In 1999, toen het debat over de uitbreiding van Schiphol ook al hoog opliep, leverde de Gezondheidsraad een scherp rapport af. Dit advies waarschuwde toen al nadrukkelijk over de negatieve gezondheidseffecten, maar belandde in een diepe lade.
Vijfentwintig jaar later bevindt Nederland zich in een onhoudbare situatie: het aantal vluchten op Schiphol is grofweg verdubbeld en tienduizenden extra woningen zijn gebouwd in het risicogebied. De bevolking rond Schiphol ondervindt de invloed van een samenloop van meerdere factoren, waarbij de blootstelling onontkoombaar is. En cumulatief.
De waarschuwingen uit 1999 zijn hiermee veranderd in een urgente crisis. Het rapport benadrukte destijds dat de risico’s het gevolg zijn van een combinatie van factoren: geluid, luchtverontreiniging en onveiligheid. Inmiddels kunnen daar aspecten aan worden toegevoegd als PFAS-vervuiling en stikstof.
Vliegtuiggeluid is de meest opvallende milieufactor. De commissie vond destijds al voldoende bewijs dat blootstelling leidt tot ernstige hinder, slaapverstoring en vermindering van de schoolprestaties bij kinderen. Ook was er genoeg bewijs dat hoge geluidsniveaus hypertensie en ischemische hartziekten veroorzaken.
Angst en leed
Het geluidsleed wordt verergerd door zogenaamde niet-akoestische factoren, zoals de angst voor neerstortende vliegtuigen en gebrek aan openheid van de overheid. Met de verdubbeling van het vliegverkeer en de toename van de bevolkingsdichtheid zijn tegenwoordig de geluidsniveaus ontegenzeggelijk toegenomen en beïnvloeden ze een veel grotere groep mensen.
Het rapport merkte toen al op dat rond Schiphol 250.000 tot 500.000 mensen ernstig gehinderd werden, veel meer dan op basis van de gemiddelde data verwacht mocht worden.
In 1999 stelde de Gezondheidsraad vast dat chronische blootstelling aan luchtverontreiniging door het vliegverkeer leidde tot vroegtijdige sterfte, toename van luchtwegaandoeningen (zoals bronchitis en astma) en longfunctievermindering. Ook geurhinder door kerosine werd als ernstig en hinderlijk ervaren door een aanzienlijk deel van de blootgestelde bevolking.
Schrikbarend
Vliegtuigongevallen zijn zeldzaam, maar de gevolgen vaak zeer ernstig. De kans op een crash nabij Schiphol bedroeg in 1999 ongeveer één tot twee per miljoen vliegbewegingen, wat neerkwam op gemiddeld 1 à 2 ongevallen per tien jaar. Met een verdubbeling van het aantal vliegbewegingen en tienduizenden extra woningen in het gebied, neemt de frequentie van het risico en het potentiële aantal slachtoffers schrikbarend toe, ook al is het individuele risico nog steeds gering.
De Gezondheidsraad kwam destijds met strategische aanbevelingen. Gezien de nu geëscaleerde situatie met grofweg dubbel vliegverkeer en meer mensen, gelden de adviezen van toen inmiddels in versterkte mate.
Het belangrijkste advies was toen het pleidooi voor een integrale aanpak van de gezondheidsrisico’s, waarbij de samenloop van factoren (geluid, lucht, veiligheid) beoordeeld wordt. Aangezien de commissie in 1999 al constateerde dat dit ontbrak en de risico’s sindsdien sterk zijn toegenomen, is de noodzaak absoluut cruciaal om een geïntegreerd systeem op te zetten dat alle gezondheidsvragen volgt en beoordeelt.
Geen regels
In 1999 viel het de raad op dat, in tegenstelling tot wegverkeer en industrie, de uitstoot van vliegtuigen niet wettelijk gereguleerd was. Dat is nog steeds amper het geval. Deze lacune is nu onhoudbaar en maakt een aanpak van de luchtverontreiniging onmogelijk.
Het rapport bepleitte destijds al een verband tussen milieumaatregelen en ruimtelijke ordening, vooral zonering om bouwactiviteiten aan banden te leggen in risicogebieden. Het feit dat er tienduizenden extra woningen zijn gebouwd, toont aan dat dit advies op grove wijze is genegeerd. De noodzaak tot strikte zonering om verdere verstedelijking tegen te gaan en gezondheidsbelangen te beschermen is dan ook extreem toegenomen.
De Gezondheidsraad stond in 1999 een open benadering voor: informeer alle betrokkenen, inclusief de lokale bevolking, over ontwikkelingen op korte en lange termijn, ongevallen en veiligheidsrelevante zaken. Gegeven de verhoogde risico’s en het wantrouwen rond Schiphol, is open communicatie essentieel om de risicotolerantie van omwonenden te vergroten.
Steeds urgenter
Er zijn eigenlijk geen duidelijke adviezen die overbodig zijn geworden sinds 1999. De voorstellen betroffen fundamentele beleidsmatige en structurele verbeteringen in de omgang met risico’s van Schiphol.
