Schiphol dreigt Raad van State met complete ontwrichting en onveiligheid

Gisteren schreven we over het hoger beroep van MOB tegen het vonnis waarin de natuurvergunning van Schiphol is vernietigd. En vandaag wisten we de hand te leggen op het hoger beroep van Schiphol in diezelfde zaak. Een analyse.

Schiphol heeft niet alleen hoger beroep aangetekend, maar ook een voorlopige voorziening gevraagd om de uitspraak van de rechtbank Den Haag van 4 juni 2025 voorlopig te schorsen.

Het document van Schiphol’s huisadvocaat De Brauw Blackstone Westbroek, gevestigd aan de Amsterdamse Zuidas, is een schoolvoorbeeld van hoe het grote geld probeert de democratie en de gezondheid van burgers te ondermijnen.

Schiphol windt er geen doekjes om: de uitspraak van de rechtbank betekent dat ze een luchthaven exploiteren zonder de verplichte natuurvergunning. De advocaten noemen dit een “onzekerheid over de licence to operate”. Normale mensen noemen dit onomwonden “illegaal opereren”.

Jarenlang is gewaarschuwd dat Schiphol verplicht is een geldige natuurvergunning te hebben. Na een eerste ontkenning werd al snel duidelijk dat het vliegveld op het foute spoor zat en moest alsnog de aanvraag worden opgestart. Na jaren steggelen en vertragen werd de vergunning in het najaar van 2023 verleend.

Stuitende brutaliteit
Ten onrechte, blijkt door het recente vonnis van de rechtbank in Den Haag. En nu de rechter de vergunning heeft vernietigd, klaagt Schiphol steen en been dat het niet meer mag doen wat het al die tijd illegaal wel deed. De brutaliteit is stuitend.

De advocaten van Schiphol vrezen een “myriade aan procedures” door onder meer handhavingsverzoeken. Daar zouden deze rechtsgeleerden best eens gelijk in kunnen krijgen. Maar het is wel precies wat er moet gebeuren met een bedrijf dat lak heeft aan de wet, de natuur en de leefomgeving.

Volgens Schiphol zijn al die procedures maar “inefficiënt” en kunnen ze leiden tot “tegenstrijdige uitkomsten”. Maar het is een puinhoop die de directie zelf heeft laten ontstaan. De rechter heeft juist gezorgd voor duidelijkheid, door de vergunning in één klap te vernietigen en niet de staatssecretaris nog eens ruim de tijd te geven om de “vermeende gebreken te herstellen” via een “bestuurlijke lus”.

Tijdrovend en kostbaar
Schiphol klaagt in het document dat het proces van een nieuwe vergunning “zeer tijdrovend en kostbaar” zou zijn. Daar zetten we graag tegenover dat het welzijn en de gezondheid van omwonenden onbetaalbaar zijn. Om van de natuur nog maar niet te spreken.

Een van de meest cynische argumenten van Schiphol is de bewering dat een exploitatie zonder of “met zeer beperkt gebruik van de Polderbaan” ontoelaatbaar en onmogelijk zou zijn vanuit veiligheidsperspectief. Als we dit ontleden, stelt Schiphol hier dat de Polderbaan – in 2003 in gebruik genomen om zogenaamd de overlast te verminderen – zo essentieel is dat het zonder deze baan “nagenoeg geen nachtvluchten” kan afhandelen en het aantal vluchten significant zou dalen.

Pure chantage
Het is pure chantage. Schiphol zegt hier in feite: “Als we ons aan de milieuregels moeten houden, kunnen we niet veilig opereren”. Dat is ofwel een bekentenis dat de huidige operatie onveilig is, ofwel een doorzichtige poging om angst te zaaien en de druk op de rechterlijke macht op te voeren.

De routes en het baangebruik van het oude vierbanenstelsel zijn volgens Schiphol “nu niet meer toegestaan” door “voortschrijdend inzicht in veiligheidsmaatregelen”.

Het betekent dat Schiphol of erkent dat ze al die tijd een onveilige luchthaven exploiteren als ze zich aan de regels zouden houden, of het manipuleert de feiten om het illegale gebruik te rechtvaardigen.

Onverteerbaar
Het is onverteerbaar dat omwonenden het slachtoffer moeten worden van zo’n retorische truc. De gevolgen voor geluidshinder “zouden tot een onaanvaardbare situatie met buitensporige en onomkeerbare schade leiden”. Schiphol wil kennelijk nog steeds niet horen van een krimpscenario waarin de situatie weer binnen de grenzen van de wet komt te vallen.

