Schiphol ‘koopt’ met dreigementen en halve waarheden invloed in lokale politiek

Schiphol probeert als “motor van de Nederlandse economie” de verkiezingsprogramma’s van lokale partijen in de regio te manipuleren. “Kennelijk denken ze dat een charmeoffensief een goed idee is”, aldus een raadslid.

Het document leest als een handboek voor politieke beïnvloeding en is niet meer dan een opzichtige poging om gemeenten rond het vliegveld te laten meebetalen aan en meedenken over de ambities van de luchthaven zelf. Terwijl de rekening blijft oplopen voor omwonenden en het klimaat.

Schiphol positioneert zichzelf als onmisbaar voor de Nederlandse welvaart en economie, met een “wereldwijd netwerk van meer dan 300 bestemmingen” en de claim dat het Nederland tot “een van de best verbonden en meest welvarende landen ter wereld maakt”. Trots meldt het stuk dat de vliegindustrie “tussen de 104.000 en 127.000 banen” ondersteunt en bijdraagt aan het bruto binnenlands product.

Maar deze “brede welvaart” gaat wel ten koste van de leefkwaliteit van honderdduizenden omwonenden die dagelijks te maken hebben met de keerzijde van de hubfunctie. En het is nog maar zeer de vraag in hoeverre Schiphol überhaupt bijdraagt aan de welvaart. Recente kosten-baten-analyses zetten daar grote vraagtekens bij.

Grote druk op leefomgeving
Schiphol erkent zelf ook dat de “druk op leefomgeving, klimaat en arbeidsmarkt toeneemt”. Toch wil het vliegveld fors investeren om verder te kunnen groeien. De komende vijf jaar wordt er 6 miljard euro ingestoken, waardoor het aantal vluchten en daarmee de overlast nog verder zal toenemen. Althans, dat is de ambitie.

Het vliegveld beweert in de brochure “actief bij te dragen aan een stillere luchtvaart” en meldt (op basis van aantoonbaar onjuiste berekeningen) dat het aantal ernstig gehinderden sterk is gedaald. In de praktijk zijn er juist steeds meer mensen die de overlast 24 uur per dag moeten pruimen. Zie hiervoor ook het almaar groeiende aantal meldingen bij onder meer BAS en vliegherrie.nl.

Schiphol benadrukt het belang van “heldere afspraken over het maximum aantal vliegbewegingen en de maximaal toelaatbare geluidsbelasting” in een nieuw Luchthavenverkeersbesluit. Het wordt gepresenteerd als een stap voorwaarts, maar het verleden leert dat dergelijke afspraken altijd worden opgerekt en niet leiden tot een daadwerkelijke verbetering van de leefkwaliteit voor de mensen in de regio. Ook dit blijft bij een papieren “winst” op grond waarvan Schiphol steeds verder denkt te mogen groeien.

Spiegeltjes en kraaltjes
De lokale bestuurders worden ook nog even gewezen op het omgevingsfonds van Schiphol waarin de komende zeven jaar zo’n 70 miljoen euro wordt uitgedeeld, zogenaamd om de leefomgeving te verbeteren. Het is een druppel op de gloeiende plaat, vergeleken met de miljardeninvesteringen in het vliegveld zelf. Het omgevingsfonds wordt dan ook smalend het spiegeltjes & kraaltjes-fonds genoemd door de burgers in de regio. Het fonds is vooral bedoeld om draagvlak af te kopen. Immers, raadsleden die een fors geldbedrag accepteren om een speeltuintje te realiseren, zijn minder geneigd op te staan tegen de overlast en vervuiling van Schiphol, zo is het idee.

Op het gebied van de luchtkwaliteit beweert Schiphol de uitstoot van schadelijke stoffen (waaronder ultrafijnstof) te minimaliseren door voertuigen te elektrificeren en – eindelijk – walstroom aan te leggen. Maar zolang het vliegverkeer blijft groeien, helpt dat niet om de magere luchtkwaliteit substantieel te verbeteren. Daardoor blijft deze een reële bedreiging voor de volksgezondheid in de regio, zo wist ook het RIVM te melden.

