Uit het jaarverslag van 2025 van de Royal Schiphol Group (RSG) rijst een beeld op van een organisatie die financieel en operationeel tot in de diepste vezels verbonden is met één partij.
Hoewel de naam in de financiële paragrafen vaak wordt weggelaten, laten de cijfers en de toelichtingen geen ruimte voor twijfel: Schiphol is extreem afhankelijk van KLM.
De meest opvallende onthulling in de ‘kleine lettertjes’ van de segmentinformatie is de enorme concentratie van inkomsten. Maar liefst 41% van de totale geconsolideerde omzet van de Schiphol Group is afkomstig van slechts één klant. Dit is een significante stijging ten opzichte van 2024, toen dit aandeel nog op 37% lag.
Deze bijna-monopolistische positie van de hoofdgebruiker maakt Schiphol kwetsbaar. Elke strategische wijziging, financiële tegenslag of staking bij deze klant dreunt direct door in de resultaten van de luchthaven. Zo vermeldt het verslag dat stakingen bij KLM Ground Services in 2025 niet alleen leidden tot geannuleerde vluchten, maar ook de sociale dialoog tussen Schiphol en de vakbonden volledig tot stilstand brachten.
Bijna 100 miljoen schuld
De afhankelijkheid beperkt zich niet alleen tot de jaaromzet; ook in de balansposten is de dominante positie van deze ‘grote klant’ pijnlijk zichtbaar. In de toelichting op de kredietrisico’s onthult Schiphol dat de uitstaande schuld (handelsvorderingen) van deze ene klant is opgelopen tot maar liefst 98 miljoen euro per 31 december 2025.
Dit bedrag is niet alleen gestegen ten opzichte van de 93 miljoen euro in 2024, maar vertegenwoordigt ook een gigantisch deel van het totale kredietrisico van de luchthaven. Ter vergelijking: de totale post handelsdebiteuren van de gehele Schiphol Group bedraagt 245,5 miljoen euro.
Dit betekent dat bijna 40% van alle openstaande rekeningen van Schiphol bij één enkele partij ligt. Om dit risico enigszins af te dekken, houdt Schiphol voor alle klanten gezamenlijk 62 miljoen euro aan bankgaranties en waarborgsommen aan, wat slechts een fractie is van de totale uitstaande vorderingen.
Half miljard euro compensatie
De afhankelijkheid is ook zichtbaar in de grootschalige infrastructuurplannen. Voor het behoud van het ‘één-terminal-concept’ moet Schiphol diverse KLM-gebouwen (vracht en catering) verplaatsen. De Raad van Commissarissen kwalificeert dit als een “grote transactie en een besluit dat risico’s met zich meebrengt”. Schiphol moet KLM compenseren voor deze verhuizing, een regeling die naar verwachting ongeveer een half miljard euro gaat kosten.
Ondanks de innige band is de relatie niet zonder frictie. KLM voert een actieve juridische strijd tegen zijn eigen verhuurder. Samen met andere luchtvaartmaatschappijen is KLM in beroep gegaan tegen het besluit van de ACM om de forse stijging van de haventarieven (gemiddeld ruim 40 procent in 2025) goed te keuren. Schiphol erkent dat deze prijsstijging “uitdagend” is voor maatschappijen, maar ziet zich gedwongen de kosten van de coronaperiode en de miljardeninvesteringen door te berekenen.
Het jaarverslag 2025 maakt duidelijk dat Schiphol meer is dan een neutrale infrastructuurbeheerder; het is een partner die financieel ‘gehuwd’ is met KLM. Met 41 procent van de inkomsten uit één bron en een openstaande rekening van bijna 100 miljoen euro, is het strategische lot van de nationale luchthaven onlosmakelijk verbonden met de onzekere stabiliteit van de blauwe zwaan.
Sla dit artikel op in uw favorieten
SK
Het enige wat de KLM nog te bieden heeft is zijn naam met het predicaat Koninklijk en een Nederlandse staat die er alles aan doet om ‘het boegbeeld van de Nederlandse economie” in de lucht te houden.
En juist dat is een gouden combi voor kapers op de kust die de aandelen voor weinig in hun schoot toegeworpen krijgen en een graantje (zakken vol) mee kunnen pikken. KLM / Nederlandse staat hebben hun ziel verkocht en misgegokt en hebben een minderheid in aandelen. Desalniettemin zal de Nederlandse staat liever belastinggeld in een bodemloze put blijven stoppen (subsidies, vrijstelling, gedogen), luchtkastelen bouwen (stille en schone vliegtuigen), gezondheid van mens en milieu op het spel zetten etc. etc. dan gezichtsverlies lijden. Alles om de teloorgang van KLM boegbeelden Prins Bernard en Koning Willem Alexander te vermijden. Hoe lang nog?
Dirk
https://www.nrc.nl/nieuws/2026/03/06/de-erfenis-van-madlener-hoe-de-luchtvaartlobby-het-won-van-de-omwonenden-a4921261
Maaike
Korte zin uit dat artikel dat gewoon het bewuste schiphollen laat zien: “Wie last heeft van vliegtuiggeluid, zegt de oud-makelaar, moet maar verhuizen.”
Dus 1,34 miljoen mensen moeten maar verhuizen. Maar die mensen moeten of hun huis aan anderen verkopen, of hun verhuurder verhuurt het weer aan een ander. Het is niet zo dat ik mijn huis oppak en meeneem, of dat een huurhuis na mij leeg komt te staan. Dus komen er in de plaats van die 1,34 miljoen mensen gewoon weer 1,34 miljoen mensen terug. En die wonen dan in de herrie. En had onderzoek niet aangetoond dat ook als je dacht dat je geen last van geluid had dat je er toch ziek van werd? Dus die 1,34 miljoen mensen, of ik dat ben of iemand anders, worden hoe dan ook ziek…
rrustema
Maar als KLM failliet gaat hoeven die onderwonenden nìet te verhuizen èn komen er 30.000 werknemers vrij voor de arbeidsmarkt. KLM’ers die best goed inzetbaar zijn op de arbeidsmarkt. In per definitie schonere functies. Een minder overspannen arbeidsmarkt zorgt voor minder inflatie.
