De vliegindustrie wordt volledig ontzien in een beleidsdocument waarin de sector juist een hoofdrol zou moeten spelen. Dat is de harde conclusie die naar voren komt uit het toetsingsadvies van de Commissie voor de milieueffectrapportage over het MER van de ontwerp‑Nota Ruimte.
Terwijl vrijwel alle andere sectoren – landbouw, industrie, woningbouw, energie, natuur – wél worden meegenomen in de integrale ruimtelijke afweging, verdwijnt luchtvaart in de voorkeursvariant volledig uit beeld. De Commissie waarschuwt dat hierdoor essentiële ruimteclaims en milieugevolgen buiten beschouwing blijven, waardoor een evenwichtige belangenafweging simpelweg niet kan plaatsvinden.
De ruimtelijke claim die de luchtvaart legt op Nederland blijft onzichtbaar en er vindt geen belangenafweging plaats van hoe die belangen zich verhouden tot andere ruimtelijke belangen. Dat is op zich geen verrassing, maar wel steeds vreemder nu ruimte, CO₂‑budget, stikstofruimte en stilte steeds schaarser worden.
De Commissie m.e.r. stelt vast dat luchtvaart wel onderdeel is van de vier toekomstvarianten die het MER onderzoekt, maar dat de sector volledig verdwijnt in de voorkeursvariant – de variant die de basis vormt voor de ontwerp‑Nota Ruimte.
Buiten beeld
Dit betekent dat de luchtvaartsector geen enkele rol speelt in de uiteindelijke ruimtelijke keuzes van het Rijk. De Commissie noemt dit expliciet als voorbeeld van een onderwerp dat ontbreekt, terwijl het van groot belang is voor het maken van samenhangende ruimtelijke afwegingen.
In het advies staat letterlijk: “Het thema luchtvaart maakt wel onderdeel uit van de varianten, maar komt in de voorkeursvariant niet terug. Daardoor blijven ruimteclaims en beperkingen voor andere functies buiten beeld.”
Dat is een diplomatieke manier om te zeggen dat de luchtvaartsector opnieuw een uitzonderingspositie krijgt. Geluidscontouren die woningbouw blokkeren, veiligheidszones die grondgebruik beperken, stikstof en CO₂ die natuur- en klimaatdoelen onder druk zetten – niets daarvan wordt meegenomen in de nationale ruimtelijke strategie.
Beleidsmonopolie
De luchtvaartsector valt al sinds de jaren ’90 onder een beleidsmonopolie van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Andere ministeries – zoals VWS bij gezondheidseffecten – mogen, kunnen of willen er niets van vinden. Het gevolg is dat luchtvaart structureel buiten integrale afwegingen wordt gehouden, zelfs wanneer die afwegingen expliciet bedoeld zijn om alle ruimteclaims in Nederland tegen elkaar af te wegen.
Eerdere waarschuwingen van de Commissie m.e.r. om luchtvaart expliciet mee te nemen zijn genegeerd. Zelfs in een nota die de ruimtelijke inrichting van Nederland tot 2100 moet bepalen, blijft de sector buiten beeld.
De Nota Ruimte is niet zomaar een beleidsstuk. Het is de langetermijnvisie van het Rijk op de ruimtelijke inrichting van ons land. Het document bepaalt waar we in 2030, 2050 en zelfs 2100 kunnen wonen, waar natuur wordt hersteld, waar water de ruimte krijgt, waar energie‑infrastructuur komt te liggen en waar economische activiteiten nog mogelijk zijn. Provincies en gemeenten moeten hun eigen omgevingsvisies baseren op deze nota.
Problematisch
Het is bijna niet te overschatten hoe bepalend dit document is voor de komende decennia. Juist daarom is het zo problematisch dat luchtvaart – een sector met enorme impact op ruimte, milieu en gezondheid – niet wordt meegenomen in de voorkeursvariant.
De Commissie waarschuwt dat veel doelen van de Nota Ruimte niet worden gehaald, vooral op het gebied van natuur, waterkwaliteit, landschap en gezondheid. Het niet meenemen van luchtvaart maakt die doelen nog onhaalbaarder.
Dit creëert juridische risico’s: de rechter heeft in de RBV‑zaak al geoordeeld dat de Staat tekortschiet in een evenwichtige belangenafweging. Het EU‑Handvest en het EVRM verplichten Nederland bovendien tot een zorgvuldige afweging van belangen die de leefomgeving raken.
