Burgers voor een gezonde leefomgeving en dus voor krimp van Schiphol

Financieel

Eelde krijgt €13 miljoen voor groei die er niet is – en eist uitzondering vliegtaks

GAE

foto: GAE

(leestijd circa 3 minuten)
4.8
(85)

Groningen Airport Eelde is opnieuw het toneel van een bestuurlijke dwaling. Terwijl Rijkswaterstaat in Noord‑Nederland het onderhoud aan wegen moet uitstellen omdat het geld op is, trekt hetzelfde Rijk wél dertien miljoen euro uit voor infrastructuur rond een luchthaven die al jaren krimpt.

Het is de wereld op zijn kop: groei die nooit kwam wordt beloond met een verdubbeling van de subsidie. Bewonersvereniging Vole trekt daarom aan de bel.

De oorspronkelijke rijksbijdrage van zeseneenhalf miljoen euro was bedoeld om verdere groei van GAE te accommoderen. Die groei bestaat echter alleen in de fantasie van lobbyisten. In werkelijkheid halveerde het aantal passagiers sinds 2018. De luchthaven telde toen nog ruim 228.000 reizigers; in 2025 waren dat er 102.589. Dit jaar zakt het nog verder weg. De eerste zeven maanden laten opnieuw een daling zien. De trend is onontkoombaar: Eelde krimpt, structureel en onafwendbaar.

Toch verdubbelde het Rijk de bijdrage naar dertien miljoen euro. Niet omdat er nieuwe ontwikkelingen zijn, maar omdat niemand de moeite nam het oude besluit te toetsen aan de werkelijke situatie. De geldstroom loopt door alsof feiten geen rol spelen. Terwijl de regio moet toezien hoe broodnodig wegonderhoud keer op keer wordt uitgesteld, wordt een luchthaven met minder dan de helft van het benodigde passagiersvolume gefaciliteerd alsof er explosieve groei staat uit te breken.

Geen vliegtaks
En alsof dat nog niet genoeg is, vraagt GAE ondertussen om een uitzonderingspositie voor de vliegtaks. De redenering is even doorzichtig als wanhopig: als Eelde minder belasting hoeft te heffen dan Schiphol, Eindhoven of Rotterdam, zouden er opeens wél meer passagiers komen. Het is het klassieke recept van een falende onderneming die zijn problemen externaliseert. Niet de markt is het probleem, maar de belasting. Niet de krimpende vraag, maar de regels. Niet het gebrek aan aantrekkingskracht, maar de overheid die te weinig uitzonderingen maakt.

Het is een opmerkelijke strategie voor een luchthaven die al jaren claimt ‘van groot belang’ te zijn voor de regio. Een vitale luchthaven heeft geen uitzonderingspositie nodig om passagiers te trekken. Een gezonde markt heeft geen belastingvoordeel nodig om te functioneren. Alleen een structureel zwak vliegveld vraagt om fiscale privileges om zijn eigen krimp te maskeren.

Luchtkastelen
GAE blijft ondertussen luchtkastelen bouwen. In de economische onderbouwing wordt een positief resultaat pas voorzien bij tweehonderd- tot tweehonderdvijfentwintigduizend passagiers per jaar, plus een jaarlijkse publieke bijdrage voor niet‑economische diensten. Voor een robuuste toekomst mikt de luchthaven zelfs op 350.000 passagiers. De cijfers bewegen al jaren de andere kant op, maar de plannen blijven staan alsof de daling niet aan de orde is.

De dertien miljoen euro wordt ingezet voor een ontsluitingsweg, een rotonde en een OV‑hub. Maar nergens is aangetoond dat er een bereikbaarheidsprobleem bestaat. Eelde is goed bereikbaar, de situatie met de verkeersveiligheid is niet onderbouwd als urgent, en het is onduidelijk waarom de belastingbetaler de ontsluiting van een bedrijventerrein zou moeten financieren. Het maatschappelijk belang van de luchthaven wordt graag opgepoetst met traumahelikopters en donorvluchten, maar dat zijn activiteiten die geen enkele nieuwe weg nodig hebben. De passagiersvluchten, vliegopleidingen en bedrijfsvluchten zijn commerciële activiteiten die op eigen benen moeten kunnen staan.

De kernvraag is pijnlijk eenvoudig: als de groei waarvoor dit geld ooit werd gereserveerd er niet komt, waarom geven we het dan nog uit? Waarom wordt een krimpend vliegveld gefaciliteerd alsof het een regionale motor is, terwijl de feiten het tegendeel laten zien? Waarom wordt schaarse ambtelijke capaciteit verspild aan een project dat geen enkel probleem oplost? En waarom zou een vliegveld dat structureel krimpt recht hebben op een uitzonderingspositie voor de vliegtaks?

Geen logica
Het antwoord ligt in bestuurlijke inertie. Een amendement dat ooit werd ingediend om groei te ondersteunen, wordt niet ingetrokken wanneer die groei uitblijft. De geldstroom blijft lopen, zelfs wanneer de onderbouwing weg is. En zo wordt Noord‑Nederland geconfronteerd met uitgesteld wegenonderhoud, terwijl een luchthaven met structurele krimp een infrastructureel cadeau én een fiscaal privilege probeert te krijgen dat geen enkele economische logica kent.

Het is tijd om de automatische geldstromen te stoppen. Tijd om de werkelijkheid weer te laten tellen. Tijd om belastinggeld te besteden aan problemen die wél bestaan. Eelde heeft geen dertien miljoen nodig en geen uitzonderingspositie voor de vliegtaks. Eelde heeft een realitycheck nodig.

