Omwonenden dwingen minister om eindelijk vergunning RTHA te regelen

Het kan gerust omschreven worden als een megaoverwinning voor omwonenden. De Raad van State besliste eergisteren dat er vóór 1 mei 2027 een luchthavenbesluit moet liggen voor Rotterdam Airport (RTHA). Zoniet, dan moet de minister 1000 euro per dag aftikken.

Al elf jaar lang heeft RTHA geen wettelijk verplichte vergunning. In plaats daarvan wordt al die tijd oneigenlijk gebruik gemaakt van een zogenaamde ‘omzettingsregeling’. Maar nu heeft de hoogste bestuursrechter van ons land daar genoeg van, vooral omdat al die tijd omwonenden onvoldoende beschermd zijn tegen de uitwassen van de vliegindustrie.

Het kan gerust worden betiteld als een mokerslag voor de politieke nalatigheid van de afgelopen elf jaar. Terwijl de overheid gerust dacht te kunnen vertrouwen op de omzettingsregeling van 2013, liep bewonersvereniging BTV hiertegen te weer. De vereniging betitelde de regeling als een lapmiddel dat onvoldoende bescherming biedt tegen met name de geluidsoverlast en de luchtvervuiling.

Omdat de minister weigerde tijdig een besluit te nemen, stapte BTV naar de Raad van State. En daar kreeg het gisteren volledig gelijk.

Beroep gegrond
De raad stelt onomwonden vast dat de Staat ten onrechte niet binnen de wettelijke termijn van 2014 een luchthavenbesluit heeft vastgesteld. Het beroep van BTV is dan ook gegrond verklaard. Het ‘niet tijdig nemen van een besluit’ is door de Raad van State dan ook vernietigd.

De minister heeft nu huiswerk gekregen van de Raad van State. Uiterlijk 30 april 2027 moet hij alsnog een luchthavenbesluit vaststellen en dat besluit op de wettelijk voorgeschreven manier bekend maken.

Het is een harde termijn en deze is zelfs enkele maanden korter dan de termijnen die de RvS eerder hanteerde rond de luchthavens Eelde en Maastricht. De reden daarvoor is dat de minister de afgelopen jaar “weinig voortvarend te werk is gegaan”.

Smoesjes
Terwijl de minister in zijn verweer beweerde dat het vaststellen van een luchthavenbesluit via een algemene maatregel van bestuur tijdrovend is vanwege alle procedurele stappen, heeft de RvS hier een grens getrokken. De minister moet nu vaart maken, zeker nu RTHA zelf recentelijk (op 30 september 2025) een aanvraag voor het besluit heeft gedaan en er een planning ligt.

De procedure die de minister nu moet volgen, is zeer gedetailleerd en dwingend. Eerst dient er een ontwerp te komen van het luchthavenbesluit. Dat ontwerp moet worden voorbereid volgens de Algemene wet bestuursrecht, wat betekent dat iedereen zienswijzen naar voren kan brengen. Gelijktijdig moet het ontwerp aan beide Kamers der Staten-Generaal worden overlegd.

Dwangsom
De Raad van State heeft niet alleen een deadline gesteld, maar heeft de minister ook onder zware druk gezet door een dwangsom op te leggen. Als hij de deadline van 30 april 2027 mist, moet de overheid een dwangsom betalen aan BTV voor elke dag dat het besluit te laat is. Die dwangsom is 1000 euro per dag tot een maximum van 150.000 euro.

De dwangsom dient als stok achter de deur om ervoor te zorgen dat de overheid de uitspraak van de hoogste rechter daadwerkelijk nakomt. Daar schort het immers in het dossier luchtvaart nogal eens aan. Ook in Rotterdam kon de Staat jarenlang wegkomen met excuses en vertragingen.

Voorzitter Alfred Blokhuizen is opgetogen over de uitspraak. “Niet langer kan de Staat wegkomen met stilzitten, terwijl de overlast en vervuiling iedere dag toeneemt.” Hij sluit niet uit dat de BTV gaat procederen zo gauw het ontwerpbesluit er ligt.

“Er is opnieuw groei aangevraagd, terwijl daar geen animo voor is in de regio. Integendeel, er is steeds meer politiek draagvlak voor ons plan voor een groene woonwijk op de plek van het vliegveld”, besluit Blokhuizen.

Sla dit artikel op in uw favorieten