Vorige week besliste de rechter dat de minister binnen 21 weken een besluit moet nemen over de natuurvergunning van Lelystad Airport, op last van een dwangsom. Die uitspraak staat niet op zichzelf.
De uitspraak is een seismische beving binnen het stikstofdossier. Want als een rechter zo hard ingrijpt bij een luchthaven die al zes jaar zonder natuurvergunning zit, dan is de vraag onvermijdelijk: wat betekent dit voor Schiphol, waarvan de natuurvergunning is vernietigd? En wat betekent dit voor de duizenden PAS‑melders die al jaren in onzekerheid leven terwijl de vliegindustrie vrolijk doorstoot?
Op verzoek van Stichting Red de Veluwe heeft de rechter nu besloten dat de overheid niet eindeloos mag traineren, rekken, uitstellen en hopen dat niemand het merkt. In feite had de minister al uiterlijk op 30 april 2021 moeten beslissen. Die constatering van de rechter is in feite de diagnose van een verrotte bestuurscultuur die structureel weigert te beslissen wanneer de vliegindustrie kan worden geraakt. Het is precies die cultuur die Schiphol al jaren beschermt. Geen vergunning, geen handhaving, geen besluit. Alleen mist.
Mist opgetrokken
Bij Lelystad is die mist nu opgetrokken. De rechter dwingt tot een besluit binnen 21 weken. Dat is een precedent dat de minister niet kan negeren. Want als een aanvraag uit 2020 niet langer in de koelkast mag blijven liggen, hoe kan de minister dan nog rechtvaardigen dat Schiphol — met een stikstofvoetafdruk die vele malen groter is — überhaupt zonder vergunning opereert? De juridische logica is onverbiddelijk: wie moet beslissen op Lelystad, moet ook beslissen op Schiphol. En wie moet beslissen op Schiphol, moet ook beslissen op de PAS‑melders die al jaren in de wachtkamer zitten terwijl de luchtvaart alle stikstofruimte opslokt.
De Lelystad‑uitspraak legt een pijnlijke asymmetrie bloot. De PAS‑melders worden door de overheid aangesproken op elke gram stikstof, terwijl Schiphol en Lelystad jarenlang wegkomen met het ontbreken van een vergunning. De rechter zegt het niet letterlijk, maar de boodschap is duidelijk: de overheid kan niet langer doen alsof de luchtvaart een soort parallel universum is waar de Wet natuurbescherming niet geldt.
Geen juridische waarde
Ook voor Schiphol betekent dit dat de tijd van bestuurlijke vrijblijvendheid voorbij is. De minister kan zich niet langer verschuilen achter “complexiteit”, “afstemming”, “modelontwikkeling” of “interdepartementale processen”. De rechter heeft laten zien dat die excuses geen juridische waarde hebben. Als Lelystad een harde termijn krijgt, dan is het onvermijdelijk dat Schiphol eenzelfde behandeling wacht. En dat betekent dat de minister binnenkort moet zeggen wat hij al jaren probeert te vermijden: kan Schiphol legaal opereren, of niet?
Voor de PAS‑melders is de uitspraak een wrange bevestiging van wat zij al wisten. De overheid kan wel degelijk beslissen — als zij maar wil. Het probleem is nooit de complexiteit geweest, maar de politieke keuze om de luchtvaart te ontzien. Nu de rechter die keuze afwijst, komt er ruimte om eerlijk te kijken naar de stikstofverdeling. En die eerlijkheid is dodelijk voor Schiphol. Want als hij moet beslissen op Schiphol, moet hij erkennen dat de stikstofruimte die de luchtvaart claimt nooit juridisch is geborgd.
Kantelpunt
De Lelystad‑uitspraak is dus geen formaliteit. Het is een kantelpunt. Een signaal dat de rechter niet langer accepteert dat de luchtvaart boven de wet wordt geplaatst. Een waarschuwing dat de minister niet langer kan wegduiken. En een kans voor de PAS‑melders om eindelijk een besluit te krijgen.
