Een nieuw rapport van onderzoeksbedrijf CE Delft legt bloot hoe de overheid zes jaar lang heeft gedaan alsof er gewerkt werd aan klimaatregels voor de luchtvaart, terwijl er in werkelijkheid niets is vastgelegd, niets is geborgd en niets is afgedwongen.
Het document met de titel Eerst de koers, dan de groei prikt de schijn van verduurzaming door en laat zien dat de luchtvaartsector nog steeds buiten de klimaatwet wordt gehouden, beschermd door politieke uitstelreflexen en een lobby die elke vorm van echte regulering weet te vertragen.
CE Delft geeft aan dat de uitstoot van de luchtvaart sinds 1990 ruim is verdubbeld, terwijl andere sectoren hun uitstoot hebben teruggebracht. Dat is geen toevallig feitje, maar het gevolg van de politieke keuze om de vliegindustrie te ontzien. Terwijl industrie, landbouw en energie onder steeds strengere regels vallen, mag de luchtvaart blijven groeien.
Schiphol kreeg ruimte voor grotere toestellen, meer overstappers en meer vakantievluchten, en Lelystad werd klaargezet als overloopluchthaven. De klimaatdoelen voor de sector blijven ondertussen vrijwillig en vrijblijvend. CE Delft zegt het netjes, maar de boodschap is hard: de luchtvaart is nooit serieus onderdeel geweest van het nationale klimaatbeleid.
Niet op koers
Het rapport maakt duidelijk dat Nederland niet op koers ligt om de doelen te halen. De doelen voor 2030 worden met het huidige beleid waarschijnlijk niet gehaald. Zelfs de doelen voor 2050 zijn onzeker. De grafieken laten een stijgende lijn zien waar een dalende lijn zou moeten staan. CE Delft schrijft dat het halen van de doelen afhangt van factoren die de overheid nauwelijks kan sturen, zoals de inzet van duurzame brandstoffen, vlootvernieuwing en economische ontwikkelingen. Dat is een diplomatieke manier om te zeggen dat het huidige beleid vooral bestaat uit hopen dat de markt het oplost.
De Bonaire‑uitspraak maakt dat nu onhoudbaar. De rechter heeft bepaald dat Nederland binnen achttien maanden bindende emissiedoelen moet vastleggen, inclusief luchtvaart en zeevaart. CE Delft herhaalt dat dit geen vrijblijvend verzoek is. De huidige klimaatdoelen zijn niet economiebreed en dus juridisch onvoldoende.
De Staat is in beroep gegaan, maar dat verandert niets aan de verplichting. Het is een poging om tijd te rekken, niet om het klimaat te beschermen. Het rapport laat zien dat Nederland nu in overtreding is, en dat de luchtvaart niet langer buiten de klimaatwet kan worden gehouden.
Papieren belofte
Het CO₂‑plafond, dat jarenlang werd gepresenteerd als hét instrument om de luchtvaart binnen de klimaatgrenzen te brengen, blijkt een papieren belofte. In 2020 vroeg de Kamer om een dalend plafond. In 2023 beloofde het kabinet invoering in 2025. Daarna volgden uitstelbrieven, demissionaire stilstand en politieke mist.
CE Delft schrijft dat er nog steeds geen duidelijkheid is. Het kabinet heeft het simpelweg niet aangedurfd. Het plafond is nooit ingevoerd, nooit uitgewerkt en nooit geborgd. Het was een politieke belofte die vooral bedoeld was om kritiek te dempen.
Daar komt bij dat CE Delft glashelder stelt dat luchthavens maar beperkte grip hebben op de CO₂‑uitstoot van vliegtuigen. Dat betekent dat het hele idee van ‘groei verdienen door verduurzaming’ een fantasie is. Schiphol kan wel praten over schonere toestellen en duurzame ambities, maar de uitstoot wordt bepaald door luchtvaartmaatschappijen, ticketprijzen, vlootkeuzes en internationale markten. Niet door de luchthaven. Het CO₂‑plafond was dus vanaf het begin een politiek verhaal dat mooier klonk dan het in werkelijkheid was.
