Het is tijd voor de overstaptaks: de motie-Bontenbal ligt er al

Tijdens de formatiegesprekken klopt de luchtvaartlobby weer luidruchtig op de deur over de vliegbelasting. In de discussie over het al dan niet schrappen van de verhoging ontbreekt echter een cruciaal element: de volledige belastingvrijstelling voor overstappers.

Dit terwijl de Tweede Kamer al in 2023 de motie-Bontenbal aannam, die de regering oproept juist voor de transferpassagiers een vliegbelasting in te voeren. De motie werd ook gesteund door het D66 van Rob Jetten.

Indiener Henri Bontenbal is nu samen met Rob Jetten een hoofdrolspeler aan de formatietafel. Dit creëert een uniek politiek momentum om de breed gedragen motie eindelijk uit te voeren.

Het huidige systeem is fundamenteel onrechtvaardig; het dwingt de Nederlandse burger een economisch falend en achterhaald businessmodel van KLM te subsidiëren. De internationale overstapper – verantwoordelijk voor het leeuwendeel van de vluchten, de geluidsoverlast en de milieuvervuiling – wordt volledig vrijgesteld van vliegbelasting.

Hoge maatschappelijke prijs
De cijfers zijn onmiskenbaar: gemiddeld 70% van de passagiers op een KLM-vlucht is overstapper, op intercontinentale routes loopt dit zelfs op tot 90%. De luchtvaartsector laat hierdoor jaarlijks een rekening van circa 4 miljard euro aan onbetaalde maatschappelijke kosten achter.

Deze rekening wordt onevenredig veroorzaakt door het hoge volume aan transfervluchten en betaald door alle belastingbetalers, waarvan 60% in een jaar niet eens vliegt. Dit is een verkapte subsidie voor schade veroorzaakt door transferpassagiers die, zonder bij te dragen aan de Nederlandse economie, wel een onevenredig beslag leggen op onze infrastructuur en leefomgeving.

Onafhankelijke analyses van CE Delft en SEO, onderschreven door eenentwintig vooraanstaande economen, komen tot een eensluidende en krachtige conclusie: het belasten van overstappers levert een drievoudige winst op voor de schatkist, het milieu en de leefomgeving, met slechts minimale en aanvaardbare economische gevolgen.

Minder vluchten, minder hinder: Een overstaptaks kan leiden tot 60.000 minder vluchten per jaar. Dit is een cruciale stap richting een scenario, onderzocht door SEO, waarin Schiphol zich richt op de Nederlandse thuismarkt. In dat geval kan de geluidsoverlast voor omwonenden halveren.

Klimaat- en milieuwinst: De maatregel levert een reductie op van maximaal 1 miljoen ton CO₂. De uitstoot van stikstofoxiden en kankerverwekkende stoffen neemt met circa 10% af.

Financieel gezond verstand: De schatkist kan rekenen op extra belastinginkomsten van 380 miljoen euro per jaar. Dit geld wordt opgebracht door reizigers die nauwelijks een bijdrage leveren aan de Nederlandse economie.

Minimale economische schade: De rapporten concluderen unaniem dat de impact op de economie “zeer beperkt” is. Onderzoek van SEO weerlegt de doemscenario’s over connectiviteit: zelfs als Schiphol zich exclusief richt op de thuismarkt, blijven er nog ruim 220 bestemmingen rechtstreeks bereikbaar. Het argument dat een taks onbetaalbaar is, wordt onderuitgehaald door de praktijk: in het Verenigd Koninkrijk loopt de tickettaks al op tot 240 euro voor langeafstandsvluchten. De rapporten concluderen dat argumenten over schade aan het vestigingsklimaat iedere onderbouwing missen.

Een oproep tot politieke moed
Geachte (in-) formateurs, en in het bijzonder de heren Jetten en Bontenbal, onafhankelijk onderzoek ontkracht de argumenten van de luchtvaartlobby. De keuze is niet langer technisch of economisch, maar puur politiek. Aan de ene kant staan de belangen van 1,4 miljoen omwonenden die schonere lucht en minder gezondheidsrisico’s krijgen, miljarden aan maatschappelijke kosten die bespaard worden, en honderden miljoenen aan belastinginkomsten.

Aan de andere kant staat het enge, private belang van het in stand houden van het achterhaalde hubmodel van één (Franse) luchtvaartmaatschappij. Uw motie ligt er. Het bewijs is geleverd. Het uitvoeren ervan is geen technische kwestie meer, maar een duidelijke test wiens belangen het nieuwe kabinet dient: die van het Nederlandse publiek of die van een enkele corporate entiteit. Voeg de daad bij het woord en veranker de vliegbelasting voor overstappers in het regeerakkoord.

We staan weer aan de vooravond van belangrijke juridische procedures, onder meer tegen het Luchthavenverkeersbesluit. Dat kan alleen met uw steun. Doneer aub als u wat missen kunt.

Sla dit artikel op in uw favorieten