Ook de economische argumenten worden er in het beroep weer met de haren bijgesleept. Schiphol is “van groot economisch belang, met duizenden banen en een miljardenbijdrage aan de Nederlandse economie”, zo heet het. De advocaten spreken over 111.200 banen en een bijdrage van 11,8 miljard euro aan het bbp. Maar die cijfers zeggen slechts iets over de winsten voor de aandeelhouders. Ze zeggen niets over de verliezen die in de huidige illegale situatie worden geleden door omwonenden en de natuur.

Wat zeggen deze cijfers immers over de honderdduizenden omwonenden die lijden onder slaapgebrek en de gezondheidsklachten door ultrafijnstof en geluidsoverlast? Over de waardedaling van de huizen? Over de aantasting van de leefomgeving? Over het verlies aan leervermogen bij kinderen en productiviteit van werkenden?

Holle dreiging
De “economische bijdrage” van Schiphol gaat ten koste van de levenskwaliteit. Het “domino-effect” op toerisme, logistiek, horeca en detailhandel is een holle dreiging om de rechter te laten geloven dat de hele Nederlandse economie instort als Schiphol zich aan de regels gaat houden. Honderden miljoenen schade door eventuele beperkingen? De gezondheidsschade voor omwonenden door de jarenlange milieuvervuiling is onmeetbaar veel groter, zo blijkt inmiddels uit tal van onderzoeken.

Schiphol wijst ook nog op het risico van “retaliatie”. Met name de VS en Canada zouden tegenmaatregelen overwegen tegen Nederlandse luchtvaartmaatschappijen (lees: KLM) als gevolg van de krimpmaatregelen. Alsof ons land zou moeten zwichten voor internationale dreigementen tegen het handhaven van onze eigen milieuwetten.

Het toont aan hoe diep de luchtvaartlobby verankerd is en hoe deze de nationale soevereiniteit zelfs probeert te ondermijnen ten gunste van puur commerciële belangen.

Perverse stimulans
Dan staat er nog iets te lezen in het beroep over “historische slots”. Schiphol maakt zich zorgen dat luchtvaartbedrijven hun rechten op start- en landingstijden verliezen als het aantal vluchten daalt. Maar de “bescherming” van deze slots door Europees recht is niets meer dan een perverse stimulans om zoveel mogelijk te vliegen, ongeacht de gevolgen voor milieu en volksgezondheid.

Het draait bij de slots puur om winstmaximalisatie voor luchtvaartfirma’s en Schiphol zelf. Dat gaat ten koste van de leefbaarheid. Het verlies van de slots zou leiden tot “aanzienlijke schade”, maar hoeveel schade levert het overmatige vliegverkeer op voor de longen, nachtrust en kinderen van omwonenden?

Schiphol probeert de eigen stikstofdepositie af te doen als “marginaal”, met “nog geen één procent van de achtergronddepositie”. Dat is een misleidende bewering die voorbijgaat aan het cumulatieve effect, de krappe afkapgrenzen en de kwetsbaarheid van de Natura 2000-gebieden.

Absurde beweringen
De rechtbank heeft niet voor niets de vergunning vernietigd. De bewering dat “significante negatieve effecten op de natuur dan ook zijn uitgesloten” is absurd, gezien het oordeel van de rechtbank dat niet aan het additionaliteitsvereiste is voldaan.

Schiphol beweert dat het slechts gaat om de vraag of maatregelen van het vliegveld een nóg snellere daling kunnen bewerkstelligen en dat er “netto geen sprake is van effect op de natuur”. Het is opnieuw niets meer dan een wanhopige poging om de ernst van de situatie te bagatelliseren en te doen alsof de rechtbank zich heeft vergist of niet op de hoogte zou zijn.

Het hoger beroep van Schiphol is een doorzichtige poging om de klok terug te draaien en de belangen van een sterk vervuilende industrie te plaatsen boven die van de gezondheid, veiligheid en leefbaarheid van miljoenen mensen. De rechtbank heeft echter een duidelijke boodschap afgegeven: Schiphol kan niet langer ongestraft doorgroeien ten koste van de natuur en de volksgezondheid.

Het zou dan ook een zegen zijn als de Raad van State de vernietiging van de natuurvergunning in stand houdt, hoewel beter onderbouwd dan de rechtbank. Geef Schiphol geen strohalm, maar geef eindelijk prioriteit aan de gezondheid en nachtrust van burgers. Kies voor schone lucht in plaats van louter commerciële belangen.

Sla dit artikel op in uw favorieten