Een perspectief uit de cockpit

Ook mensen uit de luchtvaart lezen SchipholWatch, onder wie piloten. Recentelijk raakten we in gesprek met één van hen. Een gezagvoerder van een verkeersvliegtuig die steeds vaker nadenkt over de gevolgen van zijn werk voor het milieu en het leefklimaat. En daar ook met zijn collega’s over discussieert. Wij nodigden hem uit zijn verhaal te doen – een perspectief vanuit de cockpit dus.

Foto: Dragoș Grigore via Unsplash

“Wie ik ben maakt voor jullie niet uit, wat ik doe des te meer. Ik ben iemand waaraan de meeste van de volgers van SchipholWatch een hekel hebben. En daar wil ik verandering in brengen. Ik ben piloot op een groot verkeersvliegtuig.

Doorgaans worden wij piloten gezien als iets speciaals. Een jongensdroom. Daarom loop ik er persoonlijk niet mee te koop. Toen ik als vrijgezel nog naar de kroeg ging, zag je de interesse direct toenemen zodra de meiden erachter kwamen dat je piloot was. Iedere keer ging het over hetzelfde: verre bestemmingen, witte stranden, blauwe zee en een goed salaris. Geluid en milieu zijn toen nooit echt ter sprake gekomen.

Onderwerpen veranderd
Jaren later is de luchtvaart flink gegroeid en de onderwerpen zijn veranderd. We praten met zijn allen meer over het milieu en er is meer overlast van vliegtuigen. Helemaal nu Lelystad er klaar voor is en de routes om Schiphol heen en langs de Veluwe gaan.

Ja, ik ben vóór de luchtvaart en de uitbreiding ervan. Maar ook voor het voortbestaan van onze planeet, het milieu en onze gezondheid. Dat klinkt tegenstrijdig, maar valt te combineren.

Oude modellen toestellen gebruiken veel brandstof, dat is slecht voor het milieu, maar ook voor de portemonnee van de maatschappij. Beide een goede reden om er iets aan te doen. Nieuwe modellen motoren, lichtgewicht toestellen en het goed verdelen van de vracht helpen aanzienlijk in het terugdringen van het brandstofverbruik.

Veel van de lezers hier hebben direct last van het geluid. Een verkeersvliegtuig maakt zo’n 140 dB(A) geluid tijdens het opstijgen. Daar kunnen we, op electrisch vliegen na, momenteel niet veel aan doen.

Invloed piloten
Gelukkig zijn alle onderwerpen, alle vervelende kanten, aan elkaar verbonden. Hierin hebben maatschappijen en piloten een grote rol en hebben ze de mogelijkheid erop invloed uit te oefenen.

Maatschappijen hebben één doel, zoals de meeste bedrijven, en dat is geld verdienen. Ze hebben dus een hekel aan geld verliezen. Opstijgen met maximaal vermogen gaat gepaard met extra slijtage aan de motoren en met extra brandstofverbruik. Dus geld.

Maar vliegtuigbouwers hebben daar iets op gevonden. Motoren rustiger laten draaien, langer op de baan blijven en daarmee zo veel mogelijk baanlengte gebruiken om snelheid te maken. De slijtage, brandstof en het geluid worden zo op de baan al geminimaliseerd.

Standaard procedure
Het gebruik van “noise abatement procedures” hoort hier ook bij. Het is tegenwoordig allemaal standaard procedure.

Het overgrote deel van de brandstof wordt verbruikt op kruishoogte. De meeste CO2-uitstoot vindt dus ook daar plaats. Al tijdens het plannen van de vluchten wordt hiermee rekening gehoouden. We worden op hoogtes gepland die de minste tegenwind bieden. Wat dat betekent een kortere vliegtijd. En: hoe hoger we vliegen, des te dunner de lucht en des te minder brandstof we verbruiken.

