De recente oproep om de Gezondheidsraad een onafhankelijk advies te laten uitbrengen over de gezondheidseffecten van luchtvaart legt een ongemakkelijke waarheid op tafel: het nieuwe kabinet‑Jetten kan niet langer wegkijken van een probleem dat al decennia onder het tapijt is geschoven.
Het Manifest Gezondheid en Luchtvaart 2025 stelt dat het luchtvaartbeleid jarenlang vooral gericht was op groei en het faciliteren van luchthavens, met toenemende negatieve gevolgen voor leefomgeving en gezondheid. Die constatering is niet nieuw, maar krijgt nu een politieke urgentie die het kabinet niet kan negeren.
De vliegindustrie heeft zich jarenlang kunnen verschuilen achter normen die niet op gezondheid maar op economische belangen waren gebaseerd. Het manifest benadrukt dat de overheid burgers onvoldoende heeft beschermd tegen schadelijke effecten van luchtvaart.
Dat is een directe aanklacht tegen het beleid van eerdere kabinetten, maar het is vooral een opdracht aan het nieuwe kabinet om het roer om te gooien. De feiten zijn te hard geworden om nog langer te relativeren. Onderzoek van het RIVM laat zien dat meer dan 220.000 mensen ernstig in hun slaap worden verstoord door vliegverkeer.
Dit is geen randverschijnsel meer, maar een volksgezondheidsprobleem dat zich uitstrekt over de hele regio rond Schiphol en de andere vliegvelden.
Lakmoesproef
Het manifest vraagt om een integraal, onafhankelijk advies van de Gezondheidsraad over de gezondheidseffecten van luchtvaart. Die oproep is meer dan een verzoek om extra onderzoek. Het is een lakmoesproef voor de geloofwaardigheid van het kabinet‑Jetten.
Een kabinet dat zegt gezondheid en leefomgeving centraal te willen stellen, kan niet volhouden dat de luchtvaart een uitzonderingspositie verdient. Een Gezondheidsraad‑advies is wetenschappelijk, onafhankelijk en niet te masseren door lobby’s. Als Jetten deze opdracht niet verstrekt, kiest hij impliciet voor voortzetting van het oude beleid waarin economische groei zwaarder woog dan gezondheid.
Een serieus gezondheidskader betekent dat Schiphol niet langer buiten schot kan blijven. De Kamerbrief over luchtvaartemissies bevat bijlagen over ultrafijnstof op luchthavens van nationale betekenis. Ultrafijnstof is een van de meest zorgwekkende vormen van luchtverontreiniging, juist omdat de deeltjes diep in het lichaam doordringen.
Normen politiek bepaald
Als het kabinet deze gegevens vertaalt naar gezondheidsbeleid, is volumebeperking geen ideologische keuze maar een logische consequentie. De luchtvaartsector kan blijven beweren dat de hinder “binnen de normen” blijft, maar die normen zijn politiek bepaald en staan steeds verder af van wat medisch verantwoord is.
Het nieuwe kabinet staat voor een fundamentele keuze. Of het erkent dat gezondheid een harde randvoorwaarde is en dat de luchtvaart zich daaraan moet aanpassen, of het kiest opnieuw voor een beleid waarin de sector wordt ontzien en omwonenden de prijs betalen.
De documenten die nu voorliggen laten geen ruimte meer voor halfslachtige compromissen. De luchtvaart heeft jarenlang geprofiteerd van een overheid die wegkeek. Het kabinet‑Jetten moet nu laten zien dat die tijd voorbij is.
Sla dit artikel op in uw favorieten
SK
Geweldig natuurlijk dat het kabinet de gezondheidsraad alsnog moet inschakelen! We moeten onze stem blijven doen laten gelden.
Hopelijk pikken de media dit op grote schaal op en verspreiden het nieuws en de uitkomst hoe vervuilend de luchtvaart daadwerkelijk is voor ieders gezondheid
Mag hopen dat dit kabinet / Tweede Kamer en met name minister Karremans dit niet als een formaliteit en gaan tot de orde van de dag
Spijtig (understatement) genoeg heeft de landelijke media de uitspraak van eind maart waarin hij doodleuk toegeeft dat de zwavel in kerosine 300 keer boven de wettelijk grens ligt niet opgepakt e
Onder het mom dat de overheid nauwelijks grip heeft op de milieunormen van de vliegindustrie legt hij deze schokkende openbaring met alle gemak terzijde en (dus) de media met hem.
Hij zegt het dus dan zal het wel zo zijn
Het kan wel zijn dat de overheid beperkte grip heeft op de milieunormen, internationale regels, het overtrokken economische belang van Schiphol (groep), maar dat neemt niet weg dat de overheid wel degelijk bij machte is om het aantal vliegbewegingen te beperken, wetten, regels, normen uit te voeren en te handhaven die de luchtvaart veroorzaakt en hierdoor direct de gezondheid van mens en milieu aantasten.
Oogkleppen af! Nederland wordt gegijzeld door de luchtvaart en overige ernstig vervuilende industrie en de overheid laat het land, blind en doof voor status en aanzien, misbruiken als een koekoeksnest waarbij externe partijen naar hartenlust kunnen profiteren. Heren, dames politici stelt u zich de vraag eens ‘hoe leefbaar wil je het eigenlijk hebben voor nu en de toekomst van jezelf, je kinderen en kleinkinderen’
Rich
Als er straks een explosie komt van kinderen met luchtwegproblemen dan pas denkt de politiek eens na .
