De Nederlandse vliegindustrie ligt op ramkoers en gaat zijn eigen, slappe klimaatdoel voor 2030 niet halen. Terwijl andere sectoren de CO2-uitstoot gestaag afbouwen, blijft de luchtvaart groeien en wordt het een steeds groter klimaatprobleem.
Dit blijkt uit een nieuw onderzoek van CE Delft in opdracht van Natuur & Milieu.
Het rapport legt de uitzonderingspositie van de luchtvaart pijnlijk bloot. Waar de CO2-uitstoot in de meeste sectoren daalt, is die van de luchtvaart juist sterk toegenomen. De verwachting is dat de groei doorzet.
De cijfers leggen een beleidsmatige ramp bloot: het aandeel van de luchtvaart in de totale Nederlandse klimaatimpact groeit naar verwachting van 1,7 procent in 1990 naar een onacceptabele 7,2 procent in 2030.
En dat is nog maar het topje van de ijsberg, want het rapport negeert de niet-CO2-effecten die volgens de wetenschap verantwoordelijk zijn voor maar liefst twee derde van de totale opwarming door de luchtvaart. De werkelijke klimaatschade is dus nog veel groter.
Extreem milde doelen
De doelen die de luchtvaart zichzelf heeft gesteld, zijn extreem mild. In 2030 wordt gemikt op een uitstoot die niet hoger is dan in 2005. Ter vergelijking: andere sectoren die onder de Klimaatwet vallen, moeten in 2030 een reductie realiseren van 55 procent ten opzichte van 1990. Maar zelfs die weinig ambitieuze doelstelling wordt door de vliegindustrie niet serieus genomen.
In tegenstelling tot de harde doelen uit de Klimaatwet, zijn de afspraken met de luchtvaartsector niet wettelijk vastgelegd. Het zijn tandeloze, vrijblijvende beloftes die de sector zonder consequenties kan negeren.
Het halen van het doel voor 2030 is met het huidige beleid een illusie. Het concrete doel is dat de uitstoot in 2030 niet hoger mag zijn dan 10,9 megaton CO2. De meest recente prognoses uit de Klimaat- en Energieverkenning (KEV) 2024 laat echter zien dat de uitstoot een half miljoen ton te hoog uitkomt.
Geen plan
Zelfs wanneer de recent aangekondigde maatregelen – een (tijdelijke) beperking van de capaciteit tot 478.000 vluchten en de gedifferentieerde vliegbelasting – volledig worden meegerekend, wordt nog niet het hele gat gedicht. Er blijft dus een overschot aan uitstoot door vliegtuigen, waarvoor het kabinet geen plan heeft.
Het rapport van CE Delft laat zien dat de politiek de middelen in handen heeft om in te grijpen, maar cruciale beslissingen voor zich uit schuift.
De invoering van een wettelijk CO2-plafond per luchthaven is de enige garantie dat de klimaatdoelen wel worden gehaald. Dit instrument legt een harde limiet op de totale uitstoot. De invoering ervan is echter door een patroon van politieke besluiteloosheid vertraagd, eerst door de val van kabinet Rutte IV en recentelijk doordat het plan na de val van het kabinet Schoof controversieel is verklaard. Borging van de doelen is daarom volledig onzeker geworden.
Meer verhoging vliegbelasting
Het 2030-doel is direct binnen handbereik met een gerichte verhoging van de vliegbelasting. De huidige vlakke taks van 29,40 euro is volstrekt onvoldoende. Het kabinet is al van plan om per 2027 de belasting te differentiëren naar circa 47 euro voor middellange vluchten en 71 euro voor lange vluchten, terwijl korte vluchten op 29,40 euro blijven staan.
Maar om het CO2-gat te dichten, is een verdere verhoging van de vliegbelasting noodzakelijk, zo concluderen de onderzoekers. Gedacht moet dan worden naar 70 euro voor de middellange vluchten en 110 euro voor de lange vluchten.
