Wie in Nederland klaagt over vliegtuiglawaai, herkent het patroon: je meldt een probleem, maar wat je terugkrijgt is geen antwoord, geen erkenning, geen oplossing. Het is een ritueel van afpoeieren dat zo voorspelbaar is geworden dat het bijna een parodie lijkt.
Toch is het allesbehalve onschuldig. Een recent academisch onderzoek naar de Britse situatie laat zien hoe geraffineerd en systematisch luchthavens te werk gaan om hinder te ontkennen en slachtoffers het zwijgen op te leggen. En wie de Britse voorbeelden leest, ziet onmiddellijk de parallellen met Schiphol.
Het onderzoek beschrijft hoe bewoners keer op keer dezelfde standaardreacties ontvangen. Een geïnterviewde kreeg steevast te horen: “Er is niets veranderd”. Het is een zin die bijna woordelijk overeenkomt met wat Nederlandse bewoners al jaren terugkrijgen van Schiphol, LVNL en het ministerie.
De boodschap is steeds dezelfde: u vergist zich, u overdrijft, u ziet het verkeerd. Het is een vorm van letterlijk ontkennen die zo bot is dat het bijna provocerend wordt. Maar achter die botheid schuilt een strategie.
Hinder wegpoetsen
Luchthavens presenteren zichzelf graag als technisch neutrale instanties die simpelweg feiten rapporteren. Maar die technische taal is precies het instrument waarmee hinder wordt weggepoetst. Geluid wordt herleid tot gemiddelden die niemand hoort, pieken verdwijnen in rekenmodellen, en klachten worden teruggebracht tot “incidenten” die zogenaamd niet representatief zijn.
Het onderzoek laat zien hoe luchthavens technische uitleg gebruiken om de werkelijkheid te herschrijven. Niet om te informeren, maar om te neutraliseren. Niet om te luisteren, maar om te dempen.
Wanneer bewoners doorvragen, verschuift de strategie. Dan wordt verantwoordelijkheid doorgeschoven naar andere partijen: de luchtverkeersleiding, het ministerie, internationale regels, het weer, de wind, de veiligheid. Alles en iedereen wordt aangewezen, behalve de luchthaven zelf.
Het is een zorgvuldig georkestreerd spel waarin elke actor precies weet welke rol hij moet spelen om de status quo te behouden. En die status quo is simpel: zoveel mogelijk vluchten, zo min mogelijk weerstand.
Omwonenden lastposten
Het meest schrijnende is dat deze strategieën niet alleen hinder verhullen, maar ook de slachtoffers zelf. Wie klaagt, wordt niet gezien als iemand die lijdt onder een aantoonbare milieuschade, maar als een lastpost die het systeem stoort.
De luchthaven bepaalt wat telt als geluid, wat telt als hinder, wat telt als bewijs. En wie de macht heeft om te definiëren wat echt is, heeft ook de macht om te bepalen wie er mag bestaan in het debat. Bewoners verdwijnen zo uit beeld, niet omdat hun problemen klein zijn, maar omdat hun problemen ongemakkelijk zijn.
Het onderzoek toont hoe deze ontkenningsstrategieën niet toevallig zijn, maar ingebed in een bredere politieke en economische structuur. Luchthavens krijgen van de overheid de ruimte om hun eigen klachten te beoordelen, hun eigen geluid te meten en hun eigen impact te definiëren. In zo’n systeem is hinder nooit ernstig genoeg, zijn klachten nooit urgent genoeg en zijn slachtoffers nooit echt genoeg.
Niet willen horen
Wat in Londen gebeurt, gebeurt in Nederland net zo goed. Schiphol gebruikt dezelfde taal, dezelfde technieken, dezelfde reflexen. Het is een systeem dat niet ontworpen is om te luisteren, maar om te dempen. Niet om problemen op te lossen, maar om ze te laten verdwijnen in een mist van technische termen en bestuurlijke verantwoordelijkheidsschuiverij.
De vraag is niet langer of Schiphol bewoners hoort. De vraag is of het ooit de bedoeling was dat ze gehoord zouden worden door BAS – het Bewoners Aanspreekpunt Schiphol. Alleen daarom al is de website vliegherrie.nl zo belangrijk.

Sla dit artikel op in uw favorieten










Mario
Wie in Nederland klaagt over vliegtuiglawaai, herkent het patroon: je meldt een probleem, maar wat je terugkrijgt is geen antwoord, geen erkenning, geen oplossing. Het is een ritueel van afpoeieren dat zo voorspelbaar is geworden dat het bijna een parodie lijkt.
Bij jeugdzorg instellingen idem.
MIke
Schiphol is ook RTHA en hoewel hier de ‘DCMR’ het werk zou doen, komt ook hier dezelfde reactie uit voort.
