De vliegindustrie heeft zich jarenlang proberen te verschuilen achter lobbypraatjes over schonere motoren en duurzame groei, maar een nieuw medisch position paper over ultrafijnstof rond luchthavens blaast dat verhaal in één klap op.
Artsen, longspecialisten en milieudeskundigen beschrijven hoe de minuscule deeltjes uit vliegtuigmotoren diep het menselijk lichaam binnendringen, tot in het weefsel en de cellen, waar ze oxidatieve stress veroorzaken, ontstekingen op gang brengen en DNA beschadigen.
Het document stelt dat deze deeltjes via neus en longen tot diep in het lichaam doordringen en dat in de omgeving van luchthavens veel meer long‑, vaat‑ en kankeraandoeningen voorkomen. Dat artsen dit zo expliciet opschrijven, is ongekend.
Op luchthavens zelf liggen de concentraties ultrafijnstof vijf tot vijftien keer boven wat de Wereldgezondheidsorganisatie als hoog beschouwt. De waarden lopen op tot 50.000 tot 150.000 deeltjes per kubieke centimeter, niveaus die je normaal alleen in rampgebieden mag verwachten.
52 miljoen mensen
Maar het blijft niet op het vliegveld. De wolk reist mee met de wind, tot ruim twintig kilometer ver het woongebied in. In Europa gaat het om 52 miljoen mensen die aan verhoogde concentraties worden blootgesteld. Dit is een volksgezondheidscrisis die zich stil en systematisch voltrekt, terwijl de politiek doet alsof het een technisch detail is dat de sector ooit wel oplost. Sure.
Die illusie is levensgevaarlijk. Vliegtuigmotoren kunnen niet worden gefilterd. De schadelijke emissies staan in directe relatie tot het kerosineverbruik en het aantal vluchten. Juist daar ontstaat het probleem: het meeste ultrafijnstof komt vrij tijdens taxiën, wanneer motoren niet op vol vermogen draaien en grote hoeveelheden onverbrande koolwaterstoffen uitstoten.
De vliegindustrie weet dit. De politiek ook. En toch blijft men vasthouden aan het sprookje van groen vliegen, terwijl de medische wetenschap ondubbelzinnig laat zien dat de schade nu al plaatsvindt, iedere dag, bij elke vlucht.
Opvallend concreet
Het document is opvallend concreet over wat er moet gebeuren. Emissievrij taxiën kan morgen worden ingevoerd. Kerosinereiniging kost één tot twee cent per liter en reduceert de ultrafijnstofuitstoot met dertig tot vijftig procent.
Maar de meest explosieve conclusie is dat de vliegindustrie zijn groeipad moet verlaten. Niet groen groeien, niet efficiënter vliegen, maar simpelweg minder vliegen.
Een reductie van de jaarlijkse slotuitgifte met drie procent zou een structurele daling van de emissies opleveren, en alleen een absoluut CO₂‑plafond kan de sector binnen de klimaatdoelen houden.
Het is een boodschap die haaks staat op alles wat de luchtvaartlobby verkondigt, maar het is de enige route die de gezondheidsschade daadwerkelijk reduceert.
Gezondheid meerekenen
De economische claims van de sector gaan finaal onderuit zodra gezondheid wordt meegerekend. De externe kosten – gezondheidszorg, klimaat, milieu – bedragen dertien cent per passagierskilometer. Alleen al in 2024 veroorzaakte de binnenlandse luchtvaart 637 miljoen euro aan externe kosten.
En dan de subsidies: minstens twaalf miljard euro per jaar. De belastingbetaler financiert de schade én de groei van de sector. Het is een perverse constructie waarin de winst privaat is en de schade publiek.
De medische auteurs schrijven dat recente politieke besluiten om klimaatmaatregelen voor de luchtvaart terug te draaien de industrie nog verder ontlasten en de klimaatbescherming verzwakken. Dat artsen dit zo expliciet opschrijven, is een signaal dat niemand meer mag negeren.