Weer geen borging
Het Klimaatgebonden Groeikader, dat CE Delft als nieuwe optie introduceert, is niet meer dan een uitgeklede variant van dat plafond. Het klinkt alsof er grip komt op de uitstoot, maar in werkelijkheid is het weer een systeem zonder echte borging. Als de uitstoot stijgt, mag de luchthaven niet groeien, maar er volgt geen handhaving en geen krimp. Het lijkt zo alsof er klimaatbeleid is, maar zonder dat de sector er last van heeft. Een rookgordijn, bedoeld om politieke druk te verlichten zonder dat er iets verandert.
CE Delft eindigt met een oproep aan de politiek om eindelijk een keuze te maken. Niet een technische keuze, maar een fundamentele. Durft Nederland de luchtvaart binnen de klimaatwet te brengen, of blijft de sector een klimaatvrije zone? De onderzoekers schrijven dat een politieke keuze nodig is om duidelijkheid te scheppen. De luchtvaart moet binnen de klimaatkaders worden gebracht, en dat kan alleen met wettelijke borging.
Voor omwonenden is dit rapport een bevestiging van wat we al jaren zien. De luchtvaart groeit, de uitstoot stijgt, de beloften worden niet nagekomen, en de klimaatwet wordt omzeild. CE Delft heeft die sluier nu weggetrokken. Het is aan de politiek om te laten zien of ze de feiten durft te erkennen, of opnieuw kiest voor vertraging en schijnzekerheid. Werk aan de winkel, Den Haag!
Sla dit artikel op in uw favorieten
Ger
Sinds de partij voor de boeren denk ik wel eens wordt het niet eens tijd om een partij tegen vliegtuigen te maken.
Het is natuurlijk maar gekkigheid wat ik zeg want hoe meer partijen hoe moeilijker het kennelijk wordt om een meerderheids kabinet te krijgen.
Maar het is wel duidelijk dat er iets gedaan moet worden ten goede van het klimaat. En het zou Nederland sieren hier een voortrekkersrol te gaan spelen. Een klein vliegveld voor alleen noodzakelijke en verre reizen voor eigen volk. Die overstappers het verdienmodel voor Schiphol zo snel mogelijk afbouwen. En niet meer uitstellen .
Al die subsidies voor Schiphol en meer zeer vervuilende bedrijven per direct stopzetten en besteden voor het klimaat en niet tegen het klimaat.
Eindelijk weer eens gezonde lucht inademen en kunnen genieten van de stilte is ook wat waard.
Geert
Klimaatregels?
Waarom zouden we?
https://www.nrc.nl/nieuws/2026/09/04/schrijven-over-klimaatverandering-met-een-brok-in-de-keel-a4930354
opbrengst vliegtuigstoel
De opbrengst per vliegtuigstoel is al gedaald van 8 euro en 50 cent naar 4 euro en 50 cent. Uit de steeds verder oplopende benzineprijs kan je afleiden dat ook de kerosineprijs steeds verder stijgt. Het is dus een kwestie van tijd dat een vliegtuigstoel helemaal niets meer opbrengt. Dan komt Rintel natuurlijk weer haar 1,6 miljoen kostende handje ophouden bij de karreman die dan hopelijk nee verkoopt. Maar dat zal wel weer niet. Een lege huls, die vliegindustrie.
Afwachten.
Denkbeeldig vs. realiteit
In hun denkbeeldige klimaatvrije zone vliegt de luchtvaart met een overvloed aan duurzame brandstoffen en geen stikstof-, ultra fijnstof- en CO2 uitstoot. Ook veroorzaken ze geen condensstrepen en geen oorverdovende geluidsoverlast en slaapverstoring en slaaponthouding. Piloten en stewardessen worden daar ook niet ziek van de ioniserende straling.
De politiek moet de waarheid toch eens onder ogen gaan zien. Denkbeeldig was de luchtvaart jarenlang beeldig. In de realiteit en echte klimaatzones is de luchtvaart een veelkoppig monster die een halt toegeroepen moet worden.
Enne, Rob Jetten: dat kan wél!