Integendeel, veel van het advies was gericht op het ophelderen van kennislacunes door middel van onderzoek. Als we aannemen dat de groei van Schiphol is doorgezet zonder dat de gevaren afdoende zijn beheerst, is de noodzaak tot het nemen van de in 1999 geadviseerde keuzes nu alleen maar urgenter.
De Gezondheidsraad concludeerde in 1999 al dat het luchtvaartavontuur, als het niet werd ingepast in een aanvaardbaar mobiliteitsbeleid dat rekening houdt met lokale en mondiale gezondheidseffecten, zou leiden tot blijvende aantasting van gezondheid en welzijn.
De actuele situatie – met veel meer vluchten over een dichter bevolkt gebied – bevestigt dat deze waarschuwingen niet zijn opgevolgd. Het uitblijven van de geadviseerde integrale aanpak en de falende ruimtelijke ordening hebben de gezondheidsrisico’s gevaarlijk verhoogd.
De strategische keuze is nu prangender dan ooit: ofwel uitbreiding accommoderen met alle gezondheidsproblemen van dien, ofwel kiezen voor een rol van de luchthaven passend bij ons land. Dus zonder al die miljoenen overstappers.
Sla dit artikel op in uw favorieten
B. van Marlen
De fnuikende gezondheidseffecten van de luchtvaart zijn inderdaad al decennia bekend. De Staat heeft er aantoonbaar alles aan gedaan om onder het mom van ‘een betere balans met de omgeving’, of zelfs het volstrekt leugenachtige ‘groei kan met minder hinder’ deze sector zoveel mogelijk zijn gang te laten gaan, ten koste van de leefomgeving (en het klimaat), dus tegen de uitspraak van de rechtbank Den Haag in de RBV-zaak, door de sector als ‘onjuist’ gekenschetst.
De arrogante brutaliteit van de sector gaat gewoon verder, getuige de stukken die men aanleverde voor de RvS zitting van 7 nov. j.l., waar men zich zelfs tegen hun medevazal Staat der Nederlanden keert door te stellen dat er nu sprake is van ‘onbehoorlijk bestuur’ met de zgn. krimp naar 478k vluchten op Schiphol.
We zijn rond 2000 met de ‘Polderbaan’ volledig belazerd door mevr. Netelenbos van de PvdA, gevolgd door een vervolgserie malversaties vanuit deze partij door o.a. dhr. Alders. Ik heb de RvS volledig op de hoogte gebracht van de vele trucs die gehanteerd werden, maar kreeg de indruk, dat dit niet erg werd gewaardeerd. De Staat kan zich m.i. niet beroepen op gebrek aan kennis, tenzij men mijn stukken niet heeft gelezen. In dat geval een laakbare handeling.
Voor de overheid (en de sector) geldt dat 100 vliegtuigpassages met 73 dB(A) piekwaarde dezelfde hinder oplevert als 200 met 70 dB(A), maar dat is natuurlijk niet zo. Naast de continue herrie zonder respijt zijn ook de emissies in het tweede geval natuurlijk ook hoger.
In de VS verzet men zich tegen de geconcentreerde vliegpaden waaronder geen normaal gezond bestaan mogelijk is, hier gaat men meedogenloos door met dit idee in de luchtruimherziening.
Dit gaat uiteraard niet goed aflopen, de tegenstand groeit, getuige een petitie die in Limmen rondgaat. Van Oord en Rintel hebben er lak aan en zetten in op verdere groei.
Het wordt tijd dat deze handelswijze strafrechtelijk wordt aangepakt.
rrustema
Hoe dan? Het strafrecht is er bij mijn weten voor individuen en niet voor staatsorganen. Een ministerie kan niet het gevang in.
Het hoogst haalbare is volgens mij dat de rechter een dwangsom oplegt voor elke dag dat een misstand voortduurt en er door een overheidsorgaan geen gevolg wordt gegeven aan een uitspraak van de rechter.
Correct me if I’m wrong.
Jon Rietman
Mr. Ficq wil de luchtvaart- CEO’s aanklagen wegens mishandeling van honderdduizenden omwonenden.
Gezien dat Rintel en Van Oord zich nergens meer wat van aantrekken, lijkt me dat de beste tactiek. Geen processen tegen bedrijven met als mogelijke uitkomst boetes, die lachend met geparkeerd geld uit belastingparadijzen worden betaald.
Maar de hoofddaders zelf de bak in laten draaien.
Met Bolsonnaro is het ook gelukt op een ander vlak met 27 jaar de bak in, waarom dan niet met CEO’s die drommels goed weten wat ze veroorzaken., maar puur en gewetenloos voor hun eigen zakken vullen van.
hogere dB's helaas
Ik vind de 70 dB die u noemt schattig: die hebben wij 10 jaar geleden inderdaad gemeten maar nu met de app Explane meten wij tussen de 80 en 90 dB, met een gemiddelde van 84 dB.
De hoogte (laagte) is ook veranderd: die was rond de 500 meter boven ons dak en is nu geregeld niet hoger van 300 meter met uitschieters van 250 meter bij harde tegenwind voor landers of opstijgende cargo’s. Was het maar 70 dB…..
