Het KNMI doet in een klimaatbericht alsof het slechts feiten op een rijtje zet en geen rol hoeft te spelen in het maatschappelijke debat over luchtvaart. Het instituut normaliseert zo de groei van een sector die de planeet opwarmt, en doet dat onder het mom van de wetenschap.
Het KNMI schrijft niet alleen ontwijkend; het schrijft alsof de groei van de vliegindustrie niet te vermijden zou zijn. En dat is geen wetenschappelijke conclusie, maar een politieke uitspraak.
Het KNMI valt rechtstreeks onder het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat, het departement dat al decennia de vliegindustrie beschermt, uitzonderingen verleent, milieuregels oprekt en Schiphol als economische kroonjuweel behandelt.
Het instituut is bovendien economisch afhankelijk van de luchtvaart: Schiphol, de luchtverkeersleiding en de luchtvaartmaatschappijen zijn de grootste afnemers van KNMI‑diensten. Dat maakt het instituut geen lobbyclub, maar het maakt wel dat het opereert in een omgeving waarin luchtvaartgroei als de norm wordt gezien.
Kern van het probleem
En precies dat zie je terug in het klimaatbericht. Het KNMI schrijft dat mensen “vrijwel zeker veel zullen blijven vliegen”. Die zin is de kern van het probleem. Het is geen meteorologische observatie of klimaatwetenschappelijke conclusie waar ze wel verstand van hebben. Het is een politieke boodschap, verpakt als feit.
Het KNMI presenteert groei als een gegeven, als iets waar beleid zich slechts bij kan neerleggen, alsof de samenleving geen enkele zeggenschap heeft over de omvang van een sector die de opwarming in toenemende mate versnelt.
Door groei als vanzelfsprekend te presenteren, maakt het KNMI krimp ondenkbaar. Door techfixes als toekomstperspectief te presenteren, maakt het KNMI beleidskeuzes optioneel. Door de niet‑CO₂‑effecten te benoemen maar niet te wegen, maakt het KNMI de werkelijke opwarming onzichtbaar. Door contrails te noemen maar niet te zeggen dat ze de opwarming verdubbelen, verkleint het KNMI de urgentie. Door CO₂‑percentages te noemen zonder de totale opwarming te benoemen, verhult het KNMI de feiten.
Normaliseren
Het KNMI normaliseert luchtvaartgroei door te doen alsof groei een natuurwet is. Het normaliseert luchtvaartgroei door krimp niet eens als beleidsoptie te noemen. Het normaliseert luchtvaartgroei door technologische luchtkastelen als kansen te verkopen. Het KNMI normaliseert luchtvaartgroei door de sector te behandelen alsof hij buiten de klimaatwet valt. Het normaliseert luchtvaartgroei door de maatschappelijke context zorgvuldig buiten beeld te houden.
En dat is precies waarom dit klimaatbericht zo schadelijk is. Het is niet alleen te voorzichtig; het is vormend. Het stuurt de lezer richting acceptatie van een sector die de planeet opwarmt. Het stuurt de politiek richting passiviteit. Het stuurt de samenleving richting fatalisme.
Het KNMI had kunnen schrijven dat de luchtvaart een disproportionele bijdrage levert aan de opwarming. Het had kunnen schrijven dat de sector geen realistische route naar klimaatneutraliteit heeft. Het had kunnen schrijven dat krimp de enige bewezen maatregel is. Het had kunnen schrijven dat de luchtvaart een luxe‑emissiebron is die vooral door veelvliegers wordt veroorzaakt. Het had kunnen schrijven dat de sector structureel buiten de klimaatwet valt.
Maar het KNMI koos ervoor dat allemaal niet te doen. En precies daardoor draagt het KNMI bij aan het normaliseren van luchtvaartgroei. Het is een wetenschappelijk instituut onwaardig.
Sla dit artikel op in uw favorieten
sjors
Het feit dat de contrails steevast als ‘sluierbewolking’ benoemd wordt in het weerbericht is er ook zo eentje. Alsof het een natuurlijk fenomeen is , en volstrekt normaal, om in de schaduw van de roetuitstoot en de daarop condenserende waterdamp te zitten.