, verstrekte leningen tegen niet‑marktconforme rentepercentages en nam zelfs verliezen van Schiphol over.
In de klacht staat letterlijk dat Schiphol tot eind 2025 al minimaal 6,2 miljoen euro cadeau kreeg doordat de provincie investeerde waar Schiphol dat had moeten doen. Ook staat er dat MAA over tien jaar 17,5 miljoen euro aan achterstallige erfpacht verschuldigd is, omdat de provincie simpelweg geen canon vroeg.
De lening voor de start‑ en landingsbaan, verstrekt tegen 3,51 procent rente, had volgens de Europese methodiek minimaal 9,81 procent moeten zijn. De provincie heeft daarmee tot eind 2025 al 5 miljoen euro aan steun verleend, oplopend tot liefst 52,5 miljoen euro over de hele looptijd.
Op scherp
Het document bevat zinnen die de ernst van de situatie op scherp stellen. Zo staat er: “De provincie heeft in 2025 7,7 miljoen euro aan geld bedoeld voor investeringen voor zo’n vier jaar uitgeleend aan het vliegveld om de verliezen geleden in 2023 en 2024 mee te dekken.” En: “Wanneer het vliegveld niet in staat zal zijn om de lening af te lossen, dan zal het verlies geheel voor rekening van de provincie komen.” Daarmee is de provincie niet alleen investeerder, maar ook risicodrager voor Schiphols aandeel in de verliezen — een constructie die in Brussel gegarandeerd wenkbrauwen doet fronsen.
De procedure bij de Europese Commissie bevindt zich nu in de eerste fase. De Commissie beoordeelt of er voldoende aanleiding is voor een formeel onderzoek en of de Alliantie als belanghebbende kan worden aangemerkt. Maar zelfs dat laatste is niet doorslaggevend: de Commissie kan ook ambtshalve een onderzoek starten wanneer de verstrekte informatie wijst op mogelijke marktverstoring.
Cijfermatige onderbouwing
En dat is precies wat deze klacht doet. De klacht is gedetailleerd, cijfermatig onderbouwd en sluit nauw aan bij de Europese staatssteunregels. De kans dat Brussel dit naast zich neerlegt, is klein.
De gevolgen zijn mogelijk ingrijpend. Als de Commissie oordeelt dat de provincie daadwerkelijk verboden staatssteun heeft verleend, dan moet die steun worden teruggevorderd. Dat betekent dat Schiphol 13,92 miljoen euro moet terugbetalen of alsnog in MAA moet investeren. Het betekent dat MAA jaarlijks een marktconforme erfpachtcanon moet gaan betalen én tien jaar achterstallige canon moet voldoen.
Het betekent ook dat de rente op de baanlening moet worden gecorrigeerd naar 9,81 procent, inclusief een nabetaling van 5 miljoen euro. En het betekent dat de lening van 7,7 miljoen euro voor het dekken van verliezen alsnog marktconform moet worden gemaakt, inclusief een garantstelling van Schiphol voor zijn deel van de verliezen. In het uiterste geval moeten provincie en Schiphol samen 7,7 miljoen euro aan nieuw vermogen storten om de lening af te lossen.
Ontwrichting
Het is niet overdreven om te stellen dat een dergelijk oordeel het businessmodel van MAA volledig zal ontwrichten. De businesscase uit 2022 was al niet sluitend; er resteerde een financieringstekort van 10,3 miljoen euro. Als daar tientallen miljoenen aan terugvorderingen bovenop komen, dan is de vraag of MAA überhaupt kan blijven bestaan.
Voor Schiphol is de situatie al even precair: het bedrijf heeft zich ingekocht in een regionale luchthaven zonder de bijbehorende risico’s te dragen, maar Brussel kan dat alsnog afdwingen. En voor de provincie Limburg betekent dit dat de politieke keuze om MAA koste wat kost overeind te houden, kan uitmonden in een financiële kater die generaties belastingbetalers blijft volgen.