Rich
Dus al die ministers kunnen eigenlijk aangeklaagd voor onbehoorlijk bestuur
rrustema
Nee, zoiets bestaat niet. Ministers zijn niet persoonlijk verantwoordelijk voor wat ze in functie doen. Althans, heel beperkt. Als een minister de persoonlijke grenzen van collega’s overschrijdt wel natuurlijk. Of een greep in de kas doet en geld laat overboeken naar een privérekening en dergelijke verrijking.
Maar uitvoeren van beleid waar het hele kabinet achter staat is een minister niet individueel aan te rekenen. Het idee is dat de bevolking afrekent met een dergelijk kabinet door anders te stemmen bij de eerstvolgende verkiezing.
Helaas vindt het electoraat het niet in meerderheid erg wat de ministers op deze post deden. Of ze wisten er niet van omdat het niet in chocoladeletters op de voorpagina van de Telegraaf wordt aangeklaagd. Vooral het tegenovergestelde namelijk…
Hans
Daar komt nog bij, dat het voor omwonenden erg moeilijk is, om vat te krijgen op de ongebreidelde groei van de luchtvaart. De lokale gemeente loopt vaak hard weg voor haar verantwoordelijkheid, door te stellen dat zij in het betreffende vraagstuk geen zeggenschap hebben. Dank je de koekoek. Kinderen hebben in een gezin officieel ook niks te zeggen, maar in de praktijk kun je maar beter luisteren naar hun wensen en argumenten.
De gemeente Haarlemmermeer laat dat wegkijken deze week ook weer uitgebreid zien. In die gemeente worden inwoners plotseling geconfornteerd met de bouw van twee mega datacenters. Vlakbij woningen. Bewoners werden niet of nauwelijks geïnformeerd, laat staan dat er sprake was van een inspraak procedure.
Argument van de gemeente is, dat de Provincie hierin het bevoegd orgaan is.
Wegkijken is een professie geworden!
rrustema
“In 1999 viel het de raad op dat, in tegenstelling tot wegverkeer en industrie, de uitstoot van vliegtuigen niet wettelijk gereguleerd was.”
Ergo, de industrie kan ook niet spreken van ‘schone’ of ‘schonere’ vliegtuigen. Want er zijn geen wettelijke normen voor een vliegtuig.
Een logistiek bedrijf kan zeggen: “we hebben ons wagenpark verjongd en geïnvesteerd in wagens die aan EURO-norm 5 voldoen omdat we daarmee alle milieuzones in mogen voordat we ze afgeschreven zijn, dit zijn schonere vrachtwagens dan we hadden.”
Een luchtvaartmaatschappij: “onze vliegtuigen zijn schoner! Daarvoor is per passagier minder kerosine nodig. Overigens kunnen er ook meer passagiers per vlucht vervoerd worden, zodat de marge per ticket wat groter is.”
Bourree
De risicotolerantie van omwonenden
Risicotolerantie: de mate van risico die feitelijk toelaatbaar is komt uit de wereld van beleggers.
Risicobereidheid: de aard en omvang van de risico’s die je bewust wilt aangaan bij het nastreven van je doelstellingen.
Deze woorden gebruiken in het luchtvaartdossier is walgelijk. Alsof omwonenden hierin, net als de belegger, een keuze kunnen maken. Omwonenden worden ongewild opgezadeld met enorme overlast, milieu- en gezondheidsschade door een kwaadaardige industrie die zijn omgeving compleet kapot vliegt en stuk maakt in het belang van overstappers en een paar dubbeltjes winst. Daarbij geholpen door allerlei belastingvoordelen en subsidies die worden betaald door o.a. dezelfde omwonenden.
Veel politieke partijen hebben dit of laten dit gebeuren ondanks de lang bekende risico’s voor de omgeving. Geitenpaadjes, gemanipuleerd cijfers die leiden tot normen die allen maar goed zijn voor groei van de luchtvaart. Het is al decennia “gelul”
( excuus) en in gelul kun je niet leven. Waar is het fatsoen in Nederland gebleven en waarom laat de overheid de bescherming van de inwoners over aan de KLM?
De risicotolerantie van omwonenden bestaat niet!
De risicobereidheid van omwonenden bestaat niet!
De overlasttolerantie van omwonenden bestaat niet!
Voor de veiligheid en de gezondheid is mijn risicobereidheid nul. Dat de industrie daar anders over denkt is schandelijk en zou door de politiek niet moeten worden geaccepteerd.”
Er is ons niets gevraagd en de tolerantie wordt achter ons rug bepaald door een onfatsoenlijk bedrijf dat hard op weg is Nederland helemaal onleefbaar te maken.
In mijn risicoanalyse kan ik het beste geld inzetten op de wedstrijden met de voorspelling een verlies van Ajax. Hierin is mijn risicobereidheid groot want het is mijn eigen risico en keuze!
KLM op de rem!
Bourree
Dirk
We heffen het glas..
Deden een plas..
En alles bleef zoals het was…