Kantelpunt
Dit document is een echt kantelpunt. De façade van duurzame luchtvaart is onderuit gehaald. Ultrafijnstof is geen technisch probleem dat ooit wel wordt opgelost. Het is een systematische aanslag op de gezondheid van miljoenen mensen.
Positief punt: het is oplosbaar, maar alleen als de politiek eindelijk kiest voor mensen in plaats van voor de vieze sector. De medische wetenschap heeft zijn oordeel geveld. Zal de samenleving accepteren dat een industrie zijn winst bouwt op het verlies van gezondheid van de medemens?
Sla dit artikel op in uw favorieten
Constant Kleijntjens
Als bestuurslid van Omwonenden/MAA, ben ik ook deelnemer aan het kwartaaloverleg met de directie van Maastricht Aachen Airport. Tijdens dit periodiek overleg (viermaal per jaar) hebben wij meermaals het probleem van de Ultrafijnstof aan de orde gesteld. Echter de uitkomst van de discussie is telkens zeer onbevredigend.
Dat heeft ertoe geleid, dat ik begin deze week een bericht heb gestuurd, namens bestuur en 450 betrokken omwonenden, naar de Provincie Limburg (PS), die voor 60% aandeelhouder en Schiphol 40% is van MAA over het probleem Ultrafijnstof. Één van de bestuursleden, die op 100 meter afstand van de startbaan op MAA woont, heeft meetapparatuur geïnstalleerd om de uitstoot van ultrafijnstof door vliegtuigen op MAA te meten. De resultaten zijn verontrusten en alarmerend en toch neemt de Provincie, noch Schiphol, noch MAA geen maatregelen.
W Lieverst
Er waren net weer een hoop condensstrepen in de lucht. Dit met grote gevolgen voor onze leefomgeving.
Reint
Is de Overheid er nog voor de burger of alleen maar voor bedrijven(organisaties)?
Geeft dit niet de bestuurlijke onmacht aan om zich aan de wet te houden?
Waar is het Ministerie van Volksgezondheid? (Of wordt dat het ministerie van Volksverlakkerij?).
Anton
En dit allemaal in ons gave landje. !!! Waar ik me ook erg over verbaas: dat de landelijke media dit nauwelijks aanpakt. Een ruzie tussen twee bekende Nederlanders is blijkbaar toch interessanter! Of hebben zij ook de moed al opgegeven?
Philip
1 de moed opgegeven
2 de lobby is supersterk
3 de verantwoordelijken lezen het toch niet
Rich
Allemaal positief nieuws voor massa claim
Hoop dat het snel begint want zal ook wel weer jaren kosten
Wilhelmina Hoedjes
Laat hen maar beginnen met het opschonen van de kerosine, zoals ook noodzakelijk was bij benzine en diesel. Hoog boven ons in de lucht zijn de giftige stoffen in kerosine nog steeds even giftig.
RB
Zou het net zich echt gaan sluiten over de drogredenen van Schiphol dat:
– doorgroeien kan
– vliegtuigen echt steeds schoner worden
– dat ze binnen enkele jaren allemaal op schone bio kerosine kunnen vliegen
– dat het stiller is geworden, omdat BAS minder meldingen krijgt als bewijs
– ja, die minder meldingen klopt omdat melden zinloos is
– en de registratie en rapportage veel fouten bevat
– en zo kunnen we doorgaan met …….., vult u maar aan
Ad
Er is geen weg naar krimp. Krimp is de weg.
