Met het nieuwe Besluit mandaat, volmacht en machtiging Luchtverkeersleiding Nederland 2026 laat de luchtverkeersleiding (LVNL) weer zien hoe ver de organisatie zich inmiddels heeft losgemaakt van elke vorm van externe tegenmacht.
Wat wordt gepresenteerd als een interne “doelmatigheidsoperatie” blijkt een ingrijpende herschikking van bevoegdheden die de democratische controle verder uitholt. De luchtverkeersleiding, een organisatie met een wettelijke monopoliepositie en een cruciale rol in de veiligheid van het luchtruim, regelt voortaan vrijwel al haar juridische, financiële en operationele bevoegdheden intern, zonder dat het bestuur of de minister daar nog actief aan te pas komt.
Het besluit opent met een zin die de toon zet voor de rest van het document: “Aan de bestuursleden wordt ieder afzonderlijk […] mandaat, volmacht en machtiging verleend om LVNL in en buiten rechte te vertegenwoordigen.” Daarmee wordt de wettelijke eis dat het bestuur gezamenlijk optreedt, in één beweging uitgehold.
De drie bestuursleden kunnen voortaan zelfstandig besluiten nemen die de hele organisatie binden. De uitzonderingen die het besluit noemt, zijn beperkt en vooral symbolisch. In vrijwel alle andere domeinen wordt de macht doorgeschoven naar managers die geen enkele democratische legitimatie hebben en die opereren binnen een gesloten, hiërarchisch systeem.
Opvallend
Opvallend is hoe ver die delegatie reikt. Contracten op basis van het Besluit luchtverkeer 2014 worden niet langer door het bestuur of de directie getekend, maar door managers van Performance & Development.
Juridische procedures — inclusief het starten van rechtszaken tegen burgers, bedrijven of overheden — worden volledig in handen gelegd van de manager Corporate Legal, die bovendien ondermandaat mag verlenen aan iedere Legal Counsel.
De zin “De bevoegdheid […] tot het (doen) instellen van gerechtelijke procedures […] worden verleend aan de manager Corporate Legal” laat zien hoe ver de autonomie reikt. LVNL kan procederen zonder dat het bestuur of de minister daar nog actief over beslist.
Transparantie weg
Ook op het gebied van transparantie wordt de macht geconcentreerd. Woo‑verzoeken worden niet door het bestuur beoordeeld, maar door een manager binnen Performance & Development Business Support. Daarmee beslist de organisatie die onderwerp is van het verzoek zelf over de openbaarmaking van informatie.
De toegang tot documenten over veiligheid, incidenten, capaciteit en besluitvorming wordt daarmee een interne aangelegenheid. De burger die wil weten hoe LVNL tot bepaalde keuzes komt, moet aankloppen bij dezelfde organisatie die belang heeft bij het beperken van die openbaarheid.
De financiële autonomie die LVNL zichzelf toekent, is minstens zo opmerkelijk. Financieringsovereenkomsten, valutatransacties, verzekeringsclaims en machtigingen aan derden worden door financiële managers afgehandeld, waarbij het bestuur slechts als vangnet fungeert.
Miljoenen euro’s
Zelfs bij bedragen van miljoenen euro’s is het bestuur niet langer de primaire beslisser. De interne tweehandtekeningenstructuur lijkt een waarborg, maar in werkelijkheid is het een gesloten systeem waarin managers elkaar vervangen, aansturen en controleren. De minister komt nergens in beeld, terwijl LVNL publieke middelen beheert en een publieke taak uitvoert.
De inkoop- en verkoopbevoegdheden zijn zo gedetailleerd uitgesplitst dat ze vooral laten zien hoe omvangrijk de interne contractenmachine van LVNL is. Van 25.000 tot boven de 500.000 euro zijn er steeds andere combinaties van managers en buyers die mogen tekenen.
De CEO mag vrijwel overal invallen, mits het aantal handtekeningen gelijk blijft. Het besluit bevestigt daarmee dat LVNL een organisatie is die jaarlijks enorme bedragen uitgeeft en ontvangt, zonder dat daar een externe, democratische toets op zit. De enige controle is intern, en die controle wordt door dit besluit verder geformaliseerd als een gesloten systeem.
Internationaal
Het meest gevoelige onderdeel is misschien wel de Regional Unit. Voor internationale samenwerking op het gebied van luchtverkeersdienstverlening — een domein dat direct raakt aan veiligheid, luchtruimindeling en grensoverschrijdende afspraken — is de general manager Regional Unit samen met de voorzitter van het bestuur bevoegd.
Internationale afspraken worden daarmee gemaakt zonder voorafgaande politieke toets, terwijl ze direct raken aan de inrichting van het luchtruim en de veiligheid van burgers.
De toelichting bij het besluit probeert dit alles te normaliseren door te verwijzen naar “doelmatigheid” en “werkprocessen”. Maar de kern blijft dat LVNL, een organisatie met een wettelijke monopoliepositie en een cruciale rol in de veiligheid van het luchtruim, zichzelf een mandaatstelsel geeft dat de afstand tot publieke controle vergroot.
Geen tegenmacht
De burger die overlast ervaart, de gemeente die bezwaar maakt, de journalist die informatie opvraagt: allemaal krijgen ze te maken met een organisatie die haar bevoegdheden steeds verder intern concentreert en afschermt.
Het besluit laat zien hoe LVNL zichzelf bestuurt: als een private onderneming met publieke macht, zonder externe tegenmacht. Het is een structuur die uitnodigt tot ondoorzichtigheid, tot het wegduwen van verantwoordelijkheid en tot het minimaliseren van democratische controle. Voor een sector die al decennia worstelt met transparantie, handhaving en publieke verantwoording, is dat een zorgwekkende ontwikkeling.
Sla dit artikel op in uw favorieten
JES
Schiphol is voor wettelozen of strategen.
En dan: wat zegt Schiphol over dit land?
Een schandaal rond PFAS in de krant,
Corrupte regels zonder beroep ertegen.
Geef mij de zuivere, rechterlijke wegen,
De in kaders vastgeklonken bovenrand
Die, met sancties getand,
Het aantal vliegtuigen toomt
Dat door ons luchtruim mag bewegen.
Wetten zijn niets voor wie de rechtsstaat verkracht.
Justitia houdt haar wonden verborgen
Tot zij ze, opeens, toont in hun afzichtelijke staat.
Dit heb ik bij mezelf overdacht,
Murw, op een stukgevlogen morgen,
Stil en wanhopig, in de Asterstraat.
JES
U heeft er de ironie vast wel van opgemerkt dat ik uitgerekend het bekendste gedicht van J.C. Bloem heb bewerkt in reactie op een artikel over wanbestuur binnen de luchtvaartindustrie. Kon Bloem nog romantisch mijmeren over de “grauwe, stedelijke wegen”, en de “wolken” die “omrand door zolderramen, langs de lucht bewegen”, tachtig jaar later is van enige allure van de verstedelijking weinig meer te bekennen. De grauwe wegen zijn overvolle snelwegen geworden en in plaats van wolken bewegen nu laagvliegende vliegtuigen langs het zolderraam, terwijl de condensstrepen van de hoger vliegenden de hemel schenden zoals een stanleymes een schilderij van Barnett Newman. Zou Bloem “domweg gelukkig” zijn in een straat die 24/7 geteisterd wordt door het gekmakende lawaai van vliegtuigen? Missschien zou hij, als hij nu leefde, een ander gedicht hebben geschreven waarin hij zich bezorgder uitliet over de natuur.
De Asterstraat ken ik niet maar u begrijpt waarom ik de Asterstraat heb gekozen als vervanging voor de Dapperstraat. De Aster, een bloem, is een knipoog naar de schepper van het oorspronkelijke gedicht en de naam past metrisch en naar klinkers naadloos in de beroemde laatste stofe.
Volgens de website “postcodebijadres.nl” zijn er in Nederland 74 plaatsen met een Asterstraat. Uit ten minste twee daarvan zijn bij vliegherrie.nl meldingen te vinden over extreme overlast. Ik voel me dan ook gerechtigd de straatnaam te gebruiken zonder uit eerste hand te weten hoe het is om er te wonen. Ik vermoed dat het er net zo toegaat als bij mij.
De Aster staat, als ik Google mag geloven, symbool voor “liefde, geduld, wijsheid en elegantie”.
Is dit is de liefde van de bestuurders voor degenen die ze besturen? Het geduld waarmee ze dat doen? De wijsheid die ten grondslag ligt aan hun besluiten? De elegantie van hun wijze van opereren?
Ironie op kerosine.
rrustema
Dit is niet snel te fixen. Wat wèl snel kan is dat KLM failliet gaat en de bijbehorende slots verdwijnen.
Jan
Dit riekt idd naar corruptie, is het niet iets voor de ombudsman om hier eens nader op in te gaan?
Winny Lieverst
Dus een beetje omvliegen om de overlast voor de dorpskernen te verminderen kunnen ze ook aan hun laars lappen.
De machtspositie van alles wat met de luchtvaart te maken heeft is walgelijk.
Edwin
Het sprookje dat omwonenden van Schiphol iets te vertellen hebben wordt al héél lang verkondigd. Echter, de vliegindustrie krijgt altijd zijn zin te koste van de omgeving. Niemand komt hier tussen en dat is nu weer een stapje meer dictatoriaal geworden! Geen illusie, tijd voor een opstand!
Rich
Het toont maar weer aan hoe corrupt dit land is
Zouden er nog eerlijke bestuurders zijn
Misschien een enkeling dus toch een kwaadaardige elite
Roland
Beseffende dat dit op deze dag een zwaar beladen thema is en wellicht ongepast, maar
waar is nog de ongelijkheid met onwettelijk
fungerende regimes? Ik snap het met velen anderen al lang niet meer, wetteloosheid is in
NL inmiddels tot wet verheven, hoe brutaler je bent hoe verder je komt – VVD beleid sinds tientallen jaren.
Succes ermee!!!
DEFENSIE
Wat betekent dit voor het samengaan van de luchtverkeersleiding met die van defensie?
Nieuwe problemen zoals de situatie met DigiD?
Winny Lieverst
Zelf heb ik de waarde van mijn woning in de WOZ-beschikking aangevochten. Lelystad Airport is nog niet operationeel voor de burgerluchtvaart en defensie, echter de gevolgen hangen alwel boven de woningmarkt in de Noordoostpolder.
In juli krijg ik uitsluitsel.
Roland
Succes ermee! Ik heb in Amsterdam zo’n procedure gevolgd, het heeft mee tientallen uren werk opgeleverd, uiteindelijk kreeg ik €30 korting op de WOZ! Hoerrraaaa!
Terwijl het hier al maanden een beestenbende is qua vliegverkeer (deze week al helemaal met noordenwind en niet beschikbaar zijn van de Polderbaan) en mijn huis dus op lange termijn niet meer te verkopen is aan een weldenkend mens.
B. van Marlen
Dit beleid past m.i. in de komende misdadige instelling van vaste hoogfrequent gebruikte routes over en vlak langs woonkernen, waaronder een normaal gezond leven niet meer mogelijk is. Door meer macht te geven aan LVNL en bevoegdheden waarbij buiten de rechtsspraak besluiten kunnen worden genomen, is deze ‘luchtruimherziening’ gewoon door te drukken.
Omwonenden krijgen dus totaal het nakijken en zullen op geen enkele manier tegen de overmatige herrie worden beschermd. Men zal zich beroepen op de Wet Luchtvaart en de nieuwe handhavingspunten en de grenswaarden aldaar zo hoog kiezen, dat elke toekomstige ingeschatte ontwikkeling daar gewoon in past.
De nieuwe pechvogels kunnen dan nergens terecht om hun recht te halen. Ze mogen ziek worden, op termijn zelfs overlijden aan stress en hartfalen, of op eigen kosten proberen hun woning, die in waarde sterk zal dalen aan een ander te slijten en weg te vluchten, waarbij ze heel goed moeten kijken waar nog geen vliegtuigherrie is of komt.
Vandaag vieren we de ‘vrijheid’, maar die gaat niet gelden voor die mensen wat betreft leven in een goede gezonde omgeving en woongenot. Die vrijheid zal door LVNL worden vertrapt!
Mocht u denken, dat ik overdrijf, kijk dan eens naar de ervaringen met dit valse systeem in de VS, hieronder verwoord:
‘We are devastated, it is an unbearable situation, we asked for dispersal of flight paths, but never got it,
The FAA (Federal Aviation Authority) says: noise is eliminated, but we get all the noise non stop.
Performance Based Navigation (PBN) is a nightmare, an assault on our communities.
Citizens are forced to live lives of misery due to the unrelenting, unyielding, never ending flights over their homes.
The airlines love it, as they use less fuel, and have fewer delays.’
Dit wordt onze toekomst, vooral onder de zgn. ‘primaire banen’! Later ook, net als voorheen, ook onder de andere banen.
Hoffie
Het is één grote duivelse zooi. En wat gaat de vvd minister Karremans er aan doen? Niks!! Ik hoop toch dat dat ‘niks’ een vergissing van mij is, maar ik heb er héééél weinig vertrouwen in.
Bourree
De invloed van LVNL was al behoorlijk groot met impact op de omwonenden. Dit besluit zorgt ervoor dat routewijzigingen, vliegprocedures of operationele keuzes veel sneller kunnen worden ingevoerd. Hiermee komt de stem van burgers en lokale overheden nog veel zwaarder onder druk te staan. Het maakt een eventuele politieke controle weer lastiger. Het is voor mij ondoorzichtig hoe dit besluit tot stand is gekomen en wie hier verder nog inspraak heeft gehad. We wachten het artikel van Herman in het Parool, waarin ongetwijfeld alle voordelen voor de luchtvaart worden samengevat, af. Het is niet moeilijk te voorspellen dat het voor de omwonenden minder voordeel zal opleveren.
Bourree
٭ ⊹• Column de Bourree٭⊹•
Heldere Hemel
Herman is niet stil. Zijn parool is “luchtvaartminnend”.
Voor het slapen gaan neem ik graag nog een slokje water. Ik denk maar even niet aan de microplastics en chemische stoffen in ons drinkwater. Ik ga er maar vanuit dat wij goed beschermd worden door onze verstandige politici en de betrouwbare overheid. Toch ga ik gestresst naar bed. Je hebt de korte mogeljkheid tot slapen heel hard nodig. Maar je bent fysiek en mentaal volledig in beslag genomen door fulltime ergenis en het gevoel van onmacht. Het is beklemmend! Elk mens dat deze vliegtuigen ongevraagd zo laag over zich heen krijgt, weet dat het een ware marteling is. Gezinnen met kinderen overleven in ongezonde krijsende herrie. Je kunt geen gesprek voeren, niet thuiswerken, telefoneren, muziek luisteren, tv kijken, op het balkon of in de tuin verblijven. Het is een verlies van vertrouwen in dingen die ooit zo normaal waren. Water uit de kraan, een wandeling in de natuur, een park om even tot rust te komen. Het is ons ongevraagd afgenomen en we noemen dat vooruitgang. De lucht boven onze huizen, verkocht aan het meest vervuilende en onfatsoenlijke bedrijf zonder enig moreel besef of interesse in de omgeving. Ontkenners zouden toch echt even, zonder vooroordeel, bij ons op de stoep moeten gaan zitten. Het is werkelijk mensonterend. Echt! Het is een enorm onrecht.
Ik ben hier niet komen wonen in lawaai en uitstoot. Ik ben hier geboren en opgegroeid in een veilge, rustige omgeving. Waar ik vroeger zonder nadenken door mijn lieflijke dorp fietste of in de natuur wandelde, wordt ik nu direct geconfronteert met de vervuiling en ondraagliijke herrie om me heen. Ik ben mij compleet rot geschrokken dat het mogelijk blijkt, om hele woonwijken, zonder toestemming, gierende overlast te bezorgen. Surrealistisch. Elke twee minuten. Urenlang, soms hele dagen en avond en nacht. Van de ene op andere dag hele gezinnen weg blazen. Ik vraag mij af hoe het mogelijk is dat je dit durft, de arrogantie hebt, om zo’n beslissing over de hoofden van onschuldige burgers te nemen. Kunnen jullie wel slapen?
