ICAO-top faalt spectaculair: netto-nul vooruitgang voor het klimaat

“Luchtvaart heeft nul geloofwaardigheid”, aldus klimaatexpert Stefan Gössling. Het is geen cynische overdrijving, maar een feitelijke constatering na de 42e vergadering van de International Civil Aviation Organization (ICAO).

De ICAO is het luchtvaartagentschap van de Verenigde Naties en wordt al jarenlang overschaduwd door de vlieglobby. Luchtvaartanalist Chris Lyle noemt de uitkomst van de jongste vergadering “netto-nul vooruitgang op het gebied van luchtvaartemissies”.

De officiële uitkomst van de ICAO-top is een zorgvuldig georkestreerde wassen neus. In de eigen rapporten spreekt de organisatie vol trots over “substantiële vooruitgang sinds de vorige vergadering”. Maar waar bestaat die vooruitgang dan uit?

Het blijkt te gaan om de adoptie van een global framework en de goedkeuring van een roadmap. Bureaucratische papieren prestaties die worden ontmaskerd door de analyse van Chris Lyle, die het resultaat samenvat als “slechts 26 pagina’s blah blah blah”. Uit de stukken blijkt een stuitend gebrek aan concrete klimaatactie.

Geen enkele klimaatambitie
Een analyse van de resolutie legt fundamentele tekortkomingen bloot die de klimaatclaims van de vliegindustrie compleet ondergraven. Dat is geen vergissing, maar bewijs dat aantoont dat de klimaatambities van de sector non-existent zijn.

ICAO heeft opnieuw nagelaten om concrete, bindende tussendoelen vast te stellen voor zijn doel van netto-nul CO₂-uitstoot in 2050. Zonder dergelijke mijlpalen blijft het 2050-doel een vrijblijvende belofte zonder enige verantwoordingsplicht. En kan de sector de hete aardappel eindeloos voor zich uitschuiven.

De top stelde een doelstelling vast om via zogenaamde sustainable aviation fuels (SAF) de CO₂-uitstoot te reduceren met 5 procent. Het klinkt als een stap vooruit, maar de duivel zit – zoals altijd bij de vliegindustrie – in de details. Het doel is weliswaar “to reduce CO₂ emissions in international aviation by 5%“, maar alleen wanneer “compared to zero cleaner energy use“.

Dit is dus geen vijf procent reductie van de totale uitstoot, het is een 5 procent lagere uitstoot ten opzichte van een fictieve basislijn waarin helemaal geen SAF wordt gebruikt.

Klassiek greenwashen
Omdat het luchtverkeer zal blijven groeien, wordt deze ‘reductie’ volledig opgeslokt door de groei, wat leidt tot een netto toename van de vervuiling in plaats van een afname. Het is een klassieke greenwashing-tactiek, ontworpen om op actie te lijken terwijl er in wezen helemaal niets verandert.

Het Corsia-compensatiesysteem, het paradepaardje van de vlieglobby, is ontworpen om te mislukken. De regels zijn alleen van toepassing op “emissions above 85% of 2019 levels” en laten de rest onaangetast.

Dit betekent dat de overgrote meerderheid van de luchtvervuiling – alle uitstoot tot 85 procent van de pre-pandemische piek – geen enkele compensatie vereist. De industrie heeft zich feitelijk een vrijbrief gegeven voor het grootste deel van zijn vervuiling en belooft alleen maar een fractie van de toekomstige groei te compenseren. Corsia heeft zo helemaal niets te maken met verduurzaming.

Lachwekkend
De meest lachwekkende uitkomst van de vergadering is de actieve weigering om de non-CO₂-effecten aan te pakken, zoals de vorming van condensstrepen. Die hebben een aanzienlijk groter opwarmend effect dan de CO₂-uitstoot alleen.

Het is niet eens nalatigheid, maar pure en opzettelijke obstructie van klimaatactie. Het officiële ICAO-rapport bevestigt dit met kille bureaucratische openheid: “Veel lidstaten steunen geen verder werk om de non-CO₂-impact aan te pakken”. ICAO en zijn lidstaten negeren hiermee de wetenschap willens en wetens en weigeren zo iets te doen aan het grootste deel van de klimaatimpact door de luchtvaart.

Na drie jaar vergaderen heeft ICAO geen significante vooruitgang geboekt. De sector heeft zijn onwil om te veranderen overduidelijk gedemonstreerd. Een commentaar op Linkedin op het bericht van Gössling vat het treffend samen: “The aviation sector is trying so little, that it gave up on pretending.”

Het is inmiddels wel duidelijk. De luchtvaartindustrie zal via de eigen toezichthouder ICAO nooit de stappen zetten die nodig zijn om de klimaatcrisis aan te pakken.

De conclusie van Chris Lyle is dan ook de enige logische volgende stap. Hij stelt dat het tijd is om de ICAO te laten voor wat die is. In plaats daarvan moeten landen of regio’s in de wereld die serieus werk willen maken van het klimaat, zelf het initiatief nemen.

We staan weer aan de vooravond van belangrijke juridische procedures, onder meer tegen het Luchthavenverkeersbesluit. Dat kan alleen met uw steun. Doneer aub als u wat missen kunt.

Sla dit artikel op in uw favorieten