Europa warmt twee keer zo snel op als het mondiale gemiddelde, zo stelt het nieuwste Europees Luchtvaart Milieurapport 2025 van de Europese lucht- en ruimtevaartorganisatie EASA. Terwijl de rest van de wereld kreunt onder recordtemperaturen, extreme droogte en verwoestende stormen, dendert Europa nog harder richting een klimaat dat niet meer te stabiliseren valt.
En midden in dit versnellende onheil staat een sector die al decennia belooft te verduurzamen, maar vooral excelleert in vertragingstactieken, optimistische scenario’s en technologische luchtkastelen.
Het rapport laat er geen twijfel over bestaan: de luchtvaart is geen slachtoffer van de klimaatcrisis, maar een van de aanjagers. In 2023 stootten vertrekkende vluchten vanuit EU‑ en EVA‑landen 133 megaton CO₂ uit, “10% minder dan in 2019”, maar nog altijd astronomisch hoog.
Pandemische naschok
Die daling is overigens geen structurele verbetering, maar een tijdelijk gevolg van pandemische naschokken. De sector zelf groeit alweer richting oude niveaus, met een prognose van 11,8 miljoen vluchten in 2050 in het basisscenario. De klimaatcrisis versnelt en de luchtvaart groeit vrolijk mee.
Opvallend is dat de echte schade niet eens in die CO₂‑cijfers zit. Het rapport benadrukt dat “de globale klimaatimpact van de luchtvaart een combinatie is van CO₂‑ en niet‑CO₂‑emissies”, waarbij vooral NOx, waterdamp en condenssporen een gigantisch opwarmend effect hebben.
Historisch gezien waren deze niet‑CO₂‑effecten “verantwoordelijk voor meer dan de helft van het netto opwarmend effect van de luchtvaart”. Dat is een zin die de sector het liefst onder het tapijt schuift. Want wie alleen over CO₂ praat, kan blijven doen alsof duurzame brandstoffen en efficiëntere motoren de redding gaan zijn. Wie de volledige klimaatimpact meeneemt, ziet een sector die structureel onverenigbaar is met een leefbare planeet.
Innovatie stagneert
Het rapport bevestigt dat de technologische vooruitgang stagneert. Nieuwe vliegtuigtypes leveren “marginale verbeteringen op milieugebied”, terwijl de gemiddelde vlootleeftijd oploopt naar 11,8 jaar. De beloofde revolutie van waterstof en elektrisch vliegen blijft steken in powerpoint‑presentaties en demonstratiemodellen. Zelfs de ICAO‑normen voor lawaai en NOx zijn zo verouderd dat EASA nu openlijk suggereert dat ze flink moeten worden aangescherpt.
Ook op het gebied van geluid en luchtkwaliteit blijkt de realiteit hardnekkig. In 2023 werden 3,4 miljoen Europeanen blootgesteld aan Lden 55 dB of meer, terwijl 1,6 miljoen mensen dagelijks meer dan 50 pieken boven 70 dB te verduren kregen. Het rapport waarschuwt dat de geluidsblootstelling bij een derde van de grote luchthavens sinds 2019 zelfs is toegenomen. De sector belooft al jaren stillere vliegtuigen, maar de cijfers tonen dat de hinder vooral groeit. Wie rond Schiphol woont, weet dat al lang.
De luchtkwaliteit rond luchthavens blijft ook een blinde vlek. EASA schrijft dat blootstelling aan NO₂ en ultrafijnstof “aanzienlijk kan zijn in woonwijken rondom luchthavens”. Dat is een understatement voor een probleem dat in Nederland al jaren wordt gebagatelliseerd door overheid en sector.
Weer uitzonderingen
Terwijl de REACH‑regelgeving PFAS en andere toxische stoffen probeert terug te dringen, waarschuwt het rapport dat de luchtvaartsector “een gebrek aan onmiddellijk toepasbare alternatieven” heeft. Met andere woorden: de sector gebruikt stoffen die elders verboden zijn, maar vraagt en krijgt weer uitzonderingen.
De grote politieke gok van Europa heet SAF: duurzame brandstoffen die in theorie de CO₂‑uitstoot kunnen verlagen. Maar de realiteit is dat SAF in 2024 slechts “0,53% van het wereldwijde brandstofgebruik” vormde en “3 tot 10 keer duurder” is dan kerosine.
De productiecapaciteit moet “aanzienlijk worden uitgebreid”, maar niemand kan uitleggen waar de duurzame grondstoffen vandaan moeten komen zonder nieuwe milieuschade te veroorzaken. Het rapport waarschuwt zelfs voor “potentieel frauduleus gedrag” in de SAF‑keten. Dit is een regelrecht alarmsignaal: zodra er miljarden te verdienen zijn aan ‘groene’ brandstoffen, duiken de cowboys op.
Ondertussen blijft de sector leunen op marktmechanismen zoals ETS en Corsia, systemen die vooral bedoeld zijn om politieke druk te verlagen. Het rapport meldt dat ETS tussen 2013 en 2023 206 megaton aan gecompenseerde emissies opleverde, maar dat is geen echte reductie: het is een boekhoudkundige truc waarbij de luchtvaart zijn vervuiling afkoopt door elders emissies te laten dalen. De atmosfeer merkt het verschil niet.
