Opnieuw blijkt hoe buigzaam de handhaving van natuurwetgeving wordt zodra een luchthaven in beeld komt. Het Gerechtshof Den Haag heeft een klacht van omwonenden en milieuorganisaties tegen Maastricht Aachen Airport (MAA) afgewezen.
Daarmee blijft de beslissing van het Openbaar Ministerie overeind om de luchthaven niet strafrechtelijk te vervolgen voor het jarenlang opereren zonder natuurvergunning.
De zaak was aangespannen door de Stichting Geen Uitbreiding Vliegveld Beek namens de Alliantie Pleinair Maastricht waarvan ook SchipholWatch lid is. Volgens de klagers overtrad MAA sinds ten minste 2020 de Wet natuurbescherming doordat activiteiten op en rond de luchthaven plaatsvonden zonder de vereiste vergunning voor stikstofeffecten op Natura 2000-gebieden.
Dat verwijt kwam niet uit de lucht vallen. Het hof stelt zelf vast dat voor de onderhouds- en reparatiewerkzaamheden van vliegtuigonderhoudsbedrijf Samco op het luchthaventerrein geen natuurvergunning aanwezig was. Ook erkent het hof dat niet kan worden uitgesloten dat deze activiteiten gevolgen hebben voor Natura 2000-gebieden. Toch leidt dat niet tot vervolging.
Opmerkelijk
De redenering van het hof is opmerkelijk. Volgens de rechters beschikte MAA historisch gezien over ruime gebruiksrechten die teruggaan tot oude aanwijzingsbesluiten van vóór de Europese referentiedatum van 1994. Bovendien zou de bijdrage van de onderhoudswerkzaamheden van Samco aan de totale stikstofdepositie relatief beperkt zijn geweest. Het hof acht daarom strafrechtelijke handhaving niet opportuun.
Daarmee verschuift de discussie van de vraag óf de wet is overtreden naar de vraag of het wenselijk wordt gevonden daartegen op te treden. En juist dat wringt.
Voor duizenden boeren, bouwprojecten en infrastructurele ontwikkelingen geldt inmiddels dat een ontbrekende natuurvergunning voldoende kan zijn om activiteiten stil te leggen. In het stikstofdossier heeft de overheid jarenlang volgehouden dat de regels strikt moeten worden nageleefd omdat Europese natuurbescherming dat vereist. Maar zodra een vliegveld zonder vergunning opereert, blijken ineens bestuurlijke afwegingen, historische rechten en opportuniteitsoverwegingen doorslaggevend.
Het hof verwijst daarbij ook naar toekomstige planvorming. Het Openbaar Ministerie had eerder aangevoerd dat MAA begin 2026 een aanvraag voor een nieuw luchthavenbesluit had ingediend en dat het vliegveld wil transformeren naar een luchthaven met minder impact op de omgeving. Dat nieuwe luchthavenbesluit wordt pas op zijn vroegst in 2027 verwacht.
Bekend patroon
Voor critici zal dat voelen als een bekend patroon. Eerst jarenlang opereren in een juridisch grijs gebied, vervolgens wijzen op toekomstige vergunningprocedures en beleidsvoornemens, waarna handhaving achterwege blijft omdat legalisatie ooit misschien volgt.
De uitspraak onderstreept opnieuw hoe uitzonderlijk de positie van de luchtvaartsector is geworden binnen het Nederlandse stikstofbeleid. Waar andere sectoren regelmatig te horen krijgen dat regels regels zijn, lijkt voor luchthavens steeds vaker een andere maatstaf te gelden. Het hof zegt feitelijk niet dat alles in orde was. Integendeel, het constateert expliciet dat voor een onderdeel van de luchthavenactiviteiten geen natuurvergunning bestond. Maar omdat de bijdrage volgens de rechters beperkt was en omdat de luchthaven over historische rechten beschikt, vindt men vervolging niet wenselijk.
Sla dit artikel op in uw favorieten
Geef een reactie