Gezondheidsraad: de lucht die we elke dag inademen is niet veilig

Het nieuwe advies van de Gezondheidsraad over de uitstoot van vliegtuigen is bedoeld voor mensen die op het platform werken, maar voor omwonenden is het misschien wel het meest verontrustende document dat de raad in jaren heeft uitgebracht.

Het rapport zegt in eenvoudige woorden wat bewoners al lang aanvoelen: de lucht rond luchthavens is niet gewoon vies, maar waarschijnlijk zelfs levensgevaarlijk. Niet een beetje, niet tijdelijk, maar structureel en diep in het lichaam doordringend.

In het rapport staat dat de uitstoot van vliegtuigmotoren bestaat uit ultrafijne deeltjes, PAK’s, metalen en gassen die tot in de longblaasjes kunnen komen, door celwanden heen kunnen gaan en zelfs in de bloedbaan terecht kunnen komen.

Dat is geen theoretische dreiging. Dat is precies de lucht die omwonenden elke dag inademen wanneer een toestel start, landt of minutenlang staat te draaien.

Kankerverwekkend
De Gezondheidsraad zegt nu dat deze uitstoot vermoedelijk mutageen is en waarschijnlijk kankerverwekkend. Dat is een enorme stap. Vooral omdat de uitstoot zo sterk lijkt op emissies van dieselmotoren. En diesel is door de WHO aangemerkt als bewezen kankerverwekkend.

De commissies schrijven dat beide mengsels vergelijkbare effecten hebben en dat de deeltjes diep in het lichaam kunnen doordringen. Dat is geen taal die je gebruikt voor een onschuldig mengsel. Het is een waarschuwing die niet te negeren is.

Voor werknemers betekent dit dat de overheid extra maatregelen kan eisen. Voor ons omwonenden betekent het dat we al jaren leven in een omgeving waarvan nu officieel wordt erkend dat de lucht waarschijnlijk kanker kan veroorzaken, zonder dat er ook maar één grenswaarde bestaat die ons beschermt.

Kinderen
De hoogste concentraties worden gemeten op het platform, maar de wolk stopt niet bij het hek. Ultrafijnstof verspreidt zich over woonwijken, scholen, speeltuinen en tuinen. Het komt door kieren, ramen, ventilatiesystemen. Het zit in de lucht die kinderen inademen op weg naar school.

Het rapport zegt dat er geen gezondheidskundige advieswaarde kan worden afgeleid, omdat er geen goede indicator is en omdat de relatie tussen blootstelling en gezondheidseffecten nog niet precies genoeg is vastgesteld. Maar dat is geen geruststelling. Dat betekent simpelweg dat de overheid niet weet hoeveel schade deze uitstoot aanricht. Niet bij werknemers, niet bij omwonenden. En ondertussen blijven de motoren draaien, dag en nacht, midden in dichtbevolkte woonwijken.

Voor omwonenden is het advies een bevestiging van wat we al jaren aanvoelen. De lucht is niet gezond, en de overheid weet het. De stoffen die wij inademen worden nu officieel gezien als waarschijnlijk kankerverwekkend, maar er is geen norm, geen bescherming, geen plan.

Geen garanties
De raad adviseert om bestaande grenswaarden voor diesel, PAK’s en metalen toe te passen op werknemers, maar voor de mensen buiten het hek is er niets. Geen enkele garantie dat hun lucht veilig is. Geen enkele erkenning dat deze risico’s ook gelden voor de honderdduizenden mensen die niet op het platform werken, maar ernaast wonen.

Het rapport laat zien dat de risico’s van vliegtuigemissies niet alleen een kwestie zijn van arbeidsveiligheid, maar van volksgezondheid. De vraag is nu hoe lang de minister nog kan volhouden dat deze emissies buiten het hek geen kwaad kunnen, terwijl de eigen wetenschappers nu zeggen dat de lucht waarschijnlijk kanker veroorzaakt.

Sla dit artikel op in uw favorieten