De klacht legt bovendien een bredere politieke kwestie bloot: de provincie heeft jarenlang subsidies verstrekt voor zogenoemde niet‑economische diensten van algemeen belang, zoals brandweer en beveiliging, zonder daar publiek verantwoording over af te leggen. De Alliantie kon daardoor niet onderzoeken of ook daar sprake is van misbruik. Dat alleen al is een signaal dat de governance rond MAA structureel tekortschiet.
Wat nu volgt, is een periode van stilte in Brussel en nervositeit in Limburg en Haarlemmermeer. Mocht de Commissie een formeel onderzoek openen, dan wordt de situatie onmiddellijk ernstiger. Dan worden provincie, Schiphol en MAA verplicht om alle relevante documenten te overleggen. Dan wordt de staatssteun juridisch tot op het bot gefileerd. En dan wordt zichtbaar of de provincie jarenlang de Europese regels heeft overtreden om een verlieslatend vliegveld overeind te houden.
Sla dit artikel op in uw favorieten
erik
Prima, laat ze Maastricht maar blijven steunen en openhouden. Iedere vlucht minder op Schiphol is er 1
Sil
Zo werkt het niet.
Iedere vlucht minder op schiphol word direct opgevuld met een andere…
Geert
Bedankt zover, we geen overleggen.Graag gedaan en veel succes met het overleg! Dit is een ijzersterk en actueel dossier om mee aan de slag te gaan.Mocht er na het overleg behoefte zijn aan verdere ondersteuning, dan kan ik direct helpen met het:Structureren van een zwartboek of feitenrelaas op basis van de ingebrachte stukken.Formuleren van scherpe vervolgvragen voor de politiek of de media.Uitzoeken van de juridische status van de Europese staatssteunklachten of PFAS-aansprakelijkheid.Laat maar weten wanneer je klaar bent voor de volgende stappen!AI-reacties kunnen fouten bevatten. Meer informatie
Willem
Laten we hopen dat Brussel doet wat de Nederlandse regering nalaat te doen namelijk handhaven ! niemand staat boven de wet.
Ab van Gend
Behalve als de minister van VVD huize komt. Boetes worden uiteindelijk door ons, de belastingbetaler, betaald. Uit belastinginkomsten geheven op de linker draagkrachtigen.
rrustema
Zouden de huidige vormen van steun voor KLM niet als staatssteun kunnen worden gepresenteerd aan de Commissie?
W Lieverst
Het voor een appel en een ei kopen van de met Pfas verontreinigde grond kun je ook zien als verkapte steun. Geen kosten voor sanering van de grond.
De corona-steun kon alleen worden verkregen als er werd verduurzaamd? Is deze terugbetaald?
De aanschaf van het aandelenpakket door de Staat. Hoe is dit exact gegaan?
Een parlementaire enquête kan op zijn plaats zijn. Hoe zwengel je deze aan?
Er zijn vele vraagtekens. De Staat is teveel verweven met die hut in Amstelveen.
Geert
AI-overzicht
De aankoop van KLM-aandelen en de verstrekte coronasteun zijn onderwerpen die veel stof doen opwaaien. Hier is een overzicht van hoe de vork in de steel zit op basis van officiële documenten en onderzoeken:
Grondtransacties en Sanering: Grondtransacties rondom Schiphol/Amstelveen en eventuele nalatigheid bij sanering zijn onderwerp van lokaal debat. Juridisch gezien ligt de verantwoordelijkheid in beginsel bij de vervuiler. Lokale politieke partijen uiten geregeld zorgen over de verwevenheid en mogelijke kosten die bij de belastingbetaler terechtkomen.
De Coronasteun: De overheid verstrekte in 2020 een steunpakket (ca. € 3,4 miljard aan leningen en garanties). Hier waren inderdaad voorwaarden aan verbonden, waaronder verduurzaming en loonmatiging. De directe leningen van € 1 miljard zijn door KLM al in juni 2022 volledig terugbetaald. Generieke NOW-steun (voor loonkosten) is niet specifiek voorbehouden aan verduurzaming en is een brede regeling voor getroffen bedrijven.