We staan weer aan de vooravond van belangrijke juridische procedures, onder meer tegen het Luchthavenverkeersbesluit. Dat kan alleen met uw steun.

Wat vindt u van dit artikel?

Klik op een ster om het stuk te waarderen

Gemiddeld 4.8 / 5. Aantal stemmen: 85

Nog geen stemmen. Geef als eerste uw mening!

FavoriteLoadingSla dit artikel op in uw favorieten

13 Reacties

  1. Rich

    1.5 graad opwarming gepasseerd en nog doet een kabinet dat zegt zoveel met milieu op te hebben niets tegen luchtvaart.
    Een van de grootste aanjagers van opwarming
    Hoe geloof waardig is de politiek nog als ze nog steeds niet begrijpen dat er een andere weg moet worden.
    Ingeslagen tenslotte wonen we in een delta en zijn de gevolgen van een zeespiegelstijging groot voor ons.
    Maar die mensen zullen het land dat ze naar de afgrond duwen wel met het vliegtuig verlaten
    Tenslotte hebben ze niets op met gewone mensen

    7
  2. Reint

    Welk ander beleid zit hier achter dat niet wordt gecommuniceerd?
    Moet er op den duur toch meer spreiding van vliegverkeer boven Nederland komen?
    Heeft defensie ruimte nodig? Alternatieven?

    5
  3. Bourree

    “Interessant dat jij denkt dat ‘mietje’ een argument is.”

    Het zegt zoveel meer over jezelf dan je blijkbaar beseft. “Is dit je manier om te laten merken dat je niets zinnigs te zeggen hebt?”

    Dat “jullie”ook. ….

    9
  4. Ger

    Het kabinet komt geld tekort en ze weten niet waar het vandaan te halen. Maar ze weten wel hoe het uit te geven of beter gezegd in de lucht te strooien. Miljoenen over de toonbank smijten. Daar zijn ze echt wel heel goed in. Wordt toch eens tijd dat ze verstandige keuzes maken.

    8
  5. W Lieverst

    De vliegtaks gaat sowieso worden verlaagd volgens de media. Dit was gelekt uit de begroting. Liegtaks of iets dergelijxk?

    10
  6. Bianca

    Ik lees dit verhaal met volle verbazing…we hebben volgens onze “geleerden” een enorm stikstofprobleem, de lucht rondom Schiphol is volledig bedorven met fijnstof, men wil een kansloos Lelystad Airport openen, nu lees ik dit. Ongelooflijk, echt bizar.

    14
  7. Willem van Velsen

    Waarom dit mij eigenlijk niet verbaasd ? incompetentie van ambtenaren is immers van alle tijden. Te schandalig voor woorden dit.

    10
    • Reint

      Sorry Willem,
      Het ministerie wordt gestuurd! Het zijn niet de ambtenaren, zij krijgen opdrachten van iemand!
      Laten we nou niet op de verkeerden schelden!
      Ambtenaren zoeken uit in opdracht, dat apparaat moet je koesteren en niet te snel verkeineren.
      Het apparaat kleiner maken is ook al zo`n hype: straks heb je het weer nodig om iets uit te zoeken en dan is de historie weg. Alles nieuw gaat zo maar niet.
      Reint

      3
      • Noobody-b.bsky.social

        De ambtenaren van met name Rijkswaterstaat zijn wel degelijk decennialang aan het sjoemelen om Schiphol te laten groeien en recentelijk om niet te laten krimpen.

        Pas toen Madlener minister werd die zich de wet letterlijk liet dicteren door Schiphol-Van Oord en kLM-Rintel, toen pas ging het voor een paar ambtenaren echt te ver, het was niet eens meer gesjoemel, gewoon keiharde leugens.

        Hoeveel ambtenaren hebben ontslag genomen toen zomaar een halve gare natuurvergunning aan Schiphol werd verleend?

        Ambtenaren zijn gewoon medeplichtig (Befehl ist Befehl?) en vaak zelfs initiërend, maak je geen illusies…

        4
  8. SK

    Wat een idioterie!

    10
  9. Adriaan Amelsbeek

    Krankzinnig beleid!!!

    16
  10. De prioriteiten zijn wel duidelijk

    Landelijk kregen Groningen en Drenthe voor €11 miljoen aan bezuinigingen op het openbaar vervoer voor de kiezen. Een uitgekleed OV ligt op de loer, terwijl ook de algemene 34%-ouderenkorting dreigt te verdwijnen.

    Veel mensen wachten op het busje dat niet meer rijdt of amper nog komt.

    Maar voor Groningen Airport Eelde worden ondertussen miljoenen uitgetrokken.

    Miljoenen voor een luchthaven die krimpt, met een peperduur netwerk aan infrastructuur eromheen gedrapeerd. De passagiers verdwijnen, maar de miljoenen verschijnen.

    Het is duidelijk wat hier gebeurt. We zien hoe er met publiek geld wordt geschoven: weg van voorzieningen voor burgers en richting een noodlijdende, verliesgevende luchthaven.

    Blijkbaar is er voor de luchthaven wél geld.

    33
    • F.A.H. Bergsma

      Op woensdag 17 maart 2027 zijn de verkiezingen voor de Provinciale Staten. Reken er maar op dat in de komende maanden er nog meer publicaties, waarin de deugden van Groningen Airport Eelde worden geprezen, te lezen zullen zijn. Ik hoop dat de kiezers in zowel de Provincie Groningen als de Provincie Drenthe goed stilstaan bij welke keuze ze gaan maken. Voor de volledigheid: ik woon in de Provincie Gelderland, ik heb op dit onderwerp geen inspraak.

      1
Translate