In het proces over het nieuwe Luchthavenverkeersbesluit voor Schiphol kwam de vliegindustrie vorige week met een toelichting op de bezwaren tegen ‘krimp’ van Schiphol. Het blijkt een masterclass in het verdraaien van feiten en het kapen van wetgeving.
In feite verheft de sector – onder meer KLM, Transavia, TUI en Delta – de jarenlange gedoogsituatie tot ‘de norm’. Het document zaait angst over de alternatieven (zoals een krimp naar 420.000 vluchten) en bouwt het recht op een gezonde leefomgeving om tot een argument vóór 500.000 vluchten per jaar.
Het centrale argument van de luchtvaartbedrijven is even simpel als sluw: als de ‘krimp’ naar 478.000 vluchten door de rechter wordt vernietigd, moet de situatie terug naar de status quo ante. En die situatie, zo beweren ze, is 500.000 vluchten.
Dit wordt gepresenteerd met een adembenemende arrogantie. De basis voor die ‘normale’ situatie is het jarenlange ‘anticiperend handhaven’. Dat is een gedoogconstructie waarin de sector alvast mocht opereren volgens een nieuw handhavingsstelsel (NNHS). Maar dat systeem kwam er niet en werd dan ook nooit vastgelegd in de wet.
Gedoogsituatie nieuwe werkelijkheid
In het beroepsschrift geeft de sector dit openlijk toe. De lobby probeert het niet eens te verbergen, maar normaliseert de onwettelijke situatie. Een jarenlange, juridisch wankele toestand wordt hier met een pennenstreek omgedoopt tot de legitieme basislijn. De gedoogsituatie wordt de nieuwe werkelijkheid, als het aan de vliegindustrie ligt.
Elke suggestie om terug te vallen op het oude, wettelijk vastgelegde Luchthavenverkeersbesluit uit 2008 wordt door de sector van tafel geveegd. In een doemscenario proberen de vliegbedrijven iedere discussie over minder dan een half miljoen vluchten in de kiem te smoren, vooral via angstzaaierij.
Zo zou een terugkeer naar het oude stelsel “veiligheidsrisico’s met zich meebrengen” en de sector “vijftien jaar terugwerpen in de tijd”. Hiermee wordt ten onrechte gesuggereerd dat het eigen, niet-wettelijke systeem, de enige veilige optie is. Ook zou het beëindigen van het preferentieel baangebruik (onderdeel van het NNHS) leiden tot “meer gehinderden”. De boodschap: accepteer de huidige overlast maar, want het alternatief is nog erger.
‘Uitspraak minister onjuist’
Zelfs trekt de vliegindustrie openbare uitspraken van de minister van Infrastructuur in twijfel. Die zei eerder, zowel in de media als in de Tweede Kamer, dat onder het oude stelsel slechts 400.000 tot 420.000 vluchten mogelijk waren. Maar dat is onjuist, vindt de sector. Zeker met de ‘moderne’ vloot en met nieuwe rekenmethodes zal die capaciteit “naar verwachting zeker 500.000 vluchten kunnen bedragen”.
Hier zien we een onvervalste versie van het ‘kop ik win, munt jij verliest’-strategie. Eerst wordt het eigen gedoogsysteem met 500.000 vluchten als de onvermijdelijke norm gepresenteerd, vervolgens wordt een schrikbeeld gecreëerd over het wettelijk vastgelegde alternatief om tot slot te concluderen dat – verrassing! – zelfs dit gevreesde alternatie na een ‘update’ ook uitkomt op 500.000 vluchten.
De sector probeert zo een juridisch fort te bouwen waar elke ontsnappingsroute leidt tot het gewenste aantal van een half miljoen vluchten.
Rechten verspeeld
Het meest gewaagde argument is de claim dat het gewenste systeem met 500.000 vluchten niet in strijd is met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Sterker nog, de juristen beweren dat dit systeem juist de perfecte uitkomst is van een zorgvuldige afweging van die mensenrechten, specifiek artikel 8, het recht op respect voor het privéleven en de leefomgeving.
De sector beweert dat er wel sprake is van een ‘fair balance’ tussen de belangen van omwonenden en die van de vliegindustrie. De basis van die claim is de Alderstafel uit 2008 (!). Omdat omwonenden via bewonersdelegaties een centrale rol zouden hebben gespeeld en “expliciet ingestemd” hebben met de uitkomst, zou aan de procedurele eisen van het EVRM zijn voldaan.
