Het kabinet stelt het belang van de luchtvaartindustrie opnieuw boven de volksgezondheid. Minister Robert Tieman (BBB) schuift een dringende oproep terzijde van de MRS en 23 burgerorganisaties om de Gezondheidsraad een integraal advies te laten uitbrengen.
Dit blijkt uit een brief die de minister vanmiddag toe deed komen aan de Tweede Kamer. De MRS en onafhankelijk daarvan maatschappelijke organisaties als Greenpeace, Longfonds, Milieudefensie en SchipholWatch eisten een integraal overzicht van de effecten, inclusief de totale ziektelast, omdat de gezondheid van honderdduizenden omwonenden op het spel staat.
Het laatste grote gezondheidsonderzoek dateert van 1999. Dat is 26 jaar (!) geleden. Sindsdien is het vliegverkeer exponentieel toegenomen (van 394.000 vluchten in 1999 naar 474.000 in 2024), terwijl er 55.000 nieuwe woningen rond Schiphol zijn gebouwd.
‘Geen meerwaarde’
Het ministerie van Infrastructuur (I&W) erkent dat de Gezondheidsraad een belangrijke rol speelt, maar stelt dat een onafhankelijk advies van de raad “nu geen meerwaarde heeft”. De reden voor het uitstel is dat de minister eerst resultaten afwacht van lopend onderzoek naar de ‘relatieve bijdrage’ van luchtvaartemissies. Dat wordt in de eerste helft van 2026 verwacht. Pas daarna wil het kabinet “nogmaals overwegen” of advies nodig is.
Het is de zoveelste vertragingstactiek van de minister. Daarmee misbruikt hij het gebrek aan eenduidige antwoorden en beperkt wetenschappelijk bewijs als excuus om fundamenteel en onafhankelijk onderzoek te parkeren dat mogelijk de vliegindustrie schaadt. Voorganger Mark Harbers deed in 2023 hetzelfde door steeds op vervolgonderzoek aan te dringen.
Zorgwekkend is dat de overheid zijn beleid liever baseert op modellen dan op de gemeten werkelijkheid. In de brief van gisteren informeert het ministerie over een NLR-onderzoek naar ultrafijnstof (UFP) op regionale luchthavens (GAE, MAA, RTHA). Om de UFP-concentraties in beeld te brengen, werden daar de emissies berekend met een model.
Rekenen, niet meten
De minister meldt dat voor Rotterdam Airport de berekende piek ligt op zo’n 10.000 deeltjes per kubieke centimeter en dat de concentratie al snel afneemt buiten het terrein van het vliegveld door verdunning.
De berekende cijfers staan echter in schril contrast met de gemeten realiteit. Hoogleraar toxicologie Paul Borm bevestigde dat bij vliegveld Maastricht concentraties zijn gemeten tot maar liefst 800.000 deeltjes per kubieke centimeter in tuinen van omwonenden.
Zelfs in de Rotterdamse wijk Schiebroek werden pieken tot 100.000 deeltjes per kubieke centimeter gemeten, en milieudienst DCMR registreerde pieken tot 83.000 deeltjes bij Zestienhoven. De gangbare norm voor blootstelling, waarbij alle alarmbellen afgaan, is slechts 20.000 deeltjes per kubieke centimeter.
Minister Tieman kiest er nu voor om met de invoering van een uniforme rekenmethode voor luchtvaartemissies de consistentie van de modellen te borgen. Dat wekt sterk de indruk dat het beleid zich vooral richt op hypothetische calculaties in plaats van op de volksgezondheid.
Vernietigend oordeel
Eerdere rapporten over de giftige uitstoot van vliegtuigen werden door een expertgroep (waaronder RIVM en TU Delft) met de grond gelijk gemaakt. Zij oordeelden dat de studies “fundamenteel gebrekkig, onvolledig en wetenschappelijk onvoldoende onderbouwd” waren en dat cruciale gifstoffen zoals UFP en PAKs (polycyclische aromatische koolwaterstoffen) waren weggelaten. De experts beschreven de onderzoeksmethoden als een black box, zonder enige onzekerheidsanalyse.
Ultrafijnstof is een acuut gevaar: de deeltjes zijn extreem klein (kleiner dan 100 nanometer) en dringen diep door in longen, bloed, zenuwstelsel en zelfs de placenta. Dit leidt tot een direct verband met astma, luchtwegaandoeningen, hart- en vaatziekten en kanker. Het RIVM en de Gezondheidsraad waarschuwden hier al eerder voor.
Wonen op middenberm snelweg
Er bestaan nationaal en internationaal nog geen normen of richtlijnen voor het jaargemiddelde UFP-concentraties. De Gezondheidsraad verwacht in het tweede kwartaal van 2026 een uitspraak te doen over een grenswaarde. Het gebrek aan normen wordt door de overheid nu misbruikt om maatregelen uit te stellen, ondanks het feit dat de gemeten concentraties op vliegvelden astronomisch zijn en die van industriële omgevingen ver overschrijden.