Als zelfs in de Nota Ruimte – hét document dat de ruimtelijke toekomst van Nederland moet bepalen – de luchtvaartsector buiten beeld blijft, wordt het moeilijk vol te houden dat de overheid zijn leven betert.
Niet eerlijk
De conclusie is onontkoombaar: een nationale ruimtelijke visie die geen rekening houdt met de luchtvaartsector is niet compleet, niet eerlijk en niet uitvoerbaar. De Commissie m.e.r. zegt het niet met zoveel woorden, maar de boodschap is duidelijk: zolang luchtvaart niet wordt meegenomen, kan de Nota Ruimte niet dienen als basis voor nationale besluitvorming.
De vraag die nu boven de markt hangt is hoe lang Den Haag deze uitzonderingspositie van de luchtvaart nog kan volhouden zonder dat het hele ruimtelijke beleid vastloopt – juridisch, politiek en maatschappelijk.
Sla dit artikel op in uw favorieten
Ad
Toch niet vreemd dat we meer en meer complotdenkers hebben. Ze noemen zichzelf ook wel wakkeren en volgens mij hebben ze vaak een punt.
MIke
Dus eigenlijk zijn het niet de milieuclubs die het land op slot houden, maar de luchtvaartclubs binnen de regering. De overgebleven kruimeltjes mogen we verdelen onder boeren, burgers en resterende bedrijven. Geen wonder dat het niet lukt dit van slot af te krijgen.
Luchtvaart weg en we kunnen opvolgend zoveel meer op het gebied van economie en welvaart. En dan wel de welvaart in eigen land en niet te halen in een ander land per vliegtuig.
Welk soort mafia-achtig iets zou hier achter kunnen liggen, dat elke regering steeds weer op de knien gaat voor de luchtvaart.
Riny Sprengers
Blij dat er nog een Cie MER is. De vraag is echter of de politiek vrouws genoeg is om dit signaal op te pikken en alsnog een goede afweging te maken. Een afweging zonder luchtvaartprivileges.
Er is weer een nieuwe Suske en Wiske uit
De geruïneerde ruimte
Met gratis editie van De potsierlijke politiek
Sjors
En verwacht wordt ook de Mafiose Minister.
Meer Suske en Wiske albums
De Lullige Luchtvaart Lobby
rrustema
Ah, als de luchtvaart niet ingetekend wordt in de lange termijnplannen voor Nederland dan vervalt die logischerwijs. Opgeruimd staat netjes. Erg vooruitstrevende visie.
W Lieverst
Het toetsingsadvies is weer een wollig verhaal waar de gewone burger niets mee kan.
Dat de luchtvaart weer buiten beschouwing wordt gelaten was te voorzien.
Het is weer duidelijk dat de ambtenaren in een parallele samenleving leven en maling hebben aan de burger door een industriële tak – die het milieu enorm belast – buiten beschouwing te laten.
Ook de afgifte van milieuvergunningen wordt geïnitieerd door ambtenaren, dit misschien wel voor eigen gewin. Er wordt stiekem wat in elkaar geflanst, zonder dat het wordt voorgelegd aan een totaal onafhankelijk orgaan. Aan het eind van de rit wordt de bevolking geconfronteerd met de ellende.
Je krijgt bijna een hekel aan ambtenaren.
Bourree
Daarmee heet deze nota dus:
NOTA RUIMTE VOOR DE VLIEGINDUSTRIE
Zo triest allemaal 🙁
Bourree
Jan Bruinenberg
‘De vraag die nu boven de markt hangt is hoe lang Den Haag deze uitzonderingspositie van de luchtvaart nog kan volhouden zonder dat het hele ruimtelijke beleid vastloopt – juridisch, politiek en maatschappelijk’.
De vraag is makkelijk te beantwoorden; zolang de groei van de economie (bijna) alles bepalend is. En hoe rechtser de regering, hoe belangrijker de groei van de economie.
En eerlijk gezegd; veel burgers (en misschien wel de meeste) vinden de groei van de economie ook het belangrijkst.
Kijk maar naar het stemgedrag; vooral rechts.
Milieupartijen (GL, PvdD) leiden een bestaan in de marge. Al jaren….