Volgens mij is het tijd voor een nieuwe politieke beweging: KRIMP
Wie doet mee?
dirk
Net weer een 2 uur kapot gevlogen met achter elkaar aan laag jakkerende zwaar vervuilende jank bakken van klm en weet ik al niet wie, vliegtuig lawaal app aan gezet en metingen 45 kisten zwaar in overtreding kwa db,s ,en dan zit je denk je rustig op je boot van de natuur te genieten midden in natuur en rust? Gebied loosdrechtse plassen, ligt recht in het midden van de 4 de route, het hele jaar word je hier weg getreiterd door de herrie en zware vervuiling van de inhalige vliegtuig industrie, iedere ochtend, avond en nacht komt die troep hier overheen bleren, welke idioot laat dit toe? Elk vrij weekend, elke vakantie word hier verpest, maar zegt de vliegtuiglobby “ieder nedelander heeft recht op een fijne rustige vakantie” ja, zolang je maar met hun vliegt, de rest intereseerd ze geen hol, nou van mij mogen ze allemaal in een diepe put donderen en dan een flike bak cement erin, maffia praktijken kennen wij ook.
Miret Emanuel
Ik ben er nog niet zo zeker van of dit document een kantelpunt gaat zijn. Er staan zinnige dingen in, maar of dit document het gewicht gaat krijgen dat gesuggereerd wordt denk ik niet. Daarvoor is de vliegtuiglobby te sterk en de onwil te groot.
Bianca
En dan óók nog weer een vakantiepret-luchthaven willen openen in het midden van het land ten koste van dier, natuur, omwonenden en de rest van het land: schandalig!
Idse
Precies, hoe is het mogelijk dat er nog steeds een extra vliegveld wordt gepromoot, centraal gelegen in Nederland, belastend en vervuilend voor miljoenen mensen? Onbegrijpelijk.
Michael
Een paar maanden terug bij de DCMR gevraagd naar luchtkwaliteitmeetpunt, daar rondom Zestienhoven nergens iets staat en dat met verkeerde wind de luchtvaartdampen in de keel branden. (Eèn zeer beperkt meetpunt staat in de woonwijk langs de snelweg, de uitstoot van luchtvaart wordt niet waargenomen).
Dit kwam terecht bij team luchtvaart (?!), welke een mooi verhaal schreef dat de uitstoot na 100 meter zodanig is verdunt, dat dit geen kwaad meer kan. De uitstoot in de regio zou vooral uit het havengebied komen.
Toen ik vroeg naar ZZS en over dat het havengebied kilometers verder ligt en de wind dan uit het oosten komt en dus naar de haven waait… Hoe dit dan met die 100 meter kan.
Ik moest maar verder bij de ggd gaan vragen of zoiets.
Ze verzinnen van alles en weten alles weer af te poeieren. Ze weten -volgens mij- als ze meetpunten neerzetten ze gigantisch door de mand vallen. Opvallend in deze is de hoeveelheid meetpunten in het havengebied en het centrum van Rotterdam zelf, maar bij een grote vervuiler als een vliegveld helemaal niets. Het is wel te zien wie ze in hun zak hebben.
De economie vaart er helemaal niet bij
De ‘winst’ van de luchtvaart:
zieke grondmedewerkers, piloten en stewardessen, zieke burgers, onuitgeslapen burgers die fouten maken in hun werk, innemen van belangrijk arbeidspotentieel.
Vervuiling grond, water, lucht, klimaat.
Goed voor de economie? Natuurlijk Nie!
Rob
Inderdaad al die claims als goed voor de economie gaan mank op 2 zaken. 1) men neemt de negatieve externe kosten niet mee (zoals schade aan gezondheid, klimaat en leefomgeving) 2) Men kijkt sec naar de luchtvaart (en vaak ook nog met multipliers door leveranciers en bestedingen door luchtvaartpersoneel mee te tellen) en niet naar het netto effect op de economie als geheel. Omdat de Nederlandse economie structurele capaciteitstekorten kent zoals arbeid, energie en fysieke en milieuruimte betekent een kleinere luchtvaartsector meer ruimte voor andere sectoren. Het stimuleren van de luchtvaart met belastingvrijstellingen heeft daardoor per saldo een negatief effect op de Nederlandse welvaart.