Aandelenpakket van de Staat: Het aankopen van een 12,68% aandeel in Air France-KLM (in 2019 voor ca. € 744 miljoen) gebeurde in het geheim om de positie van Nederland veilig te stellen. Dit verliep destijds volgens de Algemene Rekenkamer onrechtmatig omdat het parlement niet vooraf om toestemming was gevraagd. In mei 2022 kocht de Staat voor ca. € 220 miljoen extra aandelen om verwatering tegen te gaan, waarmee het belang op 9,3% bleef.
Parlementaire Enquête Aanvragen: Een enquête is het zwaarste onderzoeksmiddel van de Tweede Kamer. Om dit aan te zwengelen moet een Kamermeerderheid vóór een onderzoeksvoorstel stemmen. Dit gebeurt vaak na een aanhoudend politiek debat en uitgebreid vooronderzoek door een Kamercommissie.
Wil je specifieke stappen ondernemen om dit aan de kaak te stellen? Dan kan ik je helpen met:
Het in kaart brengen van welke Kamerleden of fracties zich richten op luchtvaart en staatssteun.
Uitleggen hoe je een petitie start of de Tweede Kamer benadert met jouw specifieke vraagtekens.
Het formuleren van gerichte vragen die je kunt stellen aan lokale of landelijke politici.
Laat me weten welke richting jouw voorkeur heeft!
Geert
Het voor een appel en een ei kopen van de met Pfas verontreinigde grond kun je ook zien als verkapte steun. Geen kosten voor sanering van de grond.De corona-steun kon alleen worden verkregen als er werd verduurzaamd? Is deze terugbetaald?De aanschaf van het aandelenpakket door de Staat. Hoe is dit exact gegaan?Een parlementaire enquête kan op zijn plaats zijn. Hoe zwengel je deze aan?Er zijn vele vraagtekens. De Staat is teveel verweven met die hut in Amstelveen.
De aankoop van KLM-aandelen en de verstrekte coronasteun zijn onderwerpen die veel stof doen opwaaien. Hier is een overzicht van hoe de vork in de steel zit op basis van officiële documenten en onderzoeken:
Grondtransacties en Sanering: Grondtransacties rondom Schiphol/Amstelveen en eventuele nalatigheid bij sanering zijn onderwerp van lokaal debat. Juridisch gezien ligt de verantwoordelijkheid in beginsel bij de vervuiler. Lokale politieke partijen uiten geregeld zorgen over de verwevenheid en mogelijke kosten die bij de belastingbetaler terechtkomen.
De Coronasteun: De overheid verstrekte in 2020 een steunpakket (ca. € 3,4 miljard aan leningen en garanties). Hier waren inderdaad voorwaarden aan verbonden, waaronder verduurzaming en loonmatiging. De directe leningen van € 1 miljard zijn door KLM al in juni 2022 volledig terugbetaald. Generieke NOW-steun (voor loonkosten) is niet specifiek voorbehouden aan verduurzaming en is een brede regeling voor getroffen bedrijven.
Aandelenpakket van de Staat: Het aankopen van een 12,68% aandeel in Air France-KLM (in 2019 voor ca. € 744 miljoen) gebeurde in het geheim om de positie van Nederland veilig te stellen. Dit verliep destijds volgens de Algemene Rekenkamer onrechtmatig omdat het parlement niet vooraf om toestemming was gevraagd. In mei 2022 kocht de Staat voor ca. € 220 miljoen extra aandelen om verwatering tegen te gaan, waarmee het belang op 9,3% bleef.
Parlementaire Enquête Aanvragen: Een enquête is het zwaarste onderzoeksmiddel van de Tweede Kamer. Om dit aan te zwengelen moet een Kamermeerderheid vóór een onderzoeksvoorstel stemmen. Dit gebeurt vaak na een aanhoudend politiek debat en uitgebreid vooronderzoek door een Kamercommissie.