De komende maanden worden beslissend. Lelystad moet een vergunning krijgen — of niet. Schiphol moet een vergunning krijgen — of niet. En de PAS‑melders moeten eindelijk duidelijkheid krijgen. De minister is aan zet.
Stichting Red de Veluwe dankt op de website haar donateurs. “Zonder de steun van onze achterban en onze donateurs hadden we deze druk niet kunnen blijven uitoefenen. Deze overwinning is daarom ook hun overwinning. Samen hebben we laten zien dat vasthoudendheid verschil maakt.”
Sla dit artikel op in uw favorieten
anton nelis
Het is allang om moedeloos van te worden maar Schipholwatch gaat stug door!!
Bravo daarvoor en steun Schipholwatch.
HansB
De boeren wordt opnieuw de nek omgedraaid maar de luchtvaart gaat vrijuit. Lees dit nog eens: https://schipholwatch.nl/2023/07/31/luchtvaart-stoot-meer-broeikasgassen-uit-dan-complete-landbouw/
Werenfridus Wolfs
Ja de regering moet klare wijn schenken op dit stikstofprobleem !
Halve oplossingen bestaan niet alleen goede.
Ingeval Lelystad toch gaat vliegen moet op zijn minst het aantal vluchten in mindering komen van aantal toegestane vluchten van Schiphol en bovengrens hiermee verlaagd.
Noobody-b.bsky.social
Er is een kans dat wanneer Lelystad Airport eindelijk opengaat, niemand meer naar het bloedhete zuiden op vakantie wil.
En dan maar hopen dat Scandinavië de deur dichtgooit voor meer vliegverkeer.
https://bosbrandeneuropa.nl/map-bosbranden-in-europa/
SK
Er moet binnen 21 weken een beslissing worden genomen, die al jaren geleden is genomen! In Den Haag + Schiphol Groep liggen ze er niet wakker van. Die ‘beslissin’is allang genomen!
https://share.google/EKQHW8zogJXRoYXno
Decennia lang is hier sprake van een het arrogante en misdadige beleid dat zich eerst richt op (illegaal) bouwen, uitbreiden, contracten blijven aangaan, desinformatie en leugens verspreiden, regels/wetten negeren of opdragen deze niet uit te voeren, etc. etc. om pas dan eens te kijken (noodgedwongen door rechtszaken) of het überhaupt mogelijk / legaal is. Alles voor de aandeelhouders.
Het is een grote farce!
Bianca
Dit verhaal heeft mij weer een stukje bij beetje hoop 🙏🦋🙏!
Ger
De dwangsom zou veel en veel hoger moeten zijn. Maar toch geeft de uitspraak weer een sprankje hoop. Het moet natuurlijk ook niet zo zijn dat de gewone burger voor die dwangsommen opdraait. Zelf heb ik weinig vertrouwen in het huidige kabinet. Mooie beloftes en uitspraken maar het klimaat kan de pot op om het maar even zo te zeggen. We wachten het maar weer af. Maar ik ga wel weer een donatie doen want we zullen door moeten vechten tegen dit onrecht wat heel veel omwonenden wordt aangedaan.
Ewout van Eijsden
Geld spreekt de waarheid, jij wordt beboet met het rijden op je 2takt door Amsterdam.
Noobody-b.bsky.social
Maar wie ontvangt die dwangsom in dit geval? Stichting Red de Veluwe? Het staat niet met zoveel woorden in het vonnis.
Geen heethoofden meer, maar gematigden
Elke Minister die nu nog beslissingen neemt die haaks staan op het zorgen dat Europa niet verder opwarmt, dysfunctioneert naar mijn mening.
Er zou geen onderscheid meer moeten zijn tussen progressief (links) of conservatief (rechts). Europa en de wereld hebben geen heethoofden meer nodig, het is al heet genoeg. Dus laten we voortaan gaan voor gematigden. Lijkt me een prima plan. En gematigden zouden nooit een Natuurvergunning moeten kunnen afgeven voor Lelystad of voor het excessieve grote Schiphol en KLM, want dat zijn toch gewoon klimaatslopers?
