Informatieavond Castricum toont diepe zorgen over Schiphol: ‘Alle handen omhoog’

In het Huis van Hilde in Castricum organiseerde de lokale afdeling van de Partij voor de Dieren een drukbezochte informatieavond over de groeiende zorgen rond de gezondheidseffecten en leefbaarheidsschade door Schiphol.

Voor PvdD Castricum, dat dit jaar voor het eerst meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen met als lijsttrekker Vivianne Spruit, was het een belangrijk moment om inwoners te informeren én te laten zien dat de problemen in de regio breed worden gedeeld. De zaal zat vol met bewoners die dagelijks hinder ervaren en zich al jaren niet gehoord voelen.

De avond begon met een interactieve ‘vliegoverlastquiz’, waaraan iedereen via de mobiele telefoon kon meedoen. De vragen maakten meteen zichtbaar hoe groot de impact van Schiphol op de regio is en hoe weinig transparantie er bestaat over de werkelijke omvang van de hinder. De toon was gezet: dit is geen marginaal probleem, maar een kwestie die diep ingrijpt in het dagelijks leven van duizenden inwoners.

Schrijver en activist Sidney Vollmer trapte het inhoudelijke deel af met een analyse van de economische werkelijkheid achter de luchtvaart. Hij wees erop dat luchtvaartmaatschappijen opereren met marges van slechts enkele procenten, een fragiel model dat alleen overeind blijft dankzij uitzonderingsposities, belastingvoordelen en het structureel ontbreken van handhaving.

Massaclaim
Volgens Vollmer vallen de economische voordelen van Schiphol dan ook zwaar tegen wanneer de verborgen kosten worden meegerekend. Hij lichtte toe dat er wordt gewerkt aan een massaclaim namens omwonenden, mogelijk nog dit jaar, en benadrukte dat Schiphol zich in een steeds dieper juridisch moeras bevindt.

Daarna nam gezondheidswetenschapper Femke van Brussel van Stichting S4R het woord. Zij presenteerde de nieuwste inzichten over de impact van vliegtuiggeluid en ultrafijnstof op de gezondheid.

Uit onderzoek van GGD en RIVM blijkt dat rond de zestig procent van de inwoners van Castricum hinder ervaart van Schiphol. De effecten op hart- en vaatziekten, stress en slaapverstoring zijn volgens haar “duidelijk en onweerlegbaar”.

Zestien keer meer geluid
Van Brussel wees op de WHO-richtlijnen, waarin zelfs al tien procent ernstig slaapgehinderden als acceptabel wordt beschouwd, maar benadrukte dat de nieuwe plannen voor Schiphol tot zestien keer meer geluid toestaan dan de WHO adviseert.

De zaal reageerde hoorbaar geschokt toen zij uitlegde dat “vijftig procent stiller” in de praktijk nauwelijks hoorbaar is, maar wél ruimte creëert voor méér vliegbewegingen.

Ook ultrafijnstof, zeer zorgwekkende stoffen en stikstof kwamen aan bod. Vooral ultrafijnstof rond luchthavens wordt steeds vaker in verband gebracht met micro-ontstekingen in longen, hart en zelfs afwijkingen bij ongeboren kinderen.

Van Brussel pleitte voor een nieuw, onafhankelijk gezondheidsonderzoek en riep inwoners op om zich te blijven organiseren, in te spreken en rechtszaken te steunen.

Ex-KLM-er
In het panel dat volgde, zaten onder anderen voormalig KLM-medewerker Simone Wiegman, Milieufederatie-directeur Sijas Akkermans, MRS-lid Bram Smit en Limmenaar Hans van Willenswaard.

Wiegman vertelde openhartig over haar zeventien jaar bij KLM, waar zij meerdere duurzaamheidsfuncties vervulde. Uiteindelijk stapte zij op omdat zij inzag dat duurzaamheid binnen de luchtvaart vooral een marketinginstrument is.

Ze wees op het perverse effect van het Flying Blue-programma, waarin één procent van de reizigers verantwoordelijk is voor de helft van de uitstoot en waarin veelvliegers worden beloond om nóg meer te vliegen.

De vraag of krimp van Schiphol het probleem slechts verplaatst, werd door het panel genuanceerd. Wiegman verwees naar onderzoek van CE Delft waaruit blijkt dat dit beeld niet klopt en dat reclame een grote rol speelt in het kunstmatig opdrijven van vraag.

Overstappers
Akkermans benadrukte dat krimp niet automatisch leidt tot minder mogelijkheden voor Nederlandse reizigers, omdat eerst de overstappers van KLM geraakt worden.

Smit benadrukte dat krimp van Schiphol niet automatisch leidt tot minder overlast voor alle omwonenden. Volgens hem is vooral bepalend hoe een eventuele krimp wordt verdeeld over de verschillende start- en landingsbanen. Voor gebieden die zwaar worden belast door verkeer van en naar de Polderbaan kan de overlast zonder gerichte keuzes zelfs grotendeels blijven bestaan.

Vollmer vatte het absurde van het overstapmodel kernachtig samen door te zeggen dat we voor één Nederlander die naar Florida wil eerst zes mensen uit andere landen hierheen halen, “alsof je zes koeien slacht om één hamburger te eten”.

Uit de vragen uit de zaal bleek hoe diep de frustratie zit. Veel inwoners kampen met ernstige hinder en voelen zich al jaren niet gehoord. Een man vroeg wanhopig of verzet eigenlijk wel zin heeft als je kijkt naar de afgelopen twintig jaar.

800.000 vluchten
Zowel Smit als Akkermans antwoordde dat zonder verzet Schiphol nu al richting de 600.000 tot 800.000 vluchten zou zijn gegroeid. Bovendien lijkt er de afgelopen twee jaar een duidelijke kentering zichtbaar: juridisch staat Schiphol er slechter voor dan ooit. Wat nu nodig is, aldus Akkermans, is een minister die de problemen erkent en krimp doorzet, in plaats van uitspraken van rechters te negeren.

De avond werd afgesloten door Ines Kostić, die zichtbaar schrok toen zij vroeg wie er last heeft van vliegtuigherrie en werkelijk alle handen omhoog zag gaan. Ze riep aanwezigen op om politici te blijven benaderen en actief te blijven in de strijd voor een gezonde leefomgeving.

Ooit werden voorstanders van krimp uitgelachen, zei ze, maar inmiddels blijkt dat helemaal niet zo onrealistisch. Verandering begint volgens haar altijd bij een kleine groep gedreven mensen die zien dat het anders moet.

De bijeenkomst liet zien hoe groot de zorgen in de regio zijn en hoezeer inwoners snakken naar echte maatregelen. De combinatie van wetenschappelijke inzichten, juridische ontwikkelingen en persoonlijke verhalen maakte duidelijk dat de druk op Schiphol blijft toenemen en dat de beweging voor krimp en gezondheid sterker wordt.

Sla dit artikel op in uw favorieten