Niet op koers
Het meest verontrustende aan het rapport is misschien wel de toon. EASA, EEA en Eurocontrol schrijven in beheerste, technocratische taal, maar tussen de regels door klinkt een duidelijke boodschap: de luchtvaartsector is niet op koers, niet in control en niet in staat om zichzelf te hervormen. De klimaatcrisis versnelt, maar de luchtvaart blijft vasthouden aan groei, uitzonderingsposities en technologische beloften die te laat komen of nooit zullen werken.
Sla dit artikel op in uw favorieten
W Lieverst
De stikstofnormen gaan binnenkort worden opgehoogd en dan gaat het helemaal los. De regionale vliegvelden krijgen hun vergunningen. Uitbreiding van het aantal vluchten is dan eenvoudig. Het is duidelijk, die premier Jetten heeft 2 petten. De burger een warmtepomp opdringen en ondertussen losgaan in de lucht. De Schophel naar 500.000 vluchten en de burger zit opgescheept met de ellende.
Rich
Vind het wel grappig dat Amsterdam als mede eigenaar zo met milieu bezig is.
Mag niet met bepaalde auto’s stad in 30 kilometer rijden.
Maar doet weinig waar de meest winst te halen is namelijk Schiphol .
Daar kunnen ze beter al hun aandacht aan geven en eens wat doen met deze rapporten.
In iedergeval de vvd lobbyisten eens aanspreken waar ze nou mee bezig zijn
Wilfried
De KNMI weerpluimen spreken vanavond wat dat betreft weer eens boekdelen, sommige modellen komen met 35 (!) graden gedurende een aantal dagen achter elkaar, waaronder het EC-hoofdmodel. Hoe gemakkelijk zo’n zeer warme periode tegenwoordig ineens opdoemt in de verwachting. De klimaatcrisis/opwarming lijkt momenteel in een versnelling te zitten. Zal het bij de geachte dames/heren van de luchtvaart eindelijk eens gaan indalen wat betreft de massale broeikas-injecties van deze sector, en wat dit nu duidelijk aantoonbaar ook veroorzaakt?
Ad
Veelbetekenend dat de luchtvaartsector zelf hier mee komt. Er zitten zelfs daar mensen met een verantwoordelijkheidsgevoel. De tabaksindustrie, de olieindustrie, de asbestlui, de alcoholverkopers, ze wisten allemaal van de schadelijke achterkanten van hun praktijken en ze waarschuwden soms. Maar met steun van de lui van het Vrije Verdienmodellen Doordrukken mochten ze door en gingen ze door. Ook het Vrije Vliegen Doordrukken. Enkelen stoppen met deze ratrace maar ga eens op Schiphol gluren, velen staan nog in de rij om aan de ratrace en ondergang van onze beschaving bij te dragen. STOP
M. Fransen
Ofschoon ik de herrie van al dat gevlieg verschrikkelijk vind moet ik zeggen dat berichten zoals deze over de klimaatimpact veel belangrijker zijn. Dit is existentieel en hakt er diep in. Wat mij betreft meer aandacht voor de klimaatconsequenties van al die vakantie- en overstapvluchten (totaalcynisme).
Lijkt me bottomline zelfs voor een doorgewinterde vvd’er problematisch om te blijven ontkennen.
Aalt Dokter.
Wel worden er zoveel mogelijk beperkingen bij de boeren opgelegd maar de vliegsector moet nog groter worden . Veel meer vliegtuigbewegingen kan er best mee door volgens dezelfde vliegsector, bij hen nauwelijks uitstoot maar bij die vreselijke boeren stijgen de wolken stikstof en andere vieze stoffen in wolken de lucht in (cynisch). MAAR, het rijk is de grote zoniet de grootste aandeelhouder van Schiphol dus daarom mag Schiphol alle regels overtreden
Brief
Organisaties kunnen zoveel onderzoeken als ze willen, de politiek is doof voor ieder redelijk of waarheidsgetrouw argument tot vermindering van de vlieg zucht.
Er voltrekt zich een enorme ramp boven ons hoofd en dat wordt alleen maar toegejuichd in het Den Haag waar omheen gevlogen wordt.
Wordt het niet eens tijd dat ook wij de 5 miljoen euro toucherende Ben Smith een brief sturen? Met de waarheid dan wel en zonder veren.
De politici en beleidsmakers drinken waarschijnlijk alleen alcohol
Ook al heeft Europa straks problemen in de voedselketen/ landbouw en heeft Europa een tekort aan drinkwater door droogte, gelukkig kunnen we blijven doorvliegen.
O nee, bij een tekort aan drinkwater is iedereen in een dag of 3 dood. Dat wordt (wereldwijd) echt nog te weinig beseft.
Water = De Basis Van Alle Leven Op Aarde.
Ik overdrijf niet heel erg. De basis van mijn korte betoog klopt.