KLM: hoe nu verder?

Zojuist heeft minister Wopke Hoekstra toegezegd dat KLM voorlopig kan fluiten naar de iets meer dan 2,4 miljard euro staatssteun die nog niet was overgemaakt. Reden volgens de media: de piloten willen niet tekenen bij het kruisje.

Foto: Mika Baumeister via Unsplash

De piloten, verenigd in de VNV, hebben aangegeven dat zij niet binnen een dag willen tekenen voor een versobering van de arbeidsvoorwaarden voor een periode van vijf jaar. Dat is een feit, maar is dat wel de echte reden voor het afblazen van een deel van de staatssteun?

Het is immers logisch dat mensen niet staan te trappelen een groot deel van hun inkomen in te leveren. Ook al is dat inkomen zo hoog als van de piloten van KLM, ook deze mensen hebben hun uitgaven afgestemd op hun inkomsten. Dat betekent in veel gevallen hoge hypotheken, hoge aflossingen voor de sportauto en hoge alimentaties.

Niemand kan de piloten deze weigering kwalijk nemen. Wij kennen maar weinig mensen met topinkomens die sober leven. Ze genieten van het leven, kijken niet op een euro meer of minder en laten het geld lekker rollen.

Oorzaak niet de piloten
Het probleem ligt ons inziens dan ook helemaal niet bij de ‘onwillige’ piloten. Ook al zijn er meer dan 2.500 ruim verdienende piloten in dienst, dat zijn niet de echte kosten voor een bedrijf als KLM.

Die kosten zitten namelijk in de enorme investeringen en financieringslasten die samenhangen met de vliegindustrie. Passagiersvliegtuigen kosten al gauw 25 miljoen euro, met uitschieters voor de grotere exemplaren tot wel een kwart miljard euro per stuk.

Die vliegtuigen, dat kapitaal, is op dit moment niets meer waard. Veel van die peperdure toestellen staan werkeloos aan de grond, brengen daarom geen euro omzet meer binnen, maar moeten wel iedere maand worden afbetaald en onderhouden. KLM heeft 170 van dat soort kapitaalgoederen en dochter Transavia nog eens 80.

Parkeren in plaats van afstoten
Het management van KLM ziet al sinds maart van dit jaar dat het de verkeerde kant opgaat met de omzet. Lockdown na lockdown. Mag er in land X gevlogen worden, dan mag je niet landen in land Y en vice versa. En toch heeft die directie nog geen enkel vliegtuig afgestoten om de kosten te drukken. In plaats daarvan worden overtollige vliegtuigen geparkeerd op Schiphol en Eelde, in de hoop op betere tijden.

Het KLM-management is sinds maart, al acht maanden lang, druk bezig met het hopen op betere tijden, het jammeren bij talk shows, het bewerken van Den Haag en het ophouden van het handje bij de belastingbetaler.

Met resultaat, dat moet worden gezegd. KLM is dé grootste verbruiker van de NOW-salarissubsidie, heeft met een beurswaarde van nog geen 1 miljard euro de toezegging gekregen voor 3,4 miljard aan staatsgegarandeerde leningen en wist een extra kapitaalsinjectie van volgens de Vereniging van Effectenbezitters 10 miljard euro op de politieke agenda te krijgen.

Maar wat is er ondertussen structureel gebeurd op het hoofdkantoor aan de Amsterdamseweg in Amstelveen om de crisis het hoofd te bieden? Tijdelijke contracten zijn niet verlengd, uitzendkrachten naar huis gestuurd. De tweede vrijwillige vertrekronde is in gang gezet. Dat scheelt inderdaad duizenden banen, maar het is lang niet genoeg om de enorme teruggang in omzet te compenseren.

Geen structurele maatregelen
Wat de hoogbetaalde directeuren van KLM hebben nagelaten, is het afstoten van vliegtuigen, het reduceren van de afdeling spindokters en het terugbrengen van het aantal kantoortijgers, het nemen van maatregelen om de structurele neergang het hoofd te bieden en het onder druk zetten van toeleveranciers, leasemaatschappijen en particuliere financiers. Daar waar het échte geld is te halen.

Sterker nog: één van de eerste daden na de toezegging van de staats (-gegarandeerde) leningen was het afbetalen van een lening van 400 miljoen euro met een hogere rente dan de 1,35 procent die KLM nu aan de banken moet betalen. Het ene gat werd gevuld met het volgende, met als lachende derde de houder van die feitelijk waardeloze obligaties.

De KLM-directie lijkt uit te blinken in het wachten op betere tijden en staatssteun. Piloten trappen daar niet in. Dat zijn vakbroeders die weten hoe het luchtvaartbedrijf in elkaar steekt. Die weigeren persoonlijk op te draaien voor de nalatigheid van het eigen management.

Het kan onsympathiek overkomen van die vliegeniers, maar objectief bezien is het heel goed te begrijpen dat mensen niet persoonlijk willen opdraaien voor de fouten of nalatigheid van het management.

Levensgevaarlijk vaarwater
Dat het financiële steekspel om de toekomst van KLM daarmee in levensgevaarlijk vaarwater terecht is gekomen, is een wrange zaak voor alle medewerkers, vooral voor de mensen die het financieel minder hebben getroffen dan de piloten. Maar wijs niet naar de groep piloten.

Zoek het hogerop in de organisatie. De directie waarvoor men krap anderhalf jaar geleden nog de barricades opging, heeft in de afgelopen acht maanden getoond niet te beschikken over voldoende kracht, kennis en ervaring om een echte crisis het hoofd te bieden.