Het weer wordt berekend met complexe modellen en die kunnen erg dichtbij de werkelijkheid liggen, maar toch is het plaatje in de praktijk net even anders. Iets meer tegenwind, turbulentie of passagiers. Of toch net iets minder vracht dan verwacht. Als het binnen de limieten blijft, dan mogen we met dezelfde papieren en berekeningen vertrekken.

Overleg luchtverkeersleiding
We kunnen dus lichter zijn dan gepland. En dat betekent dat we eerder naar een nog hogere snelweg kunnen klimmen. Wat we met behulp van het flight management systeem en in overleg met de luchtverkeersleiding proberen voor elkaar te krijgen.

Dalen en landen hebben ook invloed op het milieu en het geluid. Het meest economische en minst belastende is om vanaf kruishoogte, zeg 10 kilometer hoogte, het gas dicht te trekken en naar binnen te glijden.

Dit is voor ons de uitdaging van iedere vlucht. Maar het houdt ons ook scherp en naast de computer die prima zijn werk doet, proberen we een mentaal plaatje te maken en daarmee de computer te controleren door de actuele en het verwachte patroon te vergelijken. Als je het perfect doet en de wind goed inschat, dan heb je geen overbodige toename van het toerental van de motor nodig.

De meeste van mijn collega’s hebben de skills om het bovenstaande goed uit te voeren. Ieder vliegtuig is net even anders en niet iedereen heeft evenveel ervaring. Toch is dit het doel.

Drukte boven Nederland
Het is druk geworden boven ons continent. En vanwege de hub- en transferfunctie van Schiphol en Heathrow extra druk boven ons land. We kunnen simpelweg niet zomaar vanaf 40.000 voet naar beneden komen zeilen. Vliegtuigen komen uit alle windrichtingen, hebben andere bestemmingen en we hebben te maken met de indeling van het luchtruim.

We hebben de equivalenten van snelwegen, afslagen en parkeerplaatsen. Als het drukker wordt worden alle gebieden in kleinere gebieden opgedeeld en kun je er maar op één manier doorheen, over de snelwegen en op bepaalde hoogtes.

Als het rustiger is, dan worden de gebieden groter en kunnen we binnendoor. We mogen dan afsnijden en daarbij meer ons eigen verticale profiel bepalen. Het doel van de luchtverkeersleiding en de piloten is echter hetzelfde: een veilig verloop van de vlucht. En ook een zo kort mogelijke vlucht.

Onder de snelweg door
Dat kan dus betekenen dat we langere tijd op lagere hoogte moeten vliegen om zo onder de bovenliggende snelweg door te gaan. Niemand wil dit, maar de veiligheid staat voorop.

In Afrika is het luchtruim soms zo rustig dat je een uur lang niemand hoort. Hier kun je deze technieken prima oefenen en uitvoeren. Daar wonen ook minder mensen die er last van hebben of zeggen te hebben.

Eenmaal op de grond, na het correct afkoelen van de motoren, is het bij sommige modellen toegestaan om één of meerdere motoren uit te schakelen tijdens het taxiën. Dit scheelt geluid en – over een jaar genomen – ook veel brandstof.

De wetenschap staat niet stil. Er zijn onder meer tests met vliegen op biobrandstof en met (elektrische) taxi-robots. Deze robots klemmen zich vast aan het neuswiel en trekken ons richting de baan. Vlakbij het begin van de baan kunnen we dan de motoren starten en bijna direct opstijgen. Dat resulteert in minder brandstofverbruik en minder geluid.

Kortom, wij zijn er niet op uit om omwonenden in de weg te zitten met het gebulder van onze motoren en uitlaatgassen. We doen er zelfs, vanuit de cockpit, zoveel mogelijk aan om de burgers te ontzien. En geloof mij, zo speciaal zijn wij piloten niet. We zjn gewoon mensen met als enige verschil dat er in onze harten een klein vliegtuigje vliegt.”

