De nieuwste gezondheidsmonitors van de GGD Kennemerland laten een verontrustend beeld zien. In zowel Uitgeest als Haarlemmermeer neemt de hinder door Schiphol in 2024 opnieuw toe. Geluid, slaapverstoring, geurhinder, roet en rook: vrijwel alle indicatoren bewegen in de verkeerde richting.
De cijfers bevestigen wat bewoners al jaren melden en wat de politiek hardnekkig blijft negeren: de leefomgeving van honderdduizenden mensen verslechtert door het voortdurende vliegverkeer.
In Uitgeest, een gemeente die niet eens direct aan de luchthaven grenst, ervaart inmiddels ongeveer een derde van de inwoners ernstige geluidhinder door vliegtuigen. Dat percentage ligt ruim drie keer zo hoog als het gemiddelde in de regio Kennemerland. Ook de slaapverstoring neemt toe. Waar in 2020 al veel inwoners klaagden over nachtelijk vliegverkeer, geeft nu bijna één op de vijf aan ernstig slaapverstoord te raken.
De GGD wijst erop dat vooral de uren aan het begin en einde van de nacht – precies de momenten waarop Schiphol veel landingen verwerkt – als bijzonder stressvol worden ervaren. Het verschil tussen het ‘hoger belaste’ deel van Uitgeest en de rest van de gemeente blijkt bovendien minimaal. Dat wijst erop dat de overlast zich breed verspreidt en niet langer beperkt blijft tot de bekende herriegoten.
Stof, roet en rook
Nog zorgwekkender is de explosieve groei van hinder door stof, roet en rook. In 2024 zegt 34 procent van de Uitgeesters hiermee te maken te hebben, een verdubbeling ten opzichte van vier jaar eerder.
De GGD benadrukt dat dergelijke hinder niet alleen overlast veroorzaakt, maar ook kan leiden tot hoofdpijn, misselijkheid en andere gezondheidsklachten. De bezorgdheid onder inwoners groeit dan ook: inmiddels maakt 28 procent zich zorgen over de eigen gezondheid door het wonen in de nabijheid van een vliegveld.
In Haarlemmermeer, de gemeente die Schiphol omsluit, zijn de cijfers nog schrijnender. De mate van ernstige geluidhinder varieert sterk per woonkern, maar in plaatsen als Zwanenburg, Lijnden, Badhoevedorp en Rijsenhout ervaart meer dan 28 procent van de inwoners ernstige hinder. In sommige kernen loopt dat zelfs op tot 42 procent.
Ernstige slaapverstoring
De slaapverstoring volgt hetzelfde patroon: in de zwaarst getroffen gebieden zegt bijna een derde van de inwoners dat zij ’s nachts ernstig worden gestoord door vliegverkeer. De GGD ziet bovendien dat de vroege ochtenduren – tussen vijf en zeven uur – in meerdere kernen een piek vormen in de ervaren stress en verstoring.
Ook in Haarlemmermeer is de hinder door roet, rook en stof fors toegenomen. In woonkernen die direct onder aanvliegroutes liggen, zoals Zwanenburg en Lijnden, geeft de helft van de inwoners aan hiermee te kampen. Een aanzienlijk deel daarvan ervaart de hinder zelfs als ernstig. De GGD ziet een duidelijke stijgende lijn sinds 2016 en 2020, wat erop wijst dat de luchtkwaliteit rond Schiphol structureel verslechtert.
De bezorgdheid over de gezondheid is in Haarlemmermeer nog groter dan in Uitgeest. Gemiddeld maakt bijna de helft (!) van de inwoners zich zorgen over de gevolgen van het wonen nabij een vliegveld. In sommige woonkernen loopt dat percentage op tot boven de 65 procent. De GGD noemt deze toename “duidelijk” en wijst op de stapeling van hinderbronnen: geluid, slaapverstoring, geur, roet en stress versterken elkaar en vergroten de gezondheidsrisico’s.