Hoop ik
Denk het eigenlijk niet
Zie ze nooit problemen oplossen
Ze veroorzaken alleen problemen
En als ze het doorhebben mogen ze niets van Europa
Hebben ze hun eigen vast gelegd in stomme verdragen
dirk
En zo gebeurd er weer niets en slapen ze lekker door in den haag, op een kussentje , rijkellijk gevuld met euro dons geschonken door koningin RINTEL en koning VAN OORD , leve de monargie.
Geen paasweekend
220.000 mensen hebben een volkomen verpest paasweekend. Dag en nacht, 18 uren per etmaal continu iedere anderhalve minuut teringherrie. Geen coulance. Doorjagen met die machines. Geen minuut in de tuin of in een park kunnen de inwoners: dat wil Dronkers graag met zijn vernielingsministerie. Pasen? Dan ga je maar naar Spanje vliegen, daar heb je rust en vieze stranden. Wat een idiote toestand.
Vreselijke stukkies in Het Parool
Bij Het Parool staan voortdurend propaganda stukkies van meneer Stil in de krant. Ik stoor me zo aan die afschuwelijke promotie van de vliegindustrie: nu staat er weer dat schipHel geen enkel probleem heeft met de kerosine, het blijft lekker vloeien. Kan SW hier eens een kritisch geluid tegenover stellen, die Stil bazelt en kletst maar door.
https://www.parool.nl/nederland/gaat-de-oliecrisis-de-meivakantie-en-zomervertier-verpesten~b7d47f18/
Johan
Eens met heer lieverds,
Het zal mij niets verbazen als dit weer het zoveelste verhaal word waar door ambtenaren een andere draai aan wordt gegeven. Er is niets onafhankelijk aan. Zoals elk besluit en of advies wordt opgevolgd.
Twee dingen
Ik denk dat er twee dingen minstens nodig zijn voor er echt beleid kan worden gevoerd op de gezondheid van de inwoners.
Dat is ten eerste dat eindelijk doordringt tot de hoofden van de leden van de regering dat er helemaal geen sprake is van ‘economische belangen’ maar alleen van eigenbelangen en dat het speeltje vliegindustrie juist handen vol geld kóst en ook steeds meer kosten zal verooraken.
En ten tweede dat de top ambtenaar die ons al die jaren in zijn wurggreep houdt opstapt, hopelijk zo snel mogelijk met pensioen gaat. Dronkers. Dat is de grote boosdoener van de laatste 15 jaar, ik zie nog voor me hoe hij in vak K in de Tweede kamer recht achter Christianne van der Wal zat en haar steeds antwoorden influisterde en briefjes onder haar neus schoof.
Rob
Terechte opmerkingen. De zogenaamde economische belangen zijn belangen van luchtvaartmaatschappijen, niet nationaal economisch belang. Schiphol heeft het economische optimum al ver overschreden. En dat is ook van belang bij de gezondheidsdiscussie. Dat de mate van strengheid van gezondheidsnormen een weging bevat met de baten van de activiteit is ook volgens het EVRM. Bij het EVRM mag je lasten van een luchthaven (waaronder gezondheid) wegen met het zogenaamde ‘economische welzijn’. Maar dat is nooit gedaan. De uitspraak van de rechter in de RBV zaak is glashelder. De Hub functie is altijd een uitgangspunt geweest en de restruimte voor de omgeving. Baten en lasten zijn nooit goed gewogen. En hier heeft de overheid een groot probleem. Want recente MKBAs in opdracht van de luchtvaartsector en de overheid zelf geven een welvaartswinst bij krimp. Komt nog bij dat in deze MKBAs de lasten niet allemaal zijn meegewogen (zoals minder ruimte voor woningbouw). Maar zelfs met deze voor de luchtvaartsector gunstige MKBA regels kom je uit op een welvaartswinst bij krimp.
Of en bij een geldige natuurvergunning
“ Of het erkent dat gezondheid een harde randvoorwaarde is en dat de luchtvaart zich daaraan moet aanpassen, of het kiest opnieuw voor een beleid waarin de sector wordt ontzien en omwonenden de prijs betalen.”
Of -om alvast mee te beginnen- de nachtvluchten tussen 22:00-08:00 (kinderen hebben ook voldoende nachtrust nodig) worden eindelijk volledig afgeschaft.
Staat er trouwens in het regeerakkoord niet iets van “Schiphol mag uitbreiden als er een geldige natuurvergunning is”? Dat impliceert volgens mij dat de regering zich wil houden aan de wet. Namelijk alleen uitbreiden bij een geldige natuurvergunning.
Nu de natuurvergunning bij de rechter is vernietigd, zou dat volgens mij moeten betekenen dat deze regering -die zich aan de wet wil houden- Schiphol terugbrengt naar het aantal vliegbewegingen pj van LVB2008. Dat levert enorme gezondheidswinst op voor burgers.
Sjors
Ik ben bang dat “Schiphol mag uitbreiden als er een geldige natuurvergunning is” betekent, dat er een natuurvergunning wordt verleend, die “geldig” wordt verklaard, waarna dat via langdurige rechtszaken aangevochten zou kunnen worden. Dat levert weer jaren uitstel op tijdens welke de luchtvaart weer doorgroeit alsof er niets aan de hand is.
W Lieverst
Het gaat hier weer om een advies. Dit wordt natuurlijk weer zo ter zijde geschoven door de VVD en haar kompanen in de luchtvaart. Ook de ambtenaren komen straks weer met een wollige kattenbelletje, waarin in wollige woorden het advies om zeep wordt geholpen.