Wij als belastingbetalers en gehinderden van de luchtvaart hebben deze mogelijke afloop al maanden geleden aan zien komen en er ook over geschreven.

Halvering Schiphol mogelijk
Heel eerlijk gezegd: wij laten geen traan om een definitief afscheid van KLM. Zonder KLM hoeft onze buur Schiphol geen overstappers meer te verwerken en zonder KLM kan onze regering veel makkelijker beslissingen nemen over een passende omvang van de luchtvaart in ons land.

Wij verwachten als omwonenden dat zonder KLM vliegveld Schiphol structureel zal worden gehalveerd. Op zijn minst. Zonder de hubfunctie is het voor geen vliegmaatschappij meer interessant om te vliegen naar bestemmingen waar geen Nederlander ooit van heeft gehoord. Evenmin zijn er feedervluchten nodig. Al met al zou het zomaar eens kunnen leiden tot een Schiphol met de omvang van Zaventem.

Na decennialange vliegterreur zou dat voor ons een verademing zijn. Geen nachtvluchten meer, geen 400 vliegtuigen per dag meer over onze woonwijken en geen continue kerosinedampen meer. Een beter milieu, minder schade voor het klimaat. We kunnen eigenlijk niet wachten.

Werk zat
Dus hoe nu verder? In onze optiek is een faillissement van KLM onontkoombaar. Laat het dus maar gebeuren, zonder nog meer belastinggeld erin te steken.

Arbeidsbemiddelaar Randstad gaf eerder deze week in De Telegraaf aan zonder problemen 80 procent van de medewerkers aan een leukere baan te kunnen helpen. En die overige 20 procent vindt echt wel werk bij een andere aanbieder in de vliegindustrie.

Wat vond u van dit artikel?

Klik op een ster om het stuk te waarderen

Gemiddeld / 5. Aantal stemmen:

Nog geen stemmen. Geef als eerste uw mening!

Jammer dat dit artikel niet zo interessant was voor u!

Help ons het artikel verbeteren.

Wilt u aangeven hoe we het stuk kunnen verbeteren? Als u antwoord wilt, laat dan ook uw e-mail adres achter.

8 antwoorden op “KLM: hoe nu verder?”

  1. De ‘blauwe familie’ vertoont scheuren, de positie van Elbers is er niet sterker op geworden en Hoekstra zit met een dilemma (hij zal toch wel met Franse collega bellen om af te stemmen?). En nu de piloten het scherp lijken te spelen en Hoekstra als gesprekspartner willen, dat niet gedaan krijgen, moeten zij weer met Elbers aan tafel…en dat gaat niets brengen. Ook een dilemma. Nu tevens de verhouding tussen werknemersgroepen verstoord is…vraagt dit bijna om een ingreep vanuit Frankrijk, of vertrek van Elbers. Tenzij de piloten bijdraaien. Zij overspelen overigens m.i hun hand omdat zij in feite nog niets ingeleverd. Een commitment aangaan van ‘22 tot ‘25 zegt niet zoveel. De veelverdieners binnen KLM moeten er aan geloven en privileges opgeven. De interne verdeel- en heers politiek van KLM werkt in goede tijden, niet in slechte.

    1. Die 30.000, minder kan ook, vinden moeiteloos een baan in de omgeving van Amsterdam. Zijn meest lager gekwalificeerde banen (bagage-afhandeling bijv.) die legio voorhanden zijn en waar nu via al dan niet bona-fide uitzendbureaus, op inzet tijdelijk personeel, veel geld aan verdienen. Daarnaast ontstaan ‘nieuwe’ activiteiten.

  2. Geniet u ook zo van de serie “Vliegende Hollanders” over de ontstaansgeschiedenis van de KLM? Met pioniers als Plesman en Fokker. Toen was er nog ruimte in ons land. Die tijd is voorgoed voorbij.

    Verdere groei zal nog meer kapot maken. De luchtvaart is van vriend vijand geworden. Vijand van een normaal gezond leven zonder herrie en zoönosen, vijand van het klimaat, vijand van de oorspronkelijke bewoners van onze steden, die nog niet zo lang geleden werden overspoeld met massatoerisme.

    Men ziet het niet in en handelt er niet naar. Net als bij corona zal er te weinig worden gedaan en ook te laat.

    Of komt men toch tot inkeer? Ik hoop erop, maar betwijfel het gezien de lange geschiedenis van leugens en bedrog. De rekening zal later worden gepresenteerd!

  3. Mooi om dit gezichtspunt te lezen. Waar ik op hang is een detail in de zin dat er geen vliegtuigen zijn afgestoten.

    Grote delen van Nederland zaten dit voorjaar lang is de ontkenningsfase. De directie die met jaarplannen werkt en grote budgetten, verkoopt niet ineens een deel van de vloot. Bovendien wie wil die toestellen hebben? Alleen Antarctica is nog virusvrij. Verder is meen ik afscheid genomen van de 747-400. Dus er wordt wel degelijk afgestoten.

    Laten we hopen dat het vliegverkeer drastisch daalt de komende tijd. Maar het is niet alleen KLM die overlast veroorzaakt. Dat is de hele branche. Als de KLM zou verdwijnen blijft de vraag van de consument en zakenwereld aanwezig en nemen andere partijen het over.

    1. Momenteel verkeren talloze luchtvaartmaatschappijen in grote problemen en staan op punt van omvallen. Daardoor bestaat wellicht het risico van ‘dumping’ van vliegtuigen. Verkopen van lijkt mij niet zo realistisch. Dat wordt eerder afschrijven en niets voor kunnen ‘vangen’.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *