De Europese Commissie werkt aan een herziening van de zogeheten General Block Exemption Regulation, de regeling die bepaalt welke vormen van staatssteun lidstaten mogen geven aan vliegvelden zonder voorafgaande toetsing in Brussel.
In dat nieuwe ontwerp wil de Commissie de regels voor steun aan de luchthavens verder versoepelen. Vooral kleine en regionale luchthavens zouden eenvoudiger geld moeten kunnen ontvangen van overheden, zonder dat de Commissie eerst beoordeelt of die steun de markt verstoort.
Op papier klinkt dat als een poging om administratieve lasten te verlagen en regionale economieën te ondersteunen. In werkelijkheid dreigt het een vrijbrief te worden voor het in stand houden van verlieslatende luchthavens die zonder publieke steun allang zouden zijn gesloten.
De Commissie lijkt te willen bereiken dat lidstaten sneller kunnen investeren in infrastructuur die volgens haar “regionale connectiviteit” bevordert. Maar juist in de luchtvaartsector is dat een riskante gedachte. Het is een markt die al decennia kampt met overcapaciteit, structurele verliezen en een lange geschiedenis van kunstmatig overeind gehouden vliegvelden.
Externe kosten niet in beeld
SchipholWatch heeft daarom een formele zienswijze ingediend. Niet omdat de EU geen rol zou moeten spelen, maar omdat de voorgestelde versoepeling voorbijgaat aan de realiteit dat luchtvaartactiviteiten forse externe kosten veroorzaken die in geen enkel economisch model van de Commissie worden meegenomen.
Geluidsoverlast, luchtvervuiling, CO₂‑uitstoot en veiligheidsrisico’s verdwijnen volledig uit beeld wanneer steunmaatregelen automatisch worden vrijgesteld van toetsing.
Het gevolg is dat de maatschappelijke kosten worden afgewenteld op omwonenden, terwijl de economische baten vooral terechtkomen bij luchtvaartbedrijven en regionale bestuurders die graag een luchthaven binnen hun grenzen houden.
Geen totaaloverzicht
Daar komt bij dat de Commissie met deze versoepeling het risico vergroot dat steunmaatregelen zich opstapelen zonder dat iemand nog zicht heeft op het totaal. Gemeenten, provincies en nationale overheden kunnen elk afzonderlijk bijdragen, waardoor de marktverstorende werking juist groter wordt.
De GBER is bedoeld om steun toe te staan die nauwelijks risico’s oplevert voor de interne markt, maar de luchtvaartsector voldoet aantoonbaar niet aan dat criterium. Het ontwerp schuift dat probleem terzijde en doet alsof luchtvaartsteun vergelijkbaar is met steun aan bijvoorbeeld onderwijsinstellingen of lokale energieprojecten. Dat is het niet.
In de zienswijze benadrukt SchipholWatch dat de Commissie haar eigen juridische uitgangspunten dreigt te verlaten. Uitzonderingen op de notificatieplicht moeten volgens het Hof van Justitie restrictief worden uitgelegd. De voorgestelde verruiming doet precies het tegenovergestelde.
Door operationele steun aan luchthavens onder de vrijstelling te brengen, wordt een sector die al zwaar leunt op publieke middelen nog verder ontzien. Dat is niet alleen economisch onlogisch, maar ook maatschappelijk onverantwoord.
Snelheid zonder zorgvuldigheid
De EU wil met dit beleid vooral snelheid en eenvoud bereiken. Maar snelheid zonder zorgvuldigheid leidt tot beleid dat de verkeerde prikkels versterkt. Luchthavens die niet levensvatbaar zijn, blijven bestaan. Omwonenden blijven zitten met de overlast. En de interne markt raakt verder uit balans doordat sommige luchthavens met publiek geld worden gesteund terwijl andere moeten concurreren zonder die ruggensteun.
SchipholWatch roept de Commissie daarom op om de luchtvaartsector niet onder een generieke vrijstelling te schuiven, maar juist onder strenger toezicht te houden. Alleen dan kunnen de belangen van burgers, de interne markt en het klimaat op een evenwichtige manier worden beschermd.
Sla dit artikel op in uw favorieten
R
D66 en CDA laat je ware gezicht zien! Milieukosten afwentelen op burgers!
Laten jullie je door die lobby overtuigen? Of ie het jullie keuze?
SK
Meer stikstof (en gifuistoot) uitstoot door luchtvaart staat automatisch gelijk aan; minder ruimte voor bouwen van huizen, infrastrucuur, voedselselvoorziening, minder behoud Natura 2000 gebieden, minder biodiversiteit, minder leefbaarheid en welzijn nu en voor in de toekomst. etc. etc. Dit voorstel trekt zet een hele dikke streep door het leven. Voor wat?
Luchtvaart krijgt een blanco cheque van de EU
De EU opent de belastinggeldkraan voor verlieslatende luchthavens, zonder enige controle. Wat als steun voor regionale economieën werd gepresenteerd, is inmiddels een sluiproute voor luchtvaartbedrijven om ongebreideld verlies te blijven maken. Geluidsoverlast, vervuiling en klimaatverandering? De EU kijkt weg, zolang de luchtvaart maar blijft vliegen – ongeacht de gevolgen voor de samenleving.
Gemeenten blijven onterecht belastinggeld in onrendabele luchthavens stoppen. Het resultaat? Marktvervormingen en eindeloze verspilling dmv. oneerlijke concurrentie, failliete vliegvelden en een verstoorde markt. De luchtvaart voldoet niet aan de voorwaarden voor staatssteun, maar krijgt het toch. Dit is geen steun, dit is een ongehoorde belastinggeldgrijp ten gunste van luchtvaartbelangen.
De EU kiest voor snelheid boven verantwoordelijkheid, gemak boven aanpakken.
Het echte probleem – inefficiëntie, overlast voor burgers, en schade aan het milieu – blijft buiten schot, terwijl de luchtvaart ongestraft verder kan gaan. Dit is geen beleid, dit is politiek opportunisme ten koste van de toekomst.
SchipholWatch roept de Commissie op om eindelijk haar verantwoordelijkheid te nemen. Strengere regels zijn niet alleen nodig, ze zijn een absolute must. De luchtvaartsector moet zich aanpassen aan de 21e eeuw, niet andersom. De burger en de planeet verdienen echt meer dan dit laissez-faire beleid van de EU.
Mike
Alsof de luchtvaart al niet genoeg voorgetrokken wordt.
Geen accijnzen, geen (of minimaal) belastingen, geen handhaving, geen vergunning, continue overschreiding aan wat voor milieu al te veel.
De luchtvaart is geen eerste levensbehoefte. Water en voedsel zijn dat wel.
Raar dat een supermarkt, horeca, bakkers, slagers, groentenboeren allemaal aan eisen moeten voldoen en binnen zekere tijd een verduurzamingsplan moesten indienen en uitvoeren. Daarnaast worden zij op alle mogelijke manieren belast, wat ze moeten door berekenen aan hun klanten. De luchtvaart dus niet.
En juist de luchtvaart exporteert onze economie. Goedkoop reizen om opvolgend in het buitenland goedkoop een resort uit te wonen. Hierdoor is de luchtvaart mede verantwoordelijk voor de vernietiging van complete gebieden. Meer vakantiegangers is meer hotels/resorts/pretparken en allemaal ten koste van leefomgeving. Zeewater en het leven daarin gaat kapot door de zonnebrand.
Ik hoop dat de straat nog lang dicht blijft.
Nog krap drie weken voorraad en geen enkel onderdeel binnen de (Nederlandse) luchtvaart die er aan denkt om zuiniger aan te doen.