Het lijkt er op dat de DCMR een draaiboek heeft gekregen van Schiphol of ministerie om exact hetelfde te handelen.
Klaagde je vroeger over uitstootwalmen, dan kreeg je bericht dat het kan gebeuren dat men kerozine morst. Het is een totaal misbaksel op basis van aanname. Nu krijg je lechts nog een overzichtje met DB-getallen van de meetpunten.
Stuur je vragen in, dan krijg je geen antwoord terug en kun je in het jaarrapport lezen dat men zo goed mogelijk alle vragen heeft beantwoord.
De locale politiek doet er ook nog eens een schepje bovenop. Een leefbaar Rotterdam heeft blijkbaar een belang in Schiphol (RTHA) en weet vanuit hun partij ook de tegenstander onrespectvol te benaderen met middelvinger of afpoeiering als ‘zeikerds’.
eef
Zo herkenbaar, wanneer BAS mijn meldingen heeft ”gekoppeld” heeft er geen enkel vliegtuig binnen 1.800 meter vanaf mijn huis gevlogen …
Als ik dan de kaart bekijk die BAS met de “koppeling” meestuurt wordt er nóóit op de Zwanenburgbaan vanuit het zuiden geland nóch in zuidelijke richting opgestegen terwijl ik in de praktijk de vliegtuigen toch écht récht over ons huis zie overkomen …
Philip
Het is verbazend dat in de (landelijke) pers geheel niet wordt gesproken over de zoveelste truc die, namens Schiphol, door de Rijksoverheid wordt opgevoerd. Het zodanig verplaatsen van de handhavingspunten (wat handhaven ze eigenlijk als er toch geen maatregelen tegenover staan) zodat er minder geregistreerd wordt en dus minder klachten. De overheid, die kennelijk betaald wordt door Schiphol cs.
En ja, zij worden democratisch gekozen door ons burgers, maar om nu ná het stemmen een andere wind te gaan waaien, dat is kiezersbedrog.
ZINVOL WERK
Kan wel een boek schrijven over BAS. Vooral over de antwoorden op de vragen over de jaren heen!
Hoe bedoel je zinvol werk?
Er moet toch wel een steek bij je los zijn als je hier blijft werken, toch?
Wat hier nog niet is genoemd is de beperking in het inzien van de eigen meldingen.
Tom van Spanje
Ik meld de herrie met de app “Explane” honderden keren in de database. Klopt het dat het voortkomt uit Schipholwatch ?
Adriaan
Stop die herrie, elke avond deze tijd dezelfde herrie.
SchipholWatch
Yes.
Gaslighting
Jullie beschrijven precies het systeem van gaslighting wat vliegvelden/ luchtvaart/ luchtvaartmaatschappijen doen. In het verleden is het Schiphollen gedoopt, maar gaslighting is veel gemener nog, veel manipulatiever en een extreem systematische vorm van misbruik gestoelt op macht en controle.
Definitie van gaslichting: het structureel onderuithalen van iemands gevoel van realiteit. Een vorm van emotionele manipulatie en psychologisch misbruik waarbij de dader de werkelijkheid verdraait om het slachtoffer aan het eigen verstand te laten twijfelen. Het is een subtiel, sluipend proces gericht op macht en controle.
Gaslighting verloopt in stappen. De gaslighter maakt gebruik van ontkenning, leugens, manipulatie en verdraaiing van feiten.
Enkele voorbeelden:
– “voor de veiligheid moeten we zo vliegen”
– “we moeten meer vliegen om te verduurzamen”
– “het ligt aan jezelf, je bent nogal gevoelig voor geluid”
– “we vliegen met stille vliegtuigen in de nacht”
– “we doen alles in balans met de omgeving”
– “door nieuwe stille vliegtuigen, kunnen we meer vliegen”
Etc etc etc
Door gaslighting maken ze gebruik van psychologisch misbruik. Het belachelijk veel geluid maken overdag en ‘s nachts én het strooien van ZZS’en over omwonenden is een vorm van lichamelijk misbruik in mijn opinie.
Wanneer wordt de politiek wakker uit het gaslighten van de luchtvaart en consorten? Want, het kán toch niet zo zijn dat de politiek mee-gaslight?
W Lieverst
Zolang BAS een onderdeel is van Schiphol zal er niets veranderen. Het enge is dat alle instituties die zich met de luchtvaart bemoeien niet onafhankelijk zijn, op een enkele na. Als het woord Arcadis verschijnt in de media, gaan je haren ook recht overeind staan, Het granulaat dat in een gedeelte van de Maas werd geloosd, werd in hun rapport minofmeer afgedaan als een soort rozenwater.