Vanwege de impopulariteit van SchipholWatch in de luchtvaartwereld, wil de auteur van dit perspectief niet met zijn naam worden genoemd op deze site.

Wat vond u van dit artikel?

Klik op een ster om het stuk te waarderen

Gemiddeld / 5. Aantal stemmen:

Nog geen stemmen. Geef als eerste uw mening!

Jammer dat dit artikel niet zo interessant was voor u!

Help ons het artikel verbeteren.

Wilt u aangeven hoe we het stuk kunnen verbeteren? Als u antwoord wilt, laat dan ook uw e-mail adres achter.

11 antwoorden op “Een perspectief uit de cockpit”

  1. Dit is WEL een relevante bijdrage. Want het illustreert nog eens mooi dat extra drukte in de lucht disproportioneel meer overlast en milieubelasting veroorzaakt. Dat is volgens mij de kern van zijn betoog. In een luchtruim waar het rustig is (Afrika) kan je dus die ideale zweefvluchten uitvoeren. Wat een contrast met het Europese luchtruim. Dat is inefficiënt ingedeeld, veel drukker, er zijn veel meer korte vluchten, veel verschillende aanvliegroutes, files in de lucht en ga zo maar door. Allemaal belemmerende factoren om die ideale stille, zuinige glijvlucht uit te voeren.

    1. Zo relevant als iemand die reist naar en verblijft op een overvol massastrand en dan klaagt dat het te druk is.

  2. Het ergste vind ik het afsnijden van bochten. Dat is inderdaad dagelijkse kost. Opeens zit je aan je stoel genageld van de schrik, “Nee, het zal toch niet waar zijn dat ie hier neerkomt?”
    Of je schrikt met een schok wakker, want de Chinezen vliegen de hele nacht door.
    Waardeloos dat deze piloot geen consequenties verbindt aan de vervuiling en lawaai overlast die hij honderdduizenden inwoners bezorgt.

  3. Ook ik wil graag op het pilotenverhaal reageren. Ja, er wordt meer over hinder en milieu gepraat, maar dat is volledig terecht, door de idiote groei. Je kunt niet voor uitbreiding van de luchtvaart zijn en voor het milieu. Dat zijn tegenstrijdige doelstellingen! De komende decennia zal nog steeds gro-tendeels met gasturbines worden gevlogen en zal de uitstoot gewoon gaan toenemen, ondanks verbeteringen aan de vliegtuigen. En dit terwijl anderen sectoren hard bezig zijn met de energie-transitie en klimaatmaatregelen. Hetzelfde geldt voor de herrie. Ook al worden de vliegtuigen wat minder lawaaiig (‘stil’ vliegtuig is een leugen), de hinder zal toenemen door de opgevoerde fre-quentie. Minder omvliegen om brandstof te besparen lijkt logisch, maar zal vele onderwonenden nog meer gaan treffen. De zgn. ‘optimale vaste routes’ vormen een regelrechte bedreiging voor velen. Dit is dus pure verplaatsing van herrie. Hetzelfde zien we met opstijgen, langer laag vliegen om brand¬stof te besparen levert meer lawaai verderop. We horen het dagelijks. Nog steeds gaan vliegtuigen midden in de nacht bij ons over met meer dan 70 dB(A), terwijl slaapverstoring al optreedt vanaf 40 dB(A). Onze piloot noemt het allemaal niet. Glijvluchten worden niet uitgevoerd omdat het te druk is in de lucht, zodat men langer horizontaal vliegt op geringe hoogtre (600m) met meer luchtweerstand (flaps uit) en meer vermogen en dus herrie. Dit noemt hij wel. De sector heeft altijd maximaal ingezet op capaciteit en niet op hindervermindering.

    ‘Kortom, wij zijn er niet op uit om omwonenden in de weg te zitten met het gebulder van onze mo-toren en uitlaatgassen. We doen er zelfs, vanuit de cockpit, zoveel mogelijk aan om de burgers te ontzien. En geloof mij, zo speciaal zijn wij piloten niet. We zijn gewoon mensen met als enige verschil dat er in onze harten een klein vliegtuigje vliegt.”’