Arbeidsomstandigheden
Nog zo’n valse voorstelling van zaken is dat het vliegveld zich in de folder profileert als een “aantrekkelijke werklocatie” en zegt zich in te zetten voor “goede en gezonde arbeidsomstandigheden”. Dat is ook de hoogste tijd, want Schiphol is al meer dan eens op de vingers getikt door onder meer de Arbeidsinspectie. Ook vakbond FNV maakt zich ernstig zorgen over de arbeidsomstandigheden.

Schiphol wil vanwege de krappe arbeidsmarkt volop nieuwe arbeidsmigranten aantrekken. Het eist van de gemeenten om “samen te werken” aan “duurzame oplossingen” voor huisvesting van deze migranten. Het schuift hiermee de verantwoordelijkheid voor het oplossen van de arbeidsmarktkrapte en de huisvestingsproblemen op het bordje van de gemeenten. Terwijl het zelf de vruchten gaat plukken van de lagere lonen van arbeidsmigranten en de flexibeler inzet die vaak samenhangt met arbeidsmigratie.

Het vliegveld werkt met de gemeente Haarlemmermeer aan een “ruimtelijk ontwikkelingsplan Schiphol 2040” om de verouderde bestemmingsplannen te herzien. Schiphol stelt dat “nieuwe generaties vliegtuigen meer ruimte op de grond en in de terminals” vragen – opnieuw een duidelijke hint naar de ongebreidelde groeiambities.

Burgers moeten zich aanpassen
Tegelijkertijd erkent Schiphol de “maatschappelijke opgave op het gebied van woningbouw” en de “spanning die kan ontstaan tussen de behoefte aan woningen en de aanwezigheid van luchtvaart”. Maar in plaats van in te schikken, vraagt Schiphol de gemeenten om “woningbouwmogelijkheden via innovatieve en geluidsadaptieve bouwtechnieken” te verkennen om nieuwe overlast te voorkomen.

Het betekent niets minder dan dat omwonenden zich maar moeten aanpassen aan de overlast van Schiphol, in plaats van dat Schiphol zich aanpast aan de leefomgeving.

De impliciete waarschuwing dat “generiek gemeentelijk beleid voor ruimtelijke ordening” kritisch moet worden bekeken als het “niet aansluit bij de ambities van Schiphol” is een rechtstreekse poging om de gemeentelijke autonomie te ondermijnen ten gunste van de financiële belangen van de vliegindustrie.

Schiphol stelt “ambitieuze doelstellingen” te hebben om de luchthaven te verduurzamen. Dat klinkt als goed nieuws, maar door de grote groeiambities in combinatie met het uitblijven van technische innovaties, neemt de klimaatschade slechts toe en niet af.

New speak
De ‘Inbreng Schiphol voor Gemeenteraadsverkiezingen 2026’ is een document dat bol staat van de new speak. Het stuk kan door toekomstige gemeenteraadsleden worden opgevat als intimiderend en probeert de gemeentelijke politiek in de omliggende woonplaatsen naar de hand te zetten.

De inbreng presenteert zeer eenzijdig slechts de voordelen van de luchtvaart en verschuift een belangrijk deel van de verantwoordelijkheden voor de negatieve gevolgen naar de gemeenten en hun inwoners.

De Royal Schiphol Groep eist expliciet de “actieve betrokkenheid van uw gemeente” bij het ontwikkelen van maatregelen voor de leefomgeving, het bevorderen van de ontsluiting en het verbeteren van de “overgangsgebieden” tussen gemeenten en luchthaven.

Met dergelijke maatregelen zijn hoge kosten gepaard, die vervolgens voor rekening komen van de gemeenten en hun burgers.

Kom op voor de burger
Gemeenten doen er goed aan zich te realiseren dat de keuzes die zij maken de toekomst van deze regio bepalen. Schiphol is slechts één factor, maar lang niet de belangrijkste. Het is daarom goed niet langer Schiphol te bedienen op zijn wenken, maar op te komen voor gezondheid, leefkwaliteit en toekomst van de eigen burgers.

Wij roepen de politieke partijen dan ook op om de inbreng van Schiphol te negeren en te kiezen voor een duidelijke commitment aan krimp van het vliegverkeer, een verbod op nachtvluchten en herstel van de leefkwaliteit in de verre omtrek van Schiphol.

We staan weer aan de vooravond van belangrijke juridische procedures, onder meer tegen het Luchthavenverkeersbesluit. Dat kan alleen met uw steun. Doneer aub als u wat missen kunt.

Sla dit artikel op in uw favorieten