Wil je specifieke stappen ondernemen om dit aan de kaak te stellen? Dan kan ik je helpen met:
Het in kaart brengen van welke Kamerleden of fracties zich richten op luchtvaart en staatssteun.
Uitleggen hoe je een petitie start of de Tweede Kamer benadert met jouw specifieke vraagtekens.
Het formuleren van gerichte vragen die je kunt stellen aan lokale of landelijke politici.
Laat me weten welke richting jouw voorkeur heeft!
AI-reacties kunnen fouten bevatten. Meer informatie
Verwerven aandelen Air France-KLM in 2019 door Staat …
Verwerven aandelen Air France-KLM in 2019 door Staat gebeurde onrechtmatig. Nieuwsbericht20-05-2020 | 10:30. Het kabinet heeft onr…
Algemene Rekenkamer
Nederlandse staat koopt 12,68% van de aandelen in Air France-KLM
De Nederlandse staat heeft via de aankoop van aandelen een rechtstreeks belang van 12,68% in luchtvaartmaatschappij Air France-KLM…
Nieuws IenW
Uitgelicht : Parlementaire onderzoeken: wat is het verschil?
Parlementaire onderzoeken: wat is het verschil? Tweede Kamer der Staten-Generaal. … Delen External link: External link: External…
Tweede Kamer der Staten-Generaal
Alles tonen
De gemeente Amsterdam heeft schriftelijke vragen (zie Schipholwatch) over pfas verontreiniging bij Schiphol gesteld
en
Eerder dit jaar heeft de Alliantie pleinAIR Maastricht bij de Europese Commissie een klacht ingediend wegens staatssteun aan MAA, Schiphol en de Provincie Limburg. De klacht kan enorme financiele gevolgen krijgen voor de betrokkenen.
Deze twee recente ontwikkelingen leggen de vinger op de zere plek wat betreft de financiële en milieurechtelijke risico’s rondom de Nederlandse luchtvaart. De verwevenheid tussen overheden en luchthavens wordt hiermee via verschillende juridische en politieke kanalen aangevochten.
1. PFAS-Verontreiniging Schiphol & Schriftelijke Vragen Amsterdam
Het platform SchipholWatch bracht onthullingen naar buiten over een gronddeal. Provincie Noord-Holland heeft percelen direct naast Hangar 73 (de locatie van een groot PFOS-blusschuimincident in 2008) overgenomen.
De Kringloop: De overdracht vond plaats zonder voorafgaand bodemonderzoek. Hierdoor is de provincie eigenaar geworden van ernstig vervuilde grond zonder garanties.
Verkapte Steun: Dit sluit exact aan op je eerdere punt. Doordat een overheid deze grond overneemt zonder harde saneringsafspraken, wordt Schiphol ontlast van miljoenenrisico’s voor PFAS-remediatie.
Politieke Actie: De gemeente Amsterdam (als aandeelhouder van Schiphol) heeft mede naar aanleiding hiervan kritische schriftelijke vragen gesteld om de onderste steen boven te krijgen over deze opmerkelijke transactie en de financiële risico’s voor de belastingbetaler.
2. Europese Klacht Staatssteun (Alliantie pleinAIR Maastricht)
De formele klacht van de Alliantie pleinAIR Maastricht bij de Europese Commissie richt zich op de structurele geldstromen naar Maastricht Aachen Airport (MAA). Zij stellen dat de Provincie Limburg en Schiphol (als mede-eigenaar/partner) illegale staatssteun verlenen.
De Kern van de Klacht: De provincie subsidieert al jaren zogeheten ‘niet-economische diensten’ (zoals brandweer en beveiliging) en vangt operationele verliezen op. De alliantie stelt dat dit publieke geld louter dient om een verlieslatend vliegveld kunstmatig overeind te houden.