Een wekker heb ik sinds een aantal jaar niet meer nodig. Gedwongen belachelijk vroeg opstaan met de KLM. Je schaamt je dood voor de visite, je houdt je groot maar het heeft onzichtbaar effect. De spanning van zoveel lawaai drukt op je. Een knelkoppeling om de luchtpijp. Het is absurd, niet netjes. Onfatsoenlijk. Ongezond. Onleefbaar! Het zou niet moeten mogen. Worden wij gedwongen door dit onrecht te vluchten en te verhuizen? Zoals velen al zwijgend het hoofd moesten buigen voor vervuilend en smerig economisch VVD-sprookje?
De uit de hand gelopen groei van de luchtvaart op onze kleine postzegel maakt honderduizenden burgers in een slow release, ongezonder en ongelukkig. Door de meebrallende media en nep-klachtenbureau BAS worden wij bespot en geminimaliseerd tot enkele zeurende en klagende veelmelders. En dat allemaal in het belang van de KLM die zich Nederland voorstelt als de landingsbaan van Europa? Ondanks alle onderzoeken bewust doorrammen, ten koste van de leefbaarheid en de gezondheid van burgers in grote woongebieden. Dit is de plek waar we wonen, werken, opvoeden, naar school gaan, sporten en graag willen leven. Hoe kan het dat het wordt toegestaan mijn leefomgeving zo snel en extreem wordt verwoest?
De leefbaarheid in Nederland staat steeds meer onder druk door toenemende vervuiling. De overheid zou moeten inzetten op het krimpen van de luchtvaart, strengere regelgeving, duurzame energie en schoner transport. Maar het kijkt liever weg en subsidieert de grootste industrievervuilers met niet-verdiende voordeeltjes die worden betaald door o.a. de gedupeerden zelf. Politici zwaaien met ondeugdelijke onderzoekjes en gemanipuleerde, leugenachtig berekende modellen en geven de luchtvaart op papier vleugels. Lelystad Airport openen is het nieuwe speeltje van de VVD. Het milieu, de natuur, het leven ondergeschikt makend aan de rust in portemonnee van Mw Rintel.
Herman rintelt vrolijk verder in zijn luchtbubble. Hij is een tevreden mens. Hij schrijft de luchtvaart en de condensstrepen steevast de vroeger zo mooie heldere hemel in. Ergens diep van binnen zegt een stem mij: We verdienen beter dan dit. Nederland kan echt schoner, gezonder en leefbaarder.
Ik pak mijn glas en neem een slokje. Het water is helder.
Ik wordt er stil van.
Bourree
Bourree
Toch weer te snel geschreven. Excuus: Ik word er stil van
( Mag worden aagepast) Jammer dat ik dat zelf niet even kan doen 🙂
Bestuurlijke zelfbestuiving in de luchtvaart
De luchtvaartsector opereert al lange tijd met opvallend veel beleidsruimte, en dit besluit laat zien dat die ruimte vooral naar binnen wordt doorgetrokken.
Wat hier zichtbaar wordt, is een structuur waarin macht zich concentreert en tegenspraak steeds minder vanzelfsprekend is. Besluitvorming, uitvoering en controle schuiven steeds dichter op elkaar, binnen dezelfde cirkel.
Bij Luchtverkeersleiding Nederland wringt dat des te meer, omdat het gaat om een publieke monopolist met directe impact op veiligheid en leefomgeving.
Zonder stevige, onafhankelijke input en tegenkracht ontstaat het risico van bestuurlijke zelfbestuiving: een systeem dat zichzelf bevestigt en weinig ruimte laat voor externe correctie.
Waar zit de externe rem nog?
Efficiëntie klinkt verleidelijk, maar zonder zichtbare grenzen wordt het al snel een manier om macht te concentreren buiten het zicht van democratische controle.
Waar blijft de tegenmacht?