    Dat kan wel zijn, maar het resultaat is wel dat u het leven en de gezondheid van omwonenden ge-woon verziekt, punt uit! Door de slappe regels en het ontbreken van elke handhaving, en door regel¬rechte leugens wordt dit (behoudens corona) ook steeds erger. De groei maakt alles kapot en dat wordt niet voldoende beseft. Onze piloot zal hoogstwaarschijnlijk nooit worden gewekt door vlieg¬tuigherrie, noch de luchtvaartbobo’s, of de verantwoordelijke politici. Men heeft gewoon geen enkel idee wat anderen wordt aan¬gedaan!

    Je kunt je afvragen wanneer het dan eindelijk voldoende is met die groei. Als het aan IenW ligt nooit! Het gevolg is dat ‘ons mooie Nederland’ steeds meer en herrieland wordt. Ik zie dit besef niet bij de piloot.

    Daarbij komt dat veel gevlieg eigenlijk volstrekt niet nodig is en men dit steeds als normaal is gaan beschouwen, wat het eigenlijk niet is. Tieners gingen bv. massaal naar Spanje om te vieren dat ze geslaagd zijn. Een gedragscorrectie en het afremmen van dit soort kritiekloos gedrag kan best wel overwogen worden. De WTL stelt m.i. terecht dat niet meer dan 386000 vluchten nodig zijn.

    Natuurlijk kun je op deze manier geld verdienen, maar dit houdt wel in dat dit verdienen later door ons allen zal moeten worden terugbetaalt (nu al door overeindhouden van o.a. KLM). Ook op dit punt mis ik een reflectie van onze piloot.

    Ik praat regelmatig met mensen die voorstander zijn van de luchtvaart, maar ze kunnen mij nooit overtuigen dat dit op deze manier moet doorgaan of mijn argumenten ertegen ontzenuwen.

    Ik heb de afgelopen jaren veel documentatie gelezen, mensen gesproken, besprekingen en pre-sentaties meegemaakt, ervaringen opgedaan, werd veelvuldig gestoord in mijn slaap en overdags, ik heb verschillende keren zienswijzen ingdiend. Dit is allemaal verwerkt in mijn cursus en helaas ben ik nog steeds van mening, dat het allemaal volledig waar is en blijft, wat ik overigens zeer betreur.

  4. Uit dit verhaal kun je maar één conclusie trekken: Je kunt de overlast alleen maar verminderen door het aantal vliegbewegingen terug te dringen.

  5. Mooi verhaal maar het intresseert ons geen biet. Wij, onze kinderen en onze natuurlijke omgeving hebben last van pokkeherrie overdag, nachtrustverstoring en vervuilde lucht. Krimpen dus en naar zee.

  6. Ik zie de piloten als chauffeurs, zoals ook van bussen en auto’s.
    De druk vanuit de werkgevers, de ene chauffeur sociaal, de ander niet.
    Ook dit vak zal gaan verdwijnen en neemt een bestuurder het van de grond over en alleen om kleine correcties door te geven, waarna de computer dit overneemt en leert…

    De groei van de luchtvaart is verre van zekerheid voor het beroep van de piloten (en dus de afbetaling van de dure studie).

    Met de juiste algoritmes is iets wat een computer veel beter kan : sneller modellen berekenen en wijzigingen doorvoeren.
    Overal is men bezig met computergestuurde voertuigen (auto’s vrachtwagens, boten) of het is al feit (fabriekshallen, havens, montage/assemblagelijnen).
    In deze context gaat ook mijn vermoeden van het probleem met de 737-max. Dat men al druk bezig is om de automatische piloot nog meer piloot te laten zijn. Big Business !