Van stille stemmen naar hoop
Als je door de artikeltekst heen leest, hoor je tussen de regels door voorzichtig de hoop van omwonenden die al jaren wachten op bescherming van hun leefomgeving. Hun stem verdween vaak naar de achtergrond, terwijl in de debatten vooral de stemmen van groei, uitbreiding en het belang van een grote luchthaven duidelijk hoorbaar waren.
Voor omwonenden is dit geen discussie die zich alleen afspeelt in rechtszalen, cijfers en vergunningen. Het gaat over hun dagelijkse leefomgeving, de rust en kwaliteit van de plek waar zij wonen, en de vraag of hun zorgen daadwerkelijk worden meegenomen in de keuzes die worden gemaakt.
De rechterlijke uitspraak over Lelystad Airport betekent niet automatisch dat Schiphol dezelfde uitkomst wacht. Wel werpt deze uitspraak een bredere vraag op: als voor Lelystad een besluit over de natuurvergunning niet eindeloos kan worden uitgesteld, hoe verhoudt zich dat dan tot de situatie rond Schiphol? Uiteindelijk gaat het om een fundamentele vraag: wordt de bescherming van natuur en leefomgeving overal op een gelijke manier geborgd?
Op de achtergrond van dit alles speelt een groter verhaal. Een opwarmende aarde en ecosystemen die steeds meer onder druk staan. De natuurrampen en extreme weersomstandigheden die zich wereldwijd afspelen, maken indruk en herinneren ons eraan dat de gevolgen van menselijke keuzes niet onbeperkt vooruitgeschoven kunnen worden.
De natuur en het klimaat zijn geen partij in de rechtszaal, geen stem die zelf kan spreken, maar dragen wel de gevolgen van de keuzes die vandaag worden gemaakt — gevolgen die uiteindelijk ook onszelf en de generaties na ons raken.
En er waren ook de stemmen die jarenlang vooral naar de horizon van groei en bereikbaarheid van de luchtvaart keken, maar minder oog hadden voor de sporen die achterbleven: de impact op de leefomgeving, de natuur en het klimaat.
Misschien is dit dan ook een eerste voorzichtige beweging van wanhoop naar hoop. Niet omdat alle antwoorden er al zijn, maar omdat er ruimte lijkt te ontstaan voor een eerlijker gesprek over de balans tussen luchtvaart, leefomgeving, natuur en toekomst.
Maaike
Joh. De uitspraak gaat gewoon genegeerd worden, net zoals deze: https://nos.nl/artikel/2624678-kabinet-negeert-datum-in-klimaatzaak-bonaire-blamage-voor-nederland
Noobody-b.bsky.social
Daarom zou de dagelijkse dwangsom ook door de minister persoonlijk betaald moeten worden.
Tim
Mooi verhaal maar die vergunning komt gewoon hoor. De werkzaamheden zijn al begonnen. Ze pompen er 35 tot 40 miljoen in. Denk je nou echt dat er dan iets verandert? Allemaal allang in kannen en kruiken. Dit bericht insinueert alsof wij allemaal er iets over te beslissen hebben of dat een rechter uberhaupt hier enige macht over heeft
Noobody-b.bsky.social
Als je de afgelopen 10 jaar de acties en processen hebt gevolgd tegen vliegvelden en vergunningen dan weet je dat het NIET in kannen en kruiken is en dat de rechter(s) en Raad van State diverse (natuur-)vergunningen van tafel geveegd hebben.
Dit zijn vergunningen die enorme onderbouwing vragen en die moeten met de wet in overeenstemming zijn. Vandaar dat vliegvelden aan alle kanten juridisch klem zitten want hun vergunningen zijn er niet of kloppen niet of ze schenden mensenrechten.