Krimp noodzakelijk
Opvallend is dat beide factsheets eindigen met vrijwel dezelfde aanbevelingen. De GGD benadrukt dat vermindering van het aantal vliegbewegingen noodzakelijk is om de gezondheid van omwonenden te beschermen. Vooral de nacht en de randen van de nacht moeten worden ontzien. Daarnaast pleit de GGD voor het meewegen van hinder en gezondheidsrisico’s in ruimtelijke besluitvorming en, in het geval van Haarlemmermeer, voor verdere elektrificatie van grondmaterieel op de luchthaven.
De boodschap is helder: de hinder neemt toe, de gezondheidseffecten stapelen zich op en de bezorgdheid onder bewoners groeit. Toch blijft de overheid vasthouden aan een model dat draait op groei van de luchtvaart, niet op bescherming van de leefomgeving.
De cijfers uit Uitgeest en Haarlemmermeer laten zien dat de overlast zich niet beperkt tot de directe omgeving van Schiphol, maar zich uitstrekt tot gemeenten op tientallen kilometers afstand. De enige maatregel die daadwerkelijk effect sorteert, is krimp van het vliegverkeer.
De GGD zegt het. De wetenschap zegt het. De bewoners zeggen het al jaren. Nu de politiek nog.
Sla dit artikel op in uw favorieten
HansB
Naast de daadwerkelijke overlast zal ook een rol spelen dat de overheid op vele fronten de rechtstaat aan zijn laars lapt en jou als burger alleen maar als een lastpost ervaart. Zie artikel 22 van de Grondwet, lid 1: De overheid treft maatregelen ter bevordering van de volksgezondheid. In het Schipholdossier: niets van dit alles!
Dat ik er als burger totaal niet toe doe, al doe ik geen oog meer dicht, het is mooi mijn probleem. Talloze naar voren geschoven “oplossingen” zijn vanuit het belang van de luchtvaart geformuleerd: isoleren, “slim” bouwen, kamerramen met noice canceling. Opdat de luchtvaart maar verder kan blijven groeien. Het merkwaardige is overigens dat politieke stromingen die het hardste roepen “eigen volk eerst” daarvoor een uitzondering maken in het luchtvaartdossier.
Het demissionaire kabinet VVD en BBB heeft er recent nog flinke schep bovenop gedaan door een rechterlijke uitspraak en adviezen van ambtenaren compleet te negeren. Schiphol mag gewoon op de huidige voet doorgaan. Schiphol werkt al jaren zonder geldige natuurvergunning en overtreedt sinds 2010 het Luchthavenverkeersbesluit.
Deze actie van de “trotse” BBB bewindspersonen Rummenie en Tieman is een schokkende ontwikkeling, de rechtspraat wordt eenvoudigweg terzijde geschoven. Trumpiaanse toestanden. De eerste stappen in de afbraak van de rechtstaat. De heren zijn het ambt van gezagsdrager niet waardig.
rrustema
De Grondwet heeft geen kracht in Nederland. Pas als die omgezet is in wetgeving. Ik vermoed dat het dan gaat om de Wet Publieke gezondheid. Dat gaat over vaccinaties, de organisatie van de gezondheidszorg en een pandemie stoppen enzo.
Industrie aanpakken zou dus nog moeten in extra wetgeving. Zoiets zou veel industrie (Chemours, Tata steel, KLM) gelijk wegjagen. Ook de agro-industrie zal dat niet zinnen. Maar nadat Nederland geen grote industrie meer heeft kan zoiets best wel in de wet komen.
Edwin
De enige maatregel die daadwerkelijk effect sorteert, is krimp van het vliegverkeer!
De GGD zegt het. De wetenschap zegt het. De bewoners zeggen het al jaren. Nu de politiek nog!
Sta op mensen, laat je niet langzaam afslachten!
Edwin
Rich
Ik maak mij vooral druk om de kleine kinderen die eigenlijk gewoon met een mondkapje op moeten
Ze vliegen hier in zaanstad twee aan twee over de schoolpleinen en de kinderopvang die kinderen rennen en spelen ademen diep in wat zijn de gevolgen .als je daar geen onderzoek naar doet maar gewoon negeert ben je gewoon een
H..ter het licht in je ogen niet waard .
