Schiphol kiest voor juridische trucs en chantage na verlies natuurvergunning

De rechtbank was glashelder: de natuurvergunning van Schiphol is vernietigd en daarmee is het vliegveld illegaal in bedrijf. In het hoger beroep wil het met juridische trucs en chantage de zaak redden.

Dit staat te lezen in het aanvullende hoger beroepschrift dat Schiphol deze week indiende bij het hof. Het lijkt een doorzichtige poging om met juridische spitsvondigheden en dreigementen onder de wet uit te komen.

De paniekzaaierij waarmee Schiphol de druk opvoert, is stuitend. In het beroepsschrift valt te lezen dat “de uitspraak van de rechtbank tot gevolg heeft dat Schiphol de luchthaven exploiteert zonder daartoe strekkende natuurvergunning. Dat creëert onduidelijkheid over de licence to operate [..] Dat is onmogelijk én leidt tot desastreuze gevolgen voor de Nederlandse samenleving en economie”.

Maar de echte vraag die hier voorligt is of Schiphol niet willens en wetens de samenleving en de economie gijzelt om zijn vervuilende en schadelijke activiteiten te kunnen voortzetten.

Alleen echte maatregelen
De kern van het juridisch verzet van Schiphol is het zogenaamde ‘additionaliteitsvereiste’. Dit principe is cruciaal voor natuurbescherming en houdt in dat maatregelen die een bedrijf treft om natuurschade te beperken, écht extra moeten zijn. Ze mogen niet al noodzakelijk zijn voor de overheid om de natuur te beschermen en wettelijke hersteldoelen te halen.

Schiphol vindt dat maar lastig. Volgens de advocaat is de “impact van de huidige interpretatie van het additionaliteitsvereiste in de Nederlandse jurisprudentie [..] problematisch” en leidt het tot een “onwerkbare situatie”.

Om de voor Schiphol ‘onwerkbare’ wetgeving te ondermijnen, lanceert het een juridische drietrapsraket.

Vertragingstactiek
Schiphol beweert dat de Europese rechter een beperktere toets hanteert en vraagt de zaak door te sturen naar Europa. Dat is een bekende vertragingstactiek. Hiermee hoopt Schiphol de zaak naar een Europees niveau te slepen waar regels mogelijk vager zijn om de scherpe tanden van de Nederlandse natuurwetgeving te mijden.

Vervolgens stelt Schiphol dat het pas een probleem is als de eigen maatregelen het behalen van instandhoudingsdoelstellingen in de weg zouden staan. Hiermee schuift het vliegveld de verantwoordelijkheid voor natuurherstel volledig af op de overheid. Of duidelijker geformuleerd: Schiphol eist het recht op om te vervuilen, zolang de overheid de veroorzaakte schade maar netjes opruimt.

Mochten deze argumenten geen gehoor vinden bij het gerechtshof, dan beweert Schiphol doodleuk dat ze gewoon voldoen aan de strenge Nederlandse regels.

De wet niet accepteren
De juridische strategie illustreert dat Schiphol de wet niet wenst te accepteren. In plaats daarvan probeert ze de regels net zo lang te buigen en op te rekken tot ze binnen het eigen businessmodel passen.

Nadat Schiphol de wet ‘onwerkbaar’ heeft verklaard, probeert het de geschiedenis naar zijn hand te zetten met een tweede juridische goocheltruc. Om te begrijpen hoe dit werkt, is één onderscheid cruciaal: het verschil tussen het voortzetten van een bestaand project en het intern ‘verrekenen’ of ‘salderen’ van vervuiling.

Schiphol beweert dat de voortzetting van zijn activiteiten één en hetzelfde project is en dat het simpelweg vastleggen van “bestaande rechten” geen vorm is van intern salderen.

Leunen op oude toestemmingen
Het is een doorzichtige poging om te voorkomen dat de totale impact van de luchthaven opnieuw wordt beoordeeld volgens de huidige, strengere natuurbeschermingsnormen. Schiphol probeert te leunen op oude toestemmingen uit een tijd dat de kennis over stikstofschade beperkt was en de natuurbescherming veel zwakker dan nu.

Dit is de kern van die truc: als de vervuiling van gisteren de norm voor morgen wordt, is elke serieuze poging tot natuurherstel bij voorbaat kansloos. Schiphol probeert decennia van toegestane natuurschade te verankeren als een onvervreemdbaar recht. Het vindt dus dat de enorme vervuiling die decennialang werd gedoogd, nu als vrijbrief moet dienen voor de toekomst, zonder een volledige en moderne ecologische toets.

Schiphol vecht niet alleen de kern van het vonnis aan, maar bagatelliseert ook systematisch de overige gebreken die de rechter vaststelde in de vergunning. Dat is een bewuste strategie. Door fouten afzonderlijk als ‘triviaal’ te bestempelen (‘slechts twee procent hier’, ‘niet doorslaggevend daar’), probeert Schiphol het totale beeld van een rammelende en onzorgvuldige vergunningaanvraag te verhullen.

Zo wuift het de kritiek weg op de foutieve berekening van het gebruik van hulpaggregaten (apu’s) en de toename van de geluidsoverlast.

Met de vinger wijzen
In plaats van verantwoordelijkheid te nemen voor een zorgvuldige en correcte aanvraag, wijst Schiphol met de vinger naar de overheid – een overheid die zich bovendien al bovenmatig inspande voor de vergunning. De problemen zijn volgens Schiphol het gevolg van de “impasse in het nationale en provinciale stikstofbeleid en niet te wijten aan Schiphol”. Een klassieke poging van een grootvervuiler om het eigen straatje schoon te vegen.

De argumenten van Schiphol in het hoger beroep zijn een frontale aanval op de natuurbeschermingswetgeving en op de rechterlijke macht die deze handhaaft. Het beroepschrift toont een bedrijf dat zichzelf boven de wet plaatst en categorisch weigert het bedrijfsmodel aan te passen aan de ecologische en juridische realiteit van de 21e eeuw.

In onze optiek is het volstrekt onacceptabel dat een bedrijf dat zonder geldige vergunning actief is, door middel van chantage en juridische manoeuvres probeert door te gaan op de oude voet. En daarmee onherstelbare schade aanricht aan kwetsbare natuurgebieden.

Sla dit artikel op in uw favorieten