De zelf gestelde doelen zijn zwak en worden desondanks niet gehaald. Effectieve oplossingen liggen klaar, maar worden door politieke onwil op de plank gehouden. Het is tijd om de vertraging te stoppen en dat het nieuwe kabinet ingrijpt door het CO2-plafond onverwijld in te voeren en de belasting substantieel te verhogen.
Sla dit artikel op in uw favorieten
Agenda van Jetten en Bontenbal
Na lezing van het 17 pagina’s tellende stuk van Bontenbal en Jetten mis ik in het geheel de vliegindustrie. Er wordt met geen woord over gerept. Jammer. Gemiste kans.
Mike
De luchtvaart wilt niet schoner. De kleine kansen worden al niet eens aangegrepen, zoals schonere brandstof.
Terwijl ik dit zit te typen hen zware gedreun van een toestel van Ethiopian Cargo met vluchtnummer ETH3738 (REG. ET-ARK). Dit toestel vertrek vanuit Luik naar het westen, draait tussen Antwerpen en Gent naar het noorden en trekt over Rotterdam en Amsterdam om langzaam naar het Oosten te draaien. Onderweg naar Shanghai.
Een grote bocht om een hoop troep van vieze kerozine over de grens te gooien (?!).
Laat ik de looduitstotende kleine luchtvaart maar niet benoemen.
Men wilt gewoon niet.
SK
Niet alleen moeten de pijlen gericht worden op personenvervoer maar ook op het vrachtvervoer dat met name uit China (Temu, Shein, Ali Express, Amazon etc.). afkomstig is. Schiphol is niet alleen meer de overstap hub van personenvervoer c.q goedkoop kerosine tankstation maar ook de China pakketjes hub/knooppunt voor de rest van Europa / wereld geworden. Weer een mooi ‘verdien model’ van Schiphol/Nederlandse economie. Nederland is inmiddels een groot ‘doorgeefluik’ geworden voor Europa de rest van de wereld. Het kleine Nederland barst inmiddels uit z’n voegen om alle producten en heeft de laatste jaren in rap tempo gigantische distributiecentra bijgebouwd. Het mantra van KLM geldt niet langer alleen voor people maar ook voor inferieure producten die als een tsunami hier gedumpt worden om vervolgens weer naar elders vervoerd te worden. Nederland wordt gebruikt als een koekoeksnest. Niet de lusten wel de lasten.
https://www.consumentenbond.nl/acties-claims/nieuws/2025/tsunami-van-pakketjes-leidt-tot-ravage-achter-de-douane
https://decorrespondent.nl/16544/files-vervuiling-overlast-waarom-bouwen-we-overal-in-nederland-distributiecentra/81ee2413-665f-0c1a-0f6f-28c0ffea0e31
Wilfried
Ik had nog een beetje hoop tijdens Corona. Maar die hoop is definitief de nek omgedraaid voor wat betreft een forse krimp, alsmede een belasting op vliegtickets en kerosine. Daarom hoop ik zo onvoorstelbaar veel op regeringsdeelname van GL/PvdA. #laatstekans
Rob
Het is veel beter om de transferpassagiers te belasten. Dit omdat de KLM Nederlandse passagiers die niet meer reizen via Schiphol gaat vervangen door nog meer in te zetten op transfer. Er zal alleen minder worden gevlogen indien KLM wordt afgeremd op het transfer verkeer. En dat kan prima door ook transferpassagiers te belasten. Is ook eerlijker en beter voor de Nederlandse economie en koopkracht van burgers.
Paul van der Maesen
Helemaal eens om aan transferpassagiers een heffing op te leggen maar niet wenselijk om de Nederlandse burger dan maar te sparen.
5,5% van de veelvliegers vliegt elk jaar evenveel kilometers als de rest van de 94.5% vliegende landgenoten.
Dus: relatief weinig mensen die bovendien overwegend rijk zijn vliegen enorme afstanden met evenredige uitstoot die het klimaat opwarmt.
Waarom moeten niet-uitstotende mensen, hier maar nog meer onder de Sahara, daarvoor boeten?
Mijn voorstel is een progressieve heffing op aantal gevlogen kilometers per jaar. De methode die ik voorstel is haalbaar, effectief en acceptabel. Deze maatregel kan dienen als ‘vliegwiel’ voor klimaatpolitiek in andere sectoren.