En die 30.000 wonen grotendeels al in de Randstad en hebben hier al een huisarts, tandarts, school voor kinderen, bijbehorende vervoerpatronen, spreken de taal, hebben hun sociale netwerk grotendeels in de buurt. Zeer gewenst voor de maatschappij en economie.
rrustema
Wel een rehabilitatie voor de ambtenaren. Die dapper weigeren om te liegen. Maar dan weer door de minister overruled worden omdat hij de wensen van KLM en Schiphol wil uitvoeren.
En ook complimenten voor NRC.
Nu ben ik heel benieuwd wat de nieuwe minister gaat doen… Zo erg als Madlener kan toch niet?
In combinatie met de oorlog in het Midden Oosten die voor om- en niet vliegen zorgt èn hogere kerosineprijzen kunnen we het KLM faillissement dichterbij zien komen.
Maar eerst moet Schiphol zorgen dat de schuldenlast van KLM krimpt, want anders verliest Schiphol veel geld waar de belastingbetaler dan weer voor moet opdraaien.
Innige operationele intimiteit
41% van Schiphols inkomsten met KLM?
Kom, laten we eens achter de voordeur kijken, wat delen ze daar niet; gates, landingsbanen, koffieautomaat… samen onder de blauwe lakens. Onafhankelijk? Nooit geweest- dat was bij de bruiloft al een illusie. Onder de smogwolken van landingsbaan en bestuurskamer vliegen ze elkaar in de armen, het is een en al innig operationele intimiteit.
Schiphol hield explosief rapport over krimp luchthaven onder de pet, na dreigement KLM
Verhelderend artikel. Het doet me terugdenken aan deze onthulling van de Volkskrant:
https://www.volkskrant.nl/binnenland/schiphol-hield-explosief-rapport-over-krimp-luchthaven-onder-de-pet-na-dreigement-klm~b49b2f7d3/in
“Schiphol heeft een onderzoek naar de krimp van de luchthaven niet gepubliceerd, na een dreigement van KLM. Een hogere vliegtaks voor verre vluchten, ook voor transferreizigers, zou volgens het rapport een ‘veel beter’ alternatief zijn. Dat zou echter grote gevolgen hebben voor KLM’s verdienmodel.
[…]
Die conclusies leggen een bom onder het verdienmodel van KLM, dat Schiphol gebruikt als ‘hub’ waar passagiers uit alle windstreken naartoe vliegen om over te stappen. Schiphol, op dat moment geleid door interimtopman Ruud Sondag, wil het rapport publiceren. KLM probeert dat te verhinderen. Op 31 mei 2023 dreigt KLM in een e-mail directeur strategie van Schiphol, Richard Emmerink, persoonlijk aansprakelijk te stellen voor de schade als het rapport toch naar buiten komt.
KLM bevestigt de e-mail tegenover deze krant. Schiphol eist dat het bedrijf het dreigement intrekt, wat zal gebeuren, maar KLM krijgt toch zijn zin. Het rapport wordt ter kennisgeving naar twee ministeries in Den Haag gestuurd en verdwijnt dan in een la. Was het rapport wel naar buiten gekomen, dan zou het het krimpdebat aanzienlijk hebben beïnvloed. Milieuorganisaties zijn al langer voorstander van een afstandsafhankelijke vliegtaks. Dat geldt ook voor enkele vliegmaatschappijen zoals EasyJet, die vooral kortere vluchten maken.”
In de ogen van KLM moet Schiphol gewoon doen wat KLM wil. Zo werkt het al jaren. Tot Ruud Sondag kwam en een meer onafhankelijke opstelling voerde. Toen was er heel even ook echte hoop op een betere balans met de omgeving. Maar met Van Oord is dat direct overboord gezet weer en is de Schiphol-directeur weer de buikspreekpop van KLM.
Zo gaat het ook al jaren. De hele opzet van de luchthaven is helemaal toegespitst op de KLM operatie met de hub, de tarifering is uitermate vriendelijk voor overstappers (die alleen KLM heeft), de hoge kosten voor een hele snelle bagageverwerking zijn alleen nodig voor de overstappers van KLM. En de Nederlandse zakenreiziger of vakantieganger betaalt onevenredig veel. Meer dan nodig zou zijn.
En laten we ook niet vergeten dat de mededingingsautoriteit KLM en Schiphol in 2017 nog onder curatele heeft gesteld. Waarbij er een diplomatieke uitweg is gezocht zonder formele schuldig verklaring:
“Koninklijke Luchtvaart Maatschappij (KLM) en Luchthaven Schiphol hebben geen contact meer over de groeimogelijkheden van andere luchtvaartmaatschappijen. Schiphol bepaalt zelfstandig haar plannen voor investeringen, tarieven en marketingbeleid. Dat hebben KLM en Schiphol toegezegd aan de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Dit zorgt voor een gelijk speelveld voor concurrentie op Schiphol. KLM en Schiphol erkennen dat er contacten waren die mededingingsrisico’s met zich meebrachten. Door de toezeggingen worden deze risico’s ondervangen. De ACM stelt geen overtreding vast.”
https://www.acm.nl/nl/publicaties/toezeggingen-klm-en-schiphol-aan-acm-gelijk-speelveld-luchthaven-schiphol