Zet Haarlemmermeer de sluis wijd open voor ongeremde expansie Schiphol?

De gemeente Haarlemmermeer wil een intentieovereenkomst ondertekenen met Schiphol die wordt gepresenteerd als een onschuldige stap richting ‘onderzoek’. Goed lezend blijkt het te gaan om een explosief document richting onbegrensde groei.

De overeenkomst verplicht beide partijen tot een jaar intensief samenwerken aan een reeks documenten die uiteindelijk moeten leiden tot een nieuw omgevingsplan. De gemeente mag de kaders schrijven, maar Schiphol schrijft het programma.

Dit is geen samenwerking, maar een rolverdeling waarin de luchthaven de inhoud bepaalt en de gemeente de procedure faciliteert. De bestuurlijke taal verhult dat de gemeente zich committeert aan een traject dat volledig draait om het mogelijk maken van Schiphols wensenlijst.

Groter dan ooit
En die wensenlijst is omvangrijker dan ooit. Schiphol presenteert vlootvernieuwing als een stap richting duurzaamheid, maar erkent tegelijk dat de nieuwe toestellen groter zijn en meer passagiers meebrengen. Dat betekent simpelweg meer druk op de luchthaven, meer verkeersbewegingen en meer belasting van de omgeving.

Tegelijkertijd wil Schiphol ruimte voor nieuwe energie‑infrastructuur, voor elektrische en waterstofvliegtuigen, voor extra logistiek, hotels, kantoren, parkeervoorzieningen en OV‑knooppunten. Vrijwel elk deelgebied rond de luchthaven komt in aanmerking voor nieuwe bouwprojecten. Zelfs de strategische reservering in Schiphol Noordwest — al decennia een bron van onzekerheid voor omwonenden — moet koste wat kost behouden blijven.

De impact op de regio is voorspelbaar. De verkeersdruk zal toenemen, want Schiphol wil nieuwe aansluitingen op de snelwegen A4 en A9 en extra mobiliteitsvoorzieningen. De leefomgeving zal verder onder druk komen te staan door jarenlange bouwactiviteiten in Noordwest, Oost, Zuid en Zuidoost.

Leefomgeving nauwelijks genoemd
En de hinder voor omwonenden zal eerder toenemen dan afnemen, want nergens in de intentieverklaring staat dat gezondheid, leefkwaliteit of hinderbeperking leidend zijn. De leefomgeving wordt gereduceerd tot een factor die “onderzocht” moet worden, niet tot een belang dat beschermd dient te worden.

De gemeente benadrukt in de overeenkomst dat haar publiekrechtelijke bevoegdheden intact blijven. Dat klinkt stoer, maar is bestuurlijk naïef. Schiphol betaalt ruim zeven ton aan gemeentelijke kosten, zit in de stuurgroep en projectgroep, levert de inhoud van het ruimtelijk ontwikkelingsplan en bepaalt daarmee het tempo en de richting van het traject.

De gemeenteraad moet straks besluiten over documenten die al jarenlang ‘samen’ zijn voorbereid. Politiek gezien wordt het dan steeds moeilijker om nog afstand te nemen van een proces waarin zoveel tijd, geld en ambtelijke capaciteit is geïnvesteerd. Dit is bestuurlijke capture in slow motion.

Alle remmen los
Voor omwonenden is de boodschap helder: deze intentieverklaring is geen bescherming, maar een enorm risico. Geen rem op groei, maar een aanloop naar nieuwe expansie. Geen erkenning van hinder, maar een technocratische route om die hinder te legitimeren.

De strategische reservering in Noordwest blijft als een permanente dreiging boven de regio hangen. De bouwplannen in Zuidoost en Oost zullen de leefomgeving verder aantasten. En de verkeersdruk in Badhoevedorp, Hoofddorp en Aalsmeer zal alleen maar toenemen.

De intentieverklaring legitimeert Schiphols ontwikkelambities en creëert een proces dat vrijwel automatisch richting groei beweegt. De gemeente bindt zich aan een intensief traject zonder vooraf vastgestelde rode lijnen, terwijl Schiphol maximale flexibiliteit krijgt om zijn programma vorm te geven.

Harde grenzen nodig
De politieke verantwoordelijkheid wordt vooruitgeschoven, de druk op de leefomgeving neemt toe en de positie van omwonenden wordt verder uitgehold. En dat terwijl het vliegveld niet eens beschikt over een natuurvergunning.

Mogelijk heeft de soepele opstelling van het gemeentebestuur te maken met een megaclaim van ruim 400 miljoen dollar die Schiphol nog steeds bezit op de gemeente. De claim heeft te maken met afspraken die niet nagekomen zouden zijn door Haarlemmermeer. Via via is die claim in handen gekomen van Schiphol.

Het is nu aan de gemeenteraad om te beslissen of deze intentieverklaring de eerste stap mag worden in een nieuwe expansieronde die de regio opnieuw opzadelt met meer hinder, meer verkeer en meer onzekerheid. Als de raad werkelijk wil opkomen voor gezondheid, leefkwaliteit en een evenwichtige ruimtelijke ontwikkeling, dan moet zij nu al harde grenzen stellen. Want wie nu instapt zonder voorwaarden, komt er later niet meer uit — en dat weet Schiphol maar al te goed.

Sla dit artikel op in uw favorieten