Regeling nadeelcompensatie Schiphol wordt aangepast

De overheid werkt aan een vernieuwde nadeelcompensatieregeling voor bewoners die meer vliegtuigherrie hebben gekregen dan wettelijk was toegestaan.

De regeling is bedoeld om het financiële nadeel achteraf te vergoeden. In gewone taal: de overheid erkent dat u te veel herrie hebt gehad, maar lost dat niet op door te handhaven — alleen door u achteraf een vergoeding te bieden.

De kern van het probleem ligt in het anticiperend handhaven, een constructie waarbij overschrijdingen van geluidsnormen worden gedoogd zolang Schiphol zich houdt aan het strikt preferentieel baangebruik. Daardoor konden geluidsgrenzen jaar na jaar worden overschreden zonder dat er werd ingegrepen.

De overheid stelt nu dat bewoners die hierdoor aantoonbaar meer geluid hebben gehad dan volgens de regels mocht, recht hebben op nadeelcompensatie. De regeling blijft beperkt tot financieel nadeel; gezondheidsschade, slaapverstoring of stress worden niet meegenomen, hoe zwaar die gevolgen voor veel bewoners ook zijn.

Drie jaren
Voor u als omwonende is vooral van belang te weten in welke jaren en op welke plekken de grenswaarden zijn overschreden, omdat dat bepaalt of u mogelijk recht hebt op compensatie. In 2023 werd meetpunt 25 in Uithoorn overschreden, een punt dat onder de invloed van de Aalsmeerbaan ligt. In 2024 kwamen daar twee noordelijke overschrijdingen bij: meetpunt 19 in Badhoevedorp en handhavingspunt 20 in Oude Meer, direct in het verlengde van de Oostbaan.

Voor 2025 staat nu al vast dat opnieuw meetpunt 25 in Uithoorn wordt overschreden, en dat ook meetpunt 18 bij Zwanenburg en Lijnden boven de toegestane grens uitkomt. De vier locaties zijn door de overheid zelf bevestigd en vormen de basis voor de nieuwe compensatieregeling. Wie in of nabij deze gebieden woont, doet er goed aan dit zelf in de gaten te houden, zeker als de aangekondigde brief van het ministerie uitblijft.

Aanpassingen
De overheid kondigt aan dat de regeling inhoudelijk wordt aangepast. De belangrijkste verandering is dat de nieuwe regeling eenvoudiger moet worden, met een nieuw beoordelingskader dat sneller moet vaststellen of iemand recht heeft op compensatie.

De uitvoering wordt gecentraliseerd en de procedure wordt anders ingericht dan voorheen, omdat de oude regeling volgens het ministerie te complex was en te veel tijd kostte. Wel betekent dit dat bewoners langer moeten wachten: pas in het najaar van 2026 wordt duidelijk wanneer aanvragen kunnen worden ingediend en hoe de nieuwe procedure precies werkt.

Daarnaast wil de overheid de regeling moderniseren door meer gebruik te maken van geautomatiseerde geluidsgegevens. Daarmee wil het ministerie voorkomen dat bewoners zelf ingewikkelde berekeningen moeten aanleveren. De overheid stelt dat bewoners vanzelf een brief krijgen als zij mogelijk in aanmerking komen, maar geeft geen garantie over de timing. Daarom is het verstandig om zelf alert te blijven op de genoemde overschrijdingslocaties en -jaren.

Financiële pleister
Een derde wijziging is dat de regeling nadrukkelijk wordt beperkt tot financieel nadeel. Waar eerdere regelingen soms ruimte lieten voor bredere interpretaties, maakt het ministerie nu expliciet dat gezondheidsschade, slaapverstoring of stress niet worden meegenomen. De compensatie blijft dus een strikt financiële erkenning van een veel bredere schade.

Voor u betekent dit dat u mogelijk recht hebt op een vergoeding als u in een gebied woont waar de geluidsnormen zijn overschreden. De overheid zegt u daarover informeren zodra de regeling definitief is. Tot die tijd is het vooral belangrijk om te weten dat de overschrijdingen in 2023, 2024 en 2025 officieel zijn vastgesteld en dat u op basis daarvan aanspraak kunt maken op compensatie, ook als de brief later komt dan beloofd.

Sla dit artikel op in uw favorieten