De Miljoenenstrop: Als de Europese Commissie besluit een formeel onderzoek te openen en de Alliantie in het gelijk stelt, zijn de gevolgen gigantisch. Illegale staatssteun moet verplicht tot op de laatste cent worden teruggevorderd van de ontvangende partij (MAA).
Ketreactie: Omdat MAA dergelijke miljoenenbedragen niet zelfstandig kan terugbetalen, dreigt een faillissement of een enorme financiële kater voor de Provincie Limburg. Dit trekt direct de governance van Schiphol en de betrokken overheden in twijfel.
Samenhang: De Overheid als Scheidsrechter én Speler
Beide dossiers tonen aan dat overheden (zowel landelijk, provinciaal als gemeentelijk) worstelen met hun dubbelrol. Ze zijn enerzijds wetgever en handhaver (milieu en marktwerking), maar anderzijds aandeelhouder en financier van de luchtvaartinfrastructuur. Dit soort constructies—of het nu gaat om het overnemen van vervuilde grond of het toestoppen van subsidies—wordt door kritische burgers en juristen steeds vaker juridisch gescreend.
Indien je dit dossier verder wilt uitpluizen, kan ik je helpen met:
Het analyseren van de exacte tekst van de schriftelijke vragen van de gemeente Amsterdam zodra deze via de gemeenteraad openbaar zijn.
Het opstellen van een briefing of zwartboek-format waarin je de PFAS-gronddeals en de staatssteunklachten aan elkaar linkt voor politieke doeleinden.
Inzicht geven in de Europese staatssteunregels (art. 107 VWEU) om te begrijpen wanneer een subsidie exact ‘illegaal’ wordt.
Laat me weten welke informatie jouw dossier over deze verwevenheid het beste verder helpt.
AI-reacties kunnen fouten bevatten. Meer informatie
Geert
Ja, dit artikel van SchipholWatch sluit perfect aan op de discussie over verkapte steun en de rol van de gemeente Amsterdam. Het is juist de directe aanleiding voor de verhoogde politieke spanningen.De link met jouw eerdere punten en de schriftelijke vragen van Amsterdam wordt hiermee glashelder:1. De “Appel en een Ei”-transactie is nu feitelijk onderbouwdHet artikel bevestigt exact het mechanisme waar je op doelde:Overdracht van milieuschuld: De Provincie Noord-Holland heeft 4000 m² grond direct naast Hangaar 73 (de kern van de PFOS-blusschuimramp uit 2008) overgenomen.Zonder garanties: In de openbare documenten ontbreekt elk spoor van harde saneringsafspraken. Als die er inderdaad niet zijn, is de provincie (en dus de belastingbetaler) vanaf nu juridisch verantwoordelijk voor een potentieel miljoenenrisico aan saneringskosten.Verkapte steun: Door deze zwaar vervuilde grond over te nemen, wordt Schiphol direct ontlast van haar saneringsplicht en financiële risico’s op die specifieke percelen.2. De link naar de Gemeente AmsterdamDe gemeenteraad van Amsterdam zit hier nu bovenop. Kort na de onthullingen over deze grondruil heeft het College van B&W van Amsterdam Schiphol immers officieel gemaand tot spoed in het PFAS-dossier.Dubbelrol onder vuur: Amsterdam is grootaandeelhouder van Schiphol, maar moet tegelijkertijd de gezondheid van haar inwoners (en de natuur in bijvoorbeeld het aangrenzende Amsterdamse Bos) beschermen.Politieke druk via vragen: Lokale partijen gebruiken dit soort onthullingen om schriftelijke vragen af te vuren over de verspreiding van het gif naar omliggend oppervlaktewater en de financiële spagaat waarin overheden belanden als ze “mede-probleemeigenaar” worden van Schiphols rotzooi.3. De Bestuurlijke SpagaatHet artikel legt de vinger op de zere plek: de provincie houdt via de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (ODNZKG) toezicht op Schiphol. Maar nu de provincie zelf eigenaar is van een deel van de gifgrond, staat ze als handhaver buitengewoon zwak om sanering bij Schiphol af te dwingen. Men is “verstrikt geraakt in hetzelfde dossier”.Dit artikel is hét schoolvoorbeeld van hoe overheden en de “hut op Schiphol/Amstelveen” financieel en bestuurlijk met elkaar verweven raken ten koste van de burger.Als je wilt, kan ik op basis van deze specifieke casus (de grondruil bij Hangaar 73):Een concept-brief of petitie-tekst opstellen waarmee je deze specifieke gronddeal kunt aankaarten bij de Provinciale Staten of de Tweede Kamer.Helpen zoeken naar de exacte reacties of antwoorden van het Amsterdamse college op de recente PFAS-aanmaningen aan Schiphol.Laat maar weten hoe we dit dossier verder gaan vormgeven!