Maar waarom hoor je nooit het kwf of longfonds en al die anderen
Te gek voor woorden wel collecteren nooit komentaar
B. van Marlen
Even ter aanvulling van de reacties die ik hier lees.
1. Rekenen of meten maakt wel uit, maar niet in de mate, die men hoopt. Het geniep zit hem in de geluidsmaten Lden en Lnight waarop wordt gestuurd en die altijd ervoor zorgen dat met iets minder herrie per vliegtuig het aantal kan en mag worden opgevoerd. Er zijn dus aanvullende geluidsmaten nodig ter bescherming van omwonenden.
2. Niemand wil erop achteruitgaan. Focus op ‘primaire’ of ‘secundaire’ baan zorgt voor het uitspelen van groepen mensen. De herrie is werkelijk enorm wijd verspreid. Dit land is gewoon te klein voor een dergelijk groot vliegveld, zonder mensen zwaar te belasten. Men mikt er nu op om het zgn. ‘buitengebied’ maximaal te belasten (straks onder vaste routes in de luchtruimherziening). Wat men er nooit bij vertelt is dat waar het stiller was het effect veel groter is en dat de huizen in dat gebied er ook niet op zijn gebouwd. Daarbij komt dat men bij bestaande woningen de norm nog eens extra heeft verhoogd tot 60 dB(A) Lden voordat enige geluidsisolatie aan de orde komt. De facto betekent dit niets anders dan een vrijbrief tot bijna onbeperkte hoeveelheden vliegtuigbewegingen met nog steeds goed hoorbare herrie. Dit noem ik dus driedubbel pakken van deze mensen!
3. Naast het geluidprobleem gaat de luchtvaart totaal niet voldoen aan het nodige klimaatbeleid en zorgt steeds meer voor emissies van stikstof, zeer zorgwekkende stoffen en ultrafijn stof. De rekening komt eens zeker, maar wordt doorgeschoven naar toekomstige generaties, terwijl de luchtvaartbobo’s en aandeelhouders nog heel lang eraan gaan verdienen.
rrustema
Als SchipholWatch als journalist de woordvoerder van het ministerie belt om een reactie hierop. Wat is dan het antwoord?
Crisisberaad op topniveau volgt, ingewikkelde tekst wordt dan gebeiteld en elk woord wordt op goudschaaltje gewogen en juridisch gecheckt.
Anna
Ik, bewoner onder een vliegroute van de Kaagbaan, erger mij enorm aan de woorden primair en secundair. Alsof de voortdurende herrie en uitstoot bij de primaire banen legitiem is. Dus niet !!!!! Het verschil tussen het aantal bewoners onder de primaire en secundaire banen is overigens erg klein! Het wordt tijd dat het begrip primaire ( oftewel preferente) baan juridisch aangepakt wordt (rechtsongelijkheid).
Reint
Wil je gezondheid voor je zelf, maar niet voor een ander? Hoe zit het dan met je beoordelingsvermogen?
Dat geldt ook voor leden van de 2e Kamer! Weet dus te kiezen bij de
gemeenteraadsverkiezingen!
Geef een gezondheidssignaal af!
Peter
Duidelijk artikel. Waar ik persoonlijk ook aan erger is dat zo regelmatig en steeds vaker secundaire banen ‘s nachts worden opengesteld. Eerder ging het dan zogenaamd om wekelijks asfalt schrapen en verlichting op de primaire banen. Nu noemt men dit niet eens meer maar refereert gewoon aan de windrichting.
Een klacht indienen heeft 0 zin en in Den Haag kakelt men alsof de secundaire banen juist ontzien worden.
Solidariteit!
Waar ik me persoonlijk ook aan erger, zijn die mensen die vinden dat alles maar op de primaire banen gedumpt moet worden.
Pleur op met je NIMBY gedrag.
Overal moet minder gevlogen worden, primair en secundair. Dag en nacht. Voor iedereen tot in de verre uithoeken van Schiphol.
Dorpsbewoner
Mee eens, eigenlijk zou al die overlast evenredig over de verschillende banen verdeeld moeten worden. En aanvliegroutes zouden niet enkel over “dunbevolkte” gebieden of “het buitengebied”, moeten lopen. En nog erger, überhaupt dat gebruik van vaste routes waardoor de onderwonenden daar alle overlast krijgen en enkele kilometers verderop vrijwel geen.
