Het Omgevingsfonds Schiphol is bedoeld als goedmakertje voor een regio die al decennialang gebukt gaat onder overmaats vliegverkeer. Jaarlijks zou er tien miljoen euro beschikbaar komen, maar uit het jaarverslag blijkt dat er in 2025 nog geen 4 miljoen euro is uitgekeerd.
In ronkende persberichten werd de oprichting van het fonds aangekondigd. Er zou 10 miljoen euro per jaar worden gestort in het fonds, zeven jaar lang. In totaal zeventig miljoen euro. Een indrukwekkend bedrag dat in onder meer beleidsstukken groots werd uitgedragen.
Maar achter de fraaie beloften gaat een veel minder indrukwekkende werkelijkheid schuil. In de jaarrekening van het eerste volledige jaar van het Omgevingsfonds staat namelijk dat in 2025 slechts 3,95 miljoen euro van de Royal Schiphol Group is ontvangen. Niet de beloofde tien miljoen.
Dit betekent dat ruim zes miljoen euro van de aangekondigde jaarlijkse bijdrage nergens in de financiële verantwoording terug te vinden is. De jaarrekening geeft geen verklaring voor het verschil.
Geen uitleg
Er wordt niet uitgelegd waarom Schiphol minder dan veertig procent van het beloofde bedrag heeft overgemaakt. Er wordt niet toegelicht wanneer het resterende geld alsnog beschikbaar komt. Er wordt evenmin aangegeven of de toezegging van tien miljoen euro per jaar misschien minder hard blijkt dan de buitenwereld mocht aannemen.
Dat gebrek aan transparantie is opmerkelijk voor een fonds dat juist bedoeld is om de band te herstellen tussen luchthaven en omgeving.
Al jarenlang wordt omwonenden verteld dat hinder, gezondheidsrisico’s en aantasting van hun leefomgeving zouden worden gecompenseerd. Het Omgevingsfonds is de nieuwste versie van die strategie. Niet minder vliegtuigen, maar meer compensatie. Niet de oorzaak aanpakken, maar de gevolgen verzachten.
Meeste aanvragen afgewezen
Juist dan moet het geld er wel zijn. De cijfers laten een wrange tegenstelling zien. Terwijl Schiphol spreekt over tientallen miljoenen voor de regio, werden in 2025 slechts dertien aanvragen van individuele bewoners goedgekeurd. Van de 66 aanvragen voor individuele maatregelen werden er 52 afgewezen. Bovendien werd in slechts één woning daadwerkelijk begonnen met de uitvoering van isolerende maatregelen.
Voor bewoners die dagelijks worden blootgesteld aan vliegverkeer is dat een groot contrast. De hinder is reëel, de schade is reëel, maar de hulp schiet tekort.
Het geld stroomt bovendien naar projecten die ver afstaan van de schade die de vliegindustrie aanricht. Meer dan drie miljoen euro gaat naar een zwembad in Aalsmeer. Andere subsidies gaan naar een skatepark, een muziekvereniging, een speelbos en een batterijopslag voor de hockeyclub.
Dat zijn zonder twijfel nuttige projecten, maar de vraag dringt zich op hoe een ninjacrossparcours, een skatevoorziening of een hockeybatterij de slaap van omwonenden verbetert, hun gezondheid beschermt of de geluidsoverlast van overvliegende toestellen vermindert.
Het fonds lijkt meer op een regionaal sponsorprogramma en minder op een instrument voor daadwerkelijke compensatie van luchtvaartschade.
Geloofwaardigheid
Van de aangekondigde tien miljoen euro blijkt in het eerste jaar dus slechts 3,95 miljoen euro daadwerkelijk te zijn ontvangen. Dat raakt de geloofwaardigheid van het hele compensatieverhaal.
Als Schiphol werkelijk meent dat omwonenden recht hebben op een fonds van tien miljoen euro per jaar, dan moet dat bedrag ook zichtbaar zijn in de boeken. En als er een legitieme verklaring bestaat voor het ontbreken van de centen, dan hoort die ook in de jaarrekening te staan.
Het Omgevingsfonds wordt neergezet als een bewijs van ruimhartigheid, maar de eerste jaarrekening laat vooral zien hoe groot de afstand is tussen een publieke belofte en de daadwerkelijk overgemaakte euro’s. Voor ons bewoners is dat opnieuw een signaal dat de mooie woorden van Schiphol vaak meer beloven dan het vliegveld weet waar te maken.
Sla dit artikel op in uw favorieten
Geef een reactie