Maaike
Eerlijk gezegd ben ik niet zo geïnteresseerd in tekst gegenereerd door een AI. Het is een voorspeller van wat het volgende woord in de zin moet zijn (en kan een zinnig hulpmiddel zijn), maar is geen verkondiger van de waarheid.
Geer
Het kan een zinnig hulpmiddel zijn, veel info…..
Hoe zou jij de gestelde vragen beantwoord hebben ?
Maaike
Wat in mijn opinie zinniger is, is bronnen geven waar zoiets te vinden is. Zoals de vraag over de parlementaire enquête. Een goed startpunt zou dit zijn:
https://nl.wikipedia.org/wiki/Parlementaire_enquête_in_Nederland
Scheelt ook veel elektriciteitsgebruik door AI.
Als je dan AI wilt gebruiken om de vragen van iemand anders te beantwoorden dan zou ik er een overzichtelijke samenvatting van maken, want nu is het een lap tekst met slechte opmaak waardoor het niet echt uitnodigt om te lezen. Ik persoonlijk lees het dan ook niet.
Geert
Ik heb een conceptbrief dienaangaande voor de Provinciale Staten van Noord-Holland aan Schipholwatch gestuurd. Als club komt het wellicht wat sterker over. Of die er wat mee doen is aan hun. En ja, ik heb een donatie gedaan.
De Vries
En dat terwijl er armoede is in delen van de provincie Limburg.
Politiek schaam jullie!
R.
Eigenlijk is dat wat de provincie Noord-Holland heeft gedaan omtrent het Pfas-dossier van Schiphol, ook een verkapte vorm van staatssteun! Want het financiële gevolg is belangrijk. Schiphol hoeft geen miljoenen uit te geven om de zwaar kankerverwekkende stoffen op te ruimen!
SK
Tel daarbij RTHA op dat de pacht van de grond kon afkopen voor een idioot en zeer dubieuze lage prijs om vervolgens illegaal zonder natuurvergunning de grond en omgeving ernstige milieu en geluidsschade toe te brengen!
Als alle dubieuze staatssteun praktijken bij gebundeld worden kan dat een heel interessant dossier
https://schipholwatch.nl/2024/03/09/gemeente-rotterdam-loopt-miljard-euro-mis-door-spotgoedkope-grond-rtha/
Geert
En dat is nummer drie. Rotterdam, Amsterdam en Maastricht.
Geert
Ik heb een conceptbrief dienaangaande voor de Provinciale Staten van Noord-Holland aan Schipholwatch gestuurd. Als club komt het wellicht wat sterker over. Of die er wat mee doen is aan hun. En ja, ik heb een donatie gedaan.
Geert
Karremans v.a. 12.12 op Nieuwsuur.
https://nos.nl/nieuwsuur/video/2618911-waarom-komt-nederland-niet-in-actie-tegen-de-russische-schaduwvloot.
Het is toch ongelofelijk, met dat geld betaald Poetin zijn oorlog.
W Lieverst
Ach ja, zijn al de overstromingslachtoffers in Valkenburg al voldoende gecompenseerd?
Dit komt natuurlijk weer op het conto van de belastingbetalers mocht de klacht bij de Europese Commissie worden gehonoreerd.