Zo zet de vlieglobby een procedurele overwinning uit het verleden in om voortdurende en groeiende schade te rechtvaardigen. De advocaten gebruiken een vijftien jaar oude ‘consensus’ (in de praktijk hadden bewoners niets te zeggen aan de Alderstafel) als een permanent schild tegen de huidige verplichtingen ten opzichte van de mensenrechten. Die redenering is pervers: omdat omwonenden ooit een stoel aan tafel kregen, hebben ze voorgoed hun recht op een gezonde leefomgeving verspeeld.
Puur eigenbelang
Om de ‘noodzaak’ van 500.000 vluchten te onderstrepen, speelt de sector de bekende economische troefkaart uit. Het document verwijst hiervoor naar een Decisio-rapport dat de bijdrage aan de Nederlandse economie moet aantonen. Het lijken indrukwekkende cijfers, maar wat is de prijs in termen van slapeloze nachten, hart- en vaatziekten en ontwikkelingsstoornissen bij kinderen onder de vliegroute?
Het rapport biedt daarin geen enkel inzicht. Het is de klassieke afweging waarbij economische belangen van de vliegindustrie worden gepresenteerd als een ‘algemeen belang’ dat zwaarder weegt dan de gezondheid en het welzijn van honderdduizenden omwonenden.
‘Onjuist vonnis’
De arrogantie van de vlieglobby bereikt een hoogtepunt wanneer het vonnis van de rechtbank Den Haag van 20 maart 2024 (RBV-zaak) wordt besproken. In die uitspraak oordeelde de rechter dat de Staat de mensenrechten van omwonenden schendt door de aanhoudende geluidsoverlast. De reactie van de luchtvaartmaatschappijen is stuitend. Ze noemen het vonnis simpelweg “onjuist”.
De redenering: omdat er een hoger beroep loopt, kan de uitspraak “niet als uitgangspunt dienen”. Dus een rechterlijke uitspraak die de sector niet bevalt, wordt arrogant van tafel geveegd. De rechten van omwonenden moeten maar wachten tot de sector in een volgend juridisch gevecht eventueel zijn gelijk haalt.
Het is te verwachten dat de rechter zich niet laat misleiden door dit juridische rookgordijn. De argumenten van de sector dienen geen algemeen belang, maar enkel het eigen financieel belang. En dat moet zelfs ten koste gaan van de leefomgeving en de gezondheid van bijna een miljoen omwonenden.
Sla dit artikel op in uw favorieten
Saskia van Uylenburg
Is het echt zo moeilijk om recht te doen, gewoon RECHT, zonder slinks crimineel gedoe?
Toe nou, minister, kamerleden, hou op met het bedriegen van gewone burgers! Hebben we nog niet genoeg schandalen gehad?
Edwin Dieperink
Het is een ongelooflijk overlast gevende “fabriek”
Bij een normale fabriek zijn er regels voor het gedrag, bij Schiphol gelden die nauwelijks. Wij wonen in Sloten achter twee startbanen en de hele dag, van 5 tot na 23 uur, gaat het opstijgen door. Een geronk, onvoorstelbaar dat zoiets geproduceert mag worden! Continue lawaai en een verbranding van 40 liter kerosine per minuut
Rob
¨Het document verwijst hiervoor naar een Decisio-rapport dat de bijdrage aan de Nederlandse economie moet aantonen.¨
Dat zijn bruto cijfers. Werknemers zijn vaak productiever in andere sectoren. Dus netto effect van een grote luchthaven is nihil. En dan hebben we het nog niet over negatieve economische effecten zoals woningbouwbeperkingen en gezondheidsschade.
Arie den Draak
Nog een andere paradox om toe te voegen.
In een andere procedure (tegen het overschrijden van het aantal afgesproken nachtvluchten op RTHA) kwam naar voren dat de rechtbank de bewoners in het gelijk stelde, maar er geen vonnis aan kon hangen. De reden was dat een convenant niet in een wet verankerd was. Daarom was er geen wet om op te handhaven.
In geval van de roemruchte Alders tafel is het niet anders. Echter, nu is het de luchtvaart die meent dat het convenant rechtsgeldig is, want het wordt nu in het voordeel van de vliegers uitgelegd.
B. van Marlen
Alles wat dit artikel laat zien viel me ook al op. Een illegale gedoogsituatie zo voorstellen, dat ze als ‘fair balance’ na ‘een zorgvuldige afweging van die mensenrechten’ moet worden voortgezet, je moet het maar durven. En dan nog stellen dat een LVB met 500k vluchten voldoet aan het EVRM en de uitspraak van de rechtbank Den Haag ‘onjuist’ noemen!
Dit bewijst dat deze uitspraak volkomen terecht was en nog steeds is, namelijk dat omwonenden stelselmatig ondergeschikt zijn gemaakt aan de economische belangen (van de sector zelf!).