    Deze piloot bevestigd het. Het gaat uiteindelijk allemaal om de centen en winsten. Niet om de socialiteit, efficientie, milieu, nee om de keiharde centen en daar past sociaal en milieu niet binnen.
    De volgende toestellen worden pilootloos, waarbij er vele malen meer toestellen de lucht in kunnen en nog goedkoper ook.
    Het geluid zal minimaal minder zijn en in plaats van elke 1,5 minuut wordt het elke 10 seconden dat een toestel over de tuinen buldert.

    Tenzij iemand eindelijk eens op de rem durft te gaan trappen… Zo te zien zullen de piloten dat nog niet gaan doen. Ja.., pas als het te laat is. Net als al die lowbudget vliegers en stedentrippers.
    “We wisten het niet”.., nee je wilde het niet weten. Doe je ogen open !

    @ Alfred : Mijn buren mogen op z’n tijd best ELO even op standje 10 zetten (doen ze ook 🙂 , maar sociaal als ze zijn, doen ze dit niet ’s nachts of vroeg in de ochtend). Alleen jammer dat een Transblerria of een Brulair er toch altijd weer bovenuit komt 🙁 .

  7. Jammer een piloot die zonder zijn naam bekend te maken schrijft. Hij:
    Ik ben voor groei, maar ook voor het behoud van de planeet en het milieu…..
    Wat hij verder schrijft is een verhaal hoe dat vliegen in zijn werk gaat
    dat weten we allen voor het merendeel wel . (ook zoals bochten afsnijden, wat extra lawaai geeft !) Maar wat veel erger is , verder komt hij niet. Ik gun hem zijn lol tot vliegen, maar vooral de laatste 30 nam jaar, na jaar de Luchtvaart disproportioneel toe. Voor velen is de huidige limiet van 500.000 vluchten al veel te veel . Verder lijkt hij zich niet te storen aan de sjoemel berekeningen, de manipulaties van vooral de laatste 20 jaar , de volledig gecorrumpeerde MER berekeningen, die van Lelystad moest 4x over gedaan worden. Ook de stikstofhoeveelheid bleek veel meer, dan een Luchtvaart-leverancier had berekend. Hoorde de piloot nog nooit de naam van dhr Leon Adegeest, die deze moeilijke berekeningen in zijn vrije tijd overdeed. Ook hierin kregen zijn berekeningen de de goedkeuring van de expers…! Hij uitte zich nog nooit zo fel . Het is gewoon bedrog , corruptie . Wat opvalt over dit soort walgelijke praktijken horen we luchtvaartmensen, maar ook de Minister Cora van Nieuwenhuizen NOOIT praten . Het enige : We hebben groei nodig
    (ook onder het mom de innovaties te kunnen betalen) Aan de meeste hinderbeperkingen die beloofd/strak afgesproken werden aan de Alderstafel , zijn nog steeds niet uitgevoerd, waaronder verlaging van het aantal nachtvluchten. Dick Benschop weet hier het naadje van de kous van, maar in een recent gesprek met Het Parool zei hij: WE deden alles wat was afgesproken. Dat is een abjecte leugen… De grondhouding deugt dus niet . Zelfs ook niet bij Minister Cora van Nieuwenhoven. Je hoort haar daar nooit over , ook niet over de vele schandelijke misberekeningen . Zo zijn er nog veel meer schandelijke missers . De NLR doet daaraan ook mee
    In de regio Castricum waren altijd 2 routes , die naar de Polderbaan leidden. 4 jaar geleden werd dat ineens gewijzigd in 1 route . LVNL :
    Het is niet veilig genoeg We voegen die 2 samen en hopen binnen enkele maanden een andere oplossing aan te dragen . welaan dat is nog nooit gebeurd. In 2008 en 2013 werd afgesproken: De Buitenveldertbaan krijgt jaarlijks 7 % MINDER vluchten, omdat die baan in drukbevolkt gebied ligt . Welaan tijdens de 2 experimenteerjaren 2011 en 2012 concludeerde dhr Hans Alders in zijn kwartaal en jaar rapportages dat alles naar wens verliep met het nieuwe stelsel VVA (Vliegen Volgens Afspraak) Terwijl in 2011 er 40 % meer gevlogen werd dan beloofd , evenals de jaren er op volgend . In 2019 liep het tegen de 50 % meer.