Begin ermee, desnoods unilateraal!
https://www.mooiewereldwaarbenje.nl/klimaat/klimaat-na-de-zaak-shell/short-description-of-individual-rights-for-flying
Rob
Ik begrijp de gedachte. Ik zie wel grote uitvoeringsproblemen en airlines die dit gaan blokkeren. Een alternatief is een een bedrag per Ticket (afhankelijk van afstand) zoals ingevoerd gaat worden. Je zou dit bedrag kunnen verhogen waardoor het voor veelvliegers duurde wordt. Om de koopkracht op peil te houden en de kritiek voor te zijn dat de ‘gewone Nederlander’ niet meer op vakantie kan, kun je uit de opbrengsten bijvoorbeeld de lage BTW verlagen. Het netto effect is dat vliegen nog steeds bereikbaar is voor iedereen, veelvliegen wordt ontmoedigd, en alternatieven relatief goedkoper worden. En het heeft alleen zin indien overstappers ook worden belast. Anders krijg je alleen maar meer overstappers die de capaciteit opvullen van Nederlanders die minder vliegen.
Michiel
Een hogere vliegbelasting kan helpen de uitstoot te verlagen als mensen minder verre reizen gaan maken, tot zover begrijp ik het grote belang van eerlijke belastingen en accijns op kerosine.
Maar de luchtvaart werkt met slots, die de maatschappijen kwijtraken als ze te vaak niet gebruikt worden en die ze gaan vervangen door minder verre bestemmingen als de vraag naar verre bestemmingen afneemt. Dan worden de vliegtuigen misschien iets kleiner en dat reduceert ook wat uitstoot maar vliegtuigen vervangen is een langzaam proces van decennia.
Ik geloof dat het niet erg goed gaat met luchtvracht op Schiphol, maar stel dat die markt zou aantrekken, dan zou zelfs de keus kunnen zijn om vrijgekomen slots (vanwege verminderde vraag door hoge belastingen) op te vullen met de oudste, stinkende herriebakken. Dan gaat naast de belasting ook de uitstoot omhoog.
En voor gehinderden levert spelen met belastingen helemaal niets op lijkt me. Zolang het aantal slots gelijk blijft, blijft de herrie gelijk. Er zijn genoeg voorbeelden zoals leeg vliegen om slots te behouden, en de contractuele kerosineafnameverplichting (ja echt). Er zijn een heleboel zieke hordes geïnstalleerd om te zorgen dat krimp wordt tegengehouden. Eerlijke belastingen is zeker de eerste en meest rechtvaardige stap om de uitstoot omlaag te brengen, maar voor gehinderde omwonenden helpt maar één ding en dat is het aantal vluchten omlaag!
De luchtvaartsector en lobby, zowel uit binnen- als buitenland, houden onze overheid in een wurggreep zodat er op geen enkele manier fatsoenlijke en toekomstbestendig beleid kan worden gemaakt zonder allerlei verdragen te breken. Zou belastingverhoging de enige knop zijn waar men nog aan kan draaien?
Roland
Altijd blij met mensen die zich inzetten om deze totale waanzin te stoppen! Maar de enige reden om de vlieger te pakken zijn volgens mij verre reizen die gewoon niet met de trein/auto/bus of schip kunnen. Niet schrikken: er wordt een kleine ton CO2 per passagier tussen Amsterdam en Tokio uitgestoten, en we hebben het over duizenden vluchten over deze afstand PER DAG! Met tienduizenden passagiers, geen denken aan dat ons blauw wonder niet binnen een tiental jaren om zeep wordt geholpen, te triest voor woorden! De crimineel bezige (want zonder geldige vergunningen opererende en verantwoordelijke) kl**tzakken in Den Haag en op Schiphol kunnen het waarschijnlijk nog uitzitten, Henk en Ingrid in ieder geval niet! Wat een TOTALE WAANZIN wat ons en deze planeet DAGELIJKS wordt aangedaan!
Roland
Ik bedoel: weg met de hub, wel met de K**LM