De slinkse wijze waarop men dit al decennia lang doet heb ik in een presentatie naar de Raad van State gestuurd onder de titel: ‘Schiphollen: werkwijze en effect op de leefomgeving‘ met vele gedetailleerde vragen over de gang van zaken. Men kan dus niet meer beweren niet op de hoogte te zijn, of zich verbergen achter ‘complexe rekenmethoden op de juiste wijze uitgevoerd door betrouwbare instanties’. De enige kennis die nodig is voor begrip van de geluidsmaten is wiskunde van het niveau middelbare school: machtsverheffen en de logaritmische functie, overigens uitstekend na te zoeken op het internet tegenwoordig.
Wat recent de ‘Aldersparadox’ werd genoemd was al vele jaren daarvoor bekend: namelijk, dat met iets minder lawaaiige vliegtuigen het aantal bij dezelfde Lden en Lnight gewoon mag en kan worden opgevoerd. Ir. F.W.J. van Deventer noemde deze uitwisselbaarheid al in zijn ‘Basiskennis geluidzonering’ van 2003. Met de veel te hoge geluidsgrenzen is in feite een gedoogconstructie opgezet waarbij zowat onbeperkte hoeveelheden vliegtuigen over huizen kunnen worden gestuurd, vooral over het door Alders heel sluw opgeofferde buitengebied.
Tevens heb ik vele links met informatie uit de VS naar de Raad van State gestuurd over de funeste werking van heel geconcentreerd vliegen op de desbetreffende onderwonenden.
Voeg hierbij, dat luchtvaartgroei ieder klimaatbeleid ondermijnt en mijn conclusie is dat groei niet meer kan, zeker niet in dit land. Welke rechter gaat het lot van vele omwonenden verder verslechteren voor de rest van hun leven en de toekomstige generaties met een enorm klimaatprobleem opzadelen?
En oh, ja, ook nog eens een natuurvergunning geven aan dit vliegveld, terwijl vele boeren als PAS melders het nakijken krijgen en hun bedrijf in gevaar komt?
Leden van de Raad van State: besef uw verantwoordelijkheid!
Haes
Liegen en bedriegen . Slachtoffers van hebzucht en roof zó lang hun meest fundamentele rechten ontzeggen… wat zegt dat over de kwaliteit van onze rechtsstaat?
En als de rechten van die slachtoffers dan uiteindelijk erkend worden… volgt er dan compensatie voor de schade in het verleden? Hoe doe je dat? Hoe compenseer je gemiste gezondheid? Rechten van slachtoffers zijn vele jarenlang vertrapt en de “rechten van de daders” hebben dat mogelijk gemaakt. Dat ” kan” allemaal. Onder het mom van “recht” kunnen zakken met geld zorgen voor jarenlange vertraging en obstructie. Wat voor “rechtsstaat” is dat eigenlijk? Wat een intens bescbamende vertoning.
Josje
Naast SchipholWatch moeten we ook u heel dankbaar zijn Bob van Marlen! Er zijn heel weinig mensen die nog wijs kunnen worden uit het complexe luchtvaartdossier en dit kunnen relateren aan de werkelijke omvang van de overlast die door de sector wordt veroorzaakt. Een feit waarvan door ministerie en sector dankbaar gebruik wordt gemaakt om te verbloemen dat de belangen van onderwonenden al jaren stelselmatig ernstig worden geschaad en de sector op oneigenlijke gronden wordt bevoordeeld. Maar als u als goed onderlegd lekenexpert in deze materie, tevens ervaringsdeskundige vliegherrie, een onderbouwde presentatie indient bij de Raad van State, dan kunnen ze mijns inziens moeilijk om u heen.
Realiteitszin afdwingen door vonnissen
Geen enkele realiteitszin van de luchtvaart omtrent de staat van de leefomgeving over de hele wereld, oftewel de klimaatproblematiek.
En ook geen enkele realiteitszin over de economie in NL. De tekorten aan arbeidskrachten en over een paar jaar extreme tekorten aan arbeidskrachten.
Een megalomaan, onnodig grote luchtvaart voor de omvliegers verwoest de planeet en verwoest de benodigde arbeidskrachten in cruciale beroepen (door ze in de luchtvaart vast te houden en ook door ze ziek en uitgeput te maken).
Het leven in sprookjesland door de luchtvaart is toch elke keer te bizar voor woorden. Is het niet eens tijd dat rechters bedrijven die zichzelf zo buiten de realiteit plaatsen, ter verantwoording roepen in hun vonnissen? Ook in hoger beroepzaken.