Primair, secundair, maakt niet uit, een dorpsbewoner heeft in principe precies dezelfde rechten als een bewoner van stedelijk gebied. En de rechter was toch vrij helder: rechtsbescherming dient hersteld te worden en wel voor alle omwonenden.
C.J de Vries Lentsch
Zoals vaker mis ik de klachten van omwonenden Kaagbaan! Jammer!
Josje
Pieter van Oort, Marjan Rintel en de demissionair Minister van IenW deze tekst niet door hun strot geduwd krijgen? Desnoods gedwongen beluisteren door hun oortjes als ze ‘s ochtends aan het hardlopen zijn. Of Kamerleden en journalisten doen gewoon wat ze moeten doen: de waarheid verkondigen en desinformatie ontkrachten. Dan kan het toch niet anders dan snel afgelopen zijn met het waanidee dat de luchtvaart zou kunnen groeien dankzij de vileine marketinghac van het fluisterstille sprookjestoestel dat vliegend op biokerosine Nederland welvaart en connectivity brengt. Dat dat oplichterij is weten de luchtvaartbobo’s en Minister in hun hart ook wel. Het is code rood voor leefomgeving en klimaat. Krimp, krimp, krimp!
Willem
Ja, het zoveelste rapport dat aantoont dat mensen lijden onder de vele vliegbewegingen van Schiphol.
Vervuiling, stress, slaapgebrek. Allemaal zaken waardoor de gezondheid flink onder druk staat. Inbreuk op de persoonlijke levenssfeer. Veel nadelige effecten op de leefomgeving.
Er is dus overduidelijk niet minder hinder, die “zuinigere en stillere vliegtuigen” helpen niet. Alles wordt maar berekend en beredeneerd, in plaats van gemeten. Maar dat wisten wij om- en onderwonenden natuurlijk al lang.
Overigens zijn het niet alleen de landende vliegtuigen in de nacht, maar zeker ook alle Transavia starters in de lente, zomer en herfst vanaf 5 uur ‘s ochtends waar mensen wakker van worden.
En is het kunnen slapen met de ramen open en zonder oordoppen ook een stuk beter voor de gezondheid en het welzijn. En ‘s zomers in de tuin zitten zonder elke minuut een overvlieger op enkele honderden meters hoogte is ook wel prettig. Oftewel, we willen niet enkel in een hermetisch afgesloten huis wonen, vol geïsoleerd en met gesloten ramen, maar gewoon in de buitenlucht.
Gaan deze rapporten ook naar de mensen die verantwoordelijk zijn voor het beleid? Zoals de ministers van VWS, I&W en LVVN?
G.T. van Opstal
Geachte ik woon in De Bilt, mijn witte geschilderde huis is gewoon zwart van het roet op 40 kilometer afstand, de vierde route wordt massaal gebruikt en hier ook langdurig dagelijks geluidsoverlast vanaf 05:00 tot diep in de nacht. Je hoort de toestellen al aankomen op 10 kilometer afstand en in Maarsen hoor je ze nog.
Willem
En precies dat toont aan dat ook mensen op 40-50 kilometer van die ellendige luchthaven tot gehinderde omwonenden moeten worden gerekend. In de media – en door andere onwetenden – wordt veelal gerefereerd aan inwoners van bijvoorbeeld Aalsmeer, Badhoevedorp en Amstelveen, de echt directe omwonenden, zonder te beseffen dat dat gebied zich inmiddels uitstrekt van Alkmaar tot Dordrecht en Den Haag tot Amersfoort. En de Utrechtse Heuvelrug en de Flevopolder.
Roland
Ik weet alleen of ik onder deze omstandigheden nog ramen open wil zetten of überhaupt nog naar buiten wil – het is hier in Osdorper Polder al jaren niet meer te harden! Vandaag kregen we ook nog de F35’s over ons heen, nou dat was een geluid dat PERMAMENT HINDERLIJK aanwezig was! Wat een totale waanzin weer!