Winnen is moeilijk met een rechtse politiek die schijt aan mensenrechten, natuur, klimaat en gezondheid heeft, maar dit is nog lang geen gelopen race … zolang politici zich democratisch en rechtstatelijk blijven gedragen …
W Lieverst
Democratisch en rechtstatelijk gaan gedragen? De rechterkant van het politieke spectrum weet niet wat dit is. Mijn gevoel zegt dat alles al is beklonken. Sowieso omdat de F-35’s ook gebruik gaan maken van het (v)liegveld.
Noobody-b.bsky.social
Als het allang “beklonken” was, dan was Lelystad ook allang open geweest, dan hadden ze echt geen minuut geaarzeld om de eerste vliegtuigen te laten landen.
Het is aan controlerende burgers te danken dat in 2018 de gesjoemelde geluidsberekeningen onderuit gehaald werden en in 2019 de gesjoemelde stikstofberekeningen. En daar is 8 jaar later nog steeds geen mouw aan gepast, dan zij de rechters, niet dankzij politici die voorspelbaar één voor één gedraaid zijn (CDA/BBB).
Tim
Ik help het je hopen. Je zou in een transparante en, wat u zegt, democratische rechtsstaat, inderdaad verwachten dat de race nog niet gelopen is. Maar ons onderbuik gevoel zegt toch wat anders, en dat weten we allemaal. Ik wil de handoek niet in de ring gooien, maar we moeten wel dingen in perspectief lezen.
Wilfried
Een vergunning op basis van illegaliteit? Wennen zal het nooit bij mij, het spijt mij zeer. En bovendien, na afgifte wordt ie onmiddellijk weer aangevochten en bij de rechter voorgelegd door onder meer MOB, SATL en Schipholwatch. En zo zal het nog wel een paar keer zo gaan, totdat de hoge heren/dames van den geachten luchtvaert eens voor de verandering wel achter hun oren gaan krabben, en denken van: laten we toch maar eens luisteren naar alle decennia-lange kritiek van een groot deel van onze landgenoten. Het blijft een kwestie van een (zeer) lange adem. Dat kun je inmiddels wel rustig stellen.
Geert
Schiphol, er zijn binnen onze grenzen meerdere vliegvelden waarin Schiphol deel neemt. Regels voor de Haarlemmermeer hebben invloed op Lelystad en ga zo maar door. En dan nog de andere landen. De hub functie van KLM kan overal mensen oppikken om interconti gevuld te krijgen en dat klinkt als samenwerking, maar is dat niet. Als de NS bijvoorbeeld allemaal verschillende stationnetjes met verschillende regels zou hebben, dat zou toch niet werken. De jongens van de EU zouden daar eens naar moeten kijken i.p.v. bonussen en/of aandelen te accepteren.
Noobody-b.bsky.social
“… de minister een dwangsom van € 100 moet betalen voor elke dag waarmee de beslistermijn nu nog wordt overschreden. Daarbij geldt een maximum van € 15.000. ”
Dat gaat het ministerie gewoon lachend betalen en alsnog de beslisdatum op 2030 zetten… zoals absurd voorgesteld op de zitting.
“De rechtbank neemt daarbij in aanmerking dat niet is gebleken dat de minister weigerachtig is te beslissen en dat in dit stadium daarom geen extra stimulans voor de minister nodig is.”
Lamenielache….
W Lieverst
Nu 40 miljoen in Lelijkstad Airport investeren, op 17 december 2026 eventueel een vergunning afgegeven en in oktober 2027 willen gaan vliegen. Het is te hopen dat ons niet een loer voor ogen wordt gedraaid.
Gezien de gang van zaken vertrouw ik niemand. De vergunning wordt gekeurd door de eigen slager. Dit laatste is eigenlijk een vreemde zaak. En de boeren moeten aan alle kanten inleveren.
Ik zit in de tuin waarboven al een hele periode een vliegtuigje van L.A. laag circuleert. Een klacht indienen heeft helaas geen toegevoegde waarde.