Gisteren was ook weer tezien dat men waarschijnlijk ook de restanten van oude windmolens in de Noordzee niet gaat ontmantelen. Het zal goed zijn voor de biodiversiteit. De heer in kwestie bedoelde het is gewoon te duur.
Duidelijk is dat het bedrijfsleven in Nederland er gewoon voor zichzelf zit en al helemaal niet om de mensen – laat staan – de natuur te ontzien.
Zo’n instituut als BAS kan beter worden opgedoekt, dan hoef je jezelf er ook niet aan de ergeren.
dirk
De mens is nou eenmaal de stomste AAP op deze aardkloot, geen enkel zoogdier vervuild zijn eigen nest, de mens doet dit in hoog tempo en graaft daarmee zijn eigen graf, diegene die hier niet in mee gaan liggen uit de groep en worden verstoten, veel lopen er te zeiken over herrie en vervuiling, oje de toekomst voor onze kinderen, maar stappen straks weer in het vliegTUIG MET NADRUK OP TUIG ,voor een lekkere goedkope vakantie in all inclusive tent, DUS
rrustema
De Gemeente Amsterdam zou een onafhankelijke organisatie luchtvaartoverlast kunnen financieren. Volledig los van de luchtvaartindustrie, als onderdeel van de lokale GGD ofzo. Met juristen, ambtenaren, volksgezondheid-experts, detectives, onderzoekers enzo. Allemaal anonieme medewerkers ergens verstopt op een etage van de gemeentelijke gebouwen. Ontoegankelijk voor lobby en ‘advies’ van luchtvaartexperts. Met eigen meetpunten verspreid over de gemeente en erbuiten. Met een handvol fte’s zouden ze al veel kunnen bereiken: totaal verschillende rapportages dan die van Schiphol.
Abstract dossierpunt
Klachten verdwijnen niet bij BAS, maar worden systematisch ontdaan van hun scherpte, net zolang tot ze afgevlakt zijn tot een abstract dossierpunt en de menselijke kern verdampt.
Niet omdat bewoners ongelijk hebben, maar omdat gelijk krijgen nooit onderdeel van het systeem is geweest. Het draait hier niet om luisteren of oplossen, maar om controleren, documenteren en wegwerken.
Het systeem is ontworpen om klachten rond te blijven pompen en neutraliseert overlast door haar te herdefiniëren.
Bij BAS liggen in diepe stoffige bureaulades verstilde stapels klachten. Ze schreeuwen zonder woorden de boodschap: wie gehoord wil worden, moet eerst het systeem zelf overleven.
En dat systeem luistert misschien, noteert alles, maar verandert niets.
Uiteindelijk leert het één harde les: erkenning is iets dat je blijft ontberen.
En blijft één waarheid overeind: gehoord worden was nooit de bedoeling.
TegenGeluid
“Het is een systeem dat niet ontworpen is om te luisteren, maar om te dempen. Niet om problemen op te lossen, maar om ze te laten verdwijnen in een mist van technische termen en bestuurlijke verantwoordelijkheidsschuiverij.”
Dit is precies wat er gebeurt en jullie hebben er zelf eerder over geschreven met nog wat extra borstklopperij hoe goed BAS het doet voor Schiphol, BAS is inderdaad een prima zwart gat:
https://schipholwatch.nl/2024/08/12/gouden-oor-blijkt-wassen-neus/
Gerrie
Alweer jaren geleden dat ik voor de 1e keer meldde bij bas kreeg ik te horen dat zal die vlucht geweest zijn. De 2e keer dat ik meldde was ik gelijk een veel melder. Toen wist ik al genoeg. Bij bas melden is zinloos.
"Vervelend"
Vroeger heb ik wel eens geklaagd bij ‘bas’.
Dan kreeg ik als antwoord “Wat vervelend dat u overlast ervaart” en klaar was het. Met andere woorden het is mijn eigen schuld dat ik last heb van hun terreur.
Sinds die tijd kan ik het woord “vervelend” niet meer horen. Door te meten met de app Explane weet ik dat het de laatste jaren gierend fout gaat met de vliegherrie: steeds meer grote toestellen die steeds lager aanvliegen. Decibellen tussen de 80 en de 90, in 1 lange file. Het is beter te melden bij milieuklachten.nl, dat komt rechtstreeks bij de Inspectie Leefomgeving en Transport terecht.
Claudia
Bij de BAS-enquete heb ik aangegeven dat ik het een heel groot gemis vind dat hun rapportages nooit de inhoud van de klachten bevatten, de verhalen. De klachten worden gereduceerd tot voorgeprogrammeerde steekwoorden. Zo worden de ervaringen en emoties van mensen totaal buiten de directiekamers gehouden. En buiten de politiek. Alsof het alleen om getallen zou gaan, abstract en uitgemiddeld.