Het is weer duidelijk: de politiek weigert de realiteit onder ogen te zien en gebruikt het afwachten van nieuwe rekenmodellen en toekomstige normen als afleidingsmanoeuvre. Terwijl de gezondheid van honderdduizenden mensen dagelijks gevaar loopt, alsof ze op de middenberm van een snelweg wonen.
Sla dit artikel op in uw favorieten
rrustema
“de politiek weigert de realiteit onder ogen te zien” is niet het geval voor alle partijen en daarom is het onterecht om te spreken over ‘de politiek’. Nota bene een van de bestuursleden van Schipholwatch maakte als Kamerlid deel uit van ‘de politiek’ en zag de realiteit zeker wel onder ogen.
Wel moeten oplossingen komen uit het parlement. Om te beginnen door een minister opdracht te geven een einde te maken aan illegale praktijken.
Door niet consequent de schuldige betrokken partijen te noemen maar woorden als ‘de politiek’ te gebruiken wordt geknabbeld aan het draagvlak voor de parlementaire democratie. Zo krijgen alle politici de schuld en allemáál een veeg uit de pan.
Door consequent de schuldige politieke partijen te noemen of de coalitie waar ze in zitten te noemen wordt de woede van slachtoffers gekanaliseerd naar die partijen in plaats van naar ons parlementaire systeem. Dat kan het draagvlak en de steun voor de oppositie die kan helpen vergroten.
Ook geeft het politici die willen helpen een veiliger en beter gevoel als ze gewaardeerd worden.
Wilfried
Goed omschreven. De onwelwillendheid komt inderdaad puur van de rechterzijde van het parlement zoals we waarschijnlijk allemaal allang weten. Niet van links en het midden.
rrustema
Het geval VVD is ook bijzonder lijkt me. Ze zijn zo welwillend en begripvol voor het grootbedrijf, dat is echt een bedreiging voor het land. Niet alleen in het geval van KLM te merken.
Terwijl iets van 70% van de commerciële sector MKB is, geen grootbedrijf.
VVD is altijd zo gehaaid op veiligheid, law & order, maar niet voor het grootbedrijf. Echt die VOC-mentaliteit weer.
N. Barkman
Moeten we niet een petitie starten waarin wij als bewoners, die de overlast ervaren, eisen dat er een integraal onderzoek komt naar de gezondheidseffecten van vliegverkeer (dag en nacht en constant).
De staat is er voor de burgers toch???
Klaar
Schoftentuig. Ik heb helaas geen andere uitdrukking voorhanden. Lak aan de burger. Dat is wel netjes uitgedrukt, toch?
Ik kook van woede.
Rich
Zoveel ministers van diverse partijen allemaal oordelen in het voordeel van Schiphol.
dat kan niet waar zijn er moet toch iemand wezen die opkomt voor de burgers die vergiftigd worden.
of betaald Schiphol zoveel dat ze denken schijt aan de burgers mijn zakken worden gevuld
Janet
Misschien de Nationale Ombudsman een onderzoek laten afdwingen? Uiteindelijk wordt de burger ondanks alle protesten door de overheid simpelweg niet gehoord. Iemand moet toch een opening gaan bieden.
Sjeeraar
Aan de Nationale Ombudsman heb je niets; niet de huidige in ieder geval. Kijk maar naar hoe laat ze erbij waren met de toeslagenaffaire en Gronings gas.
Oscar
De minister/politiek zit in de portefeuille van Schiphol.
Bourree
Mooi geschreven. Goede conclusie 🙂
Het is weer duidelijk: de politiek weigert de realiteit onder ogen te zien en gebruikt het afwachten van nieuwe rekenmodellen en toekomstige normen als afleidingsmanoeuvre. Terwijl de gezondheid van honderdduizenden mensen dagelijks gevaar loopt, alsof ze op de middenberm van een snelweg wonen.
rrustema
Niet ‘de politiek’ maar de partijen in de coalitie. Er zijn andere partijen die de realiteit wel erkennen en erkend willen krijgen door de rest. In de stichting van Schipholwatch zit er zelfs eentje die daar jaren voor ijverde. Zo is ‘de politiek’ er niet schuldig aan, maar die partijen uit de regeringscoalitie en bijbehorende bewindslieden.
Bourree
De conclusie in dit artikel is geschreven door Schipholwatch zelf. Reageer daar, en niet steeds op anderen! Tip: Reageer op artikelen en niet herhaaldelijk betweterig op de reacties van medestanders die soms de behoefte hebben emotioneel te reageren op het aangedane onrecht. Reacties zijn vaak primair, puur en behoeven geen correctie door een niet bestaande zelfingenomen moderator die uitingen van burgers wenst weg te modereren omdat de inhoud in zijn ogen niet correct is of hem niet bevalt. Er komen mooie herfstdagen aan. Dat wordt weer genieten in de tuin. Wat zou er allemaal rondvliegen in de prachtige natuur?
Steun Schipholwatch
Bourree
Maaike
Kunnen we inmiddels niet gewoon constateren dat besluiten van de minister gekocht zijn?