    Ik verzoek de Piloot eens op mijn verhaal te reageren . Mogelijk dat hij door het 90%minder vliegen eens tijd heeft om alle misstanden te lezen op onze Omwonenden site: https://www.bewonersomgevingschiphol.nl/

    Jan Griese Tel 0297-582336

  8. Ik heb absoluut geen hekel aan piloten. Ik heb een hekel aan politici die niet begrijpen dat alles zijn grens heeft. Nederland zal namelijk nooit groter worden dan het nu is, nooit meer ruimte hebben om uit te breiden, dus er is een grens aan wat het aan kan. Die grens is gewoon méér dan bereikt, kortom we zijn er al overheen. ’s Nachts word je nachtrust verstoord, ’s morgens word je weer gebroken wakker. Met ramen open slapen tijdens warme dagen? Vergeet het maar. De drukke werkdag die daarop volgt is dan helemaal zwaar. ’s Avonds herhaalt het hele ritueel zich weer. In het weekend in de tuin zitten? Om de ca. 1,5 minuten moet je gewoon je gesprek stoppen omdat je elkaar niet kan verstaan. Hoe gek het ook klinkt, je gaat je bijna gelukkig prijzen dat er covid-19 bestaat omdat je nu wèl ’s nachts kunt doorslapen…het is toch vreselijk dat je zo moet denken?

    1. U zegt dat het vreselijk is om zo te moeten denken. Maar het is nog vreselijker dat mensen u die overlast, en dat blijkt uit dit artikel, bewust aandoen. Er kan niet worden gezegd dat men het niet weet. Uw belang wordt bewust genegeerd. Alleen maar voor geld en niets anders dan geld. En als de daders erop worden aangesproken geven ze niet thuis, wijzen naar anderen of roepen doodleuk dat je “daar maar niet had moeten gaan wonen”.

      Het gebrek aan inlevingsvermogen, vanwege korte termijn winst… nou ja lange termijn verlies, is stuitend. Ook al heb je een vliegtuigje in je hart, dan nog kun je bedenken dat het zo niet langer kan. Dan nog kun je bedenken dat jouw hart anderen vreselijk benadeelt.
      Ik ben een fan van symfonische rock. Ik haal het niet in mijn hersens om ELO op stand 10 te draaien. Ook niet overdag. Dat is heel naar voor de mensen die naast me wonen. Dus…..niet doen, zegt mijn geweten.

      Hoe komt het dat dat niet opduikt in de geesten van de vliegindustrie. Ook niet in dit artikel van de piloot. Misschien moet je die bocht NIET afsnijden of niet laag gaan vliegen, gewoon omdat de mensen die eronder wonen vreselijk veel overlast krijgen.

      Het is iets met geweten. Gaat dat uit als je “ready for take off” hebt gezegd?

  9. “We mogen dan afsnijden en daarbij meer ons eigen verticale profiel bepalen. Het doel van de luchtverkeersleiding en de piloten is echter hetzelfde: een veilig verloop van de vlucht. En ook een zo kort mogelijke vlucht”.

    Dit is dus een van de grote oorzaken van de overlast bij woonwijken. Aan die overlast wordt helemaal niet gedacht als men een bocht afsnijdt. Het gaat om een kortere vlucht, dus geld. De vliegbedrijven denken aan geld en niet aan overlast. Mensen die er zwaar onder lijden krijgen het etiketje zeikerds.

    Het bochten afsnijden klinkt als deze redenatie: Als we 170 km per uur gaan rijden zijn we sneller van de snelweg af en zijn er minder files.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *