Burgers voor een gezonde leefomgeving en dus voor krimp van Schiphol

Milieuvervuiling

Oostbaan‑sanering: Schiphol en de overheid kiezen opnieuw voor wegkijken PFAS-vervuiling

milieuvervuiling

Foto: Joseph Russo

(leestijd circa 3 minuten)
4.9
(110)

De officiële bekendmaking WSB‑2026‑20372 en een bijbehorend bodemrapport tonen een inmiddels klassiek gevalletje schiphollen: de ingreep zou “groot onderhoud” zijn, maar er blijkt een ernstige PFAS‑verontreiniging te liggen die Schiphol liever niet benoemt, niet onderzoekt en vooral niet oplost.

De bekendmaking bevestigt dat het Hoogheemraadschap van Rijnland wordt betrokken bij het project. Dat gebeurt nooit bij regulier onderhoud. Rijnland komt alleen in beeld wanneer er risico’s zijn voor waterkwaliteit, watergangen of verspreiding van verontreinigingen.

Dat is precies wat hier speelt: Schiphol gaat watergangen graven in een gebied waarvan men weet dat er PFAS, PAK, nikkel, cadmium en minerale olie in de bodem zitten. De bekendmaking benoemt dat niet, maar de combinatie van werkzaamheden en betrokken instanties verraadt de ernst van de situatie.

Het plan van aanpak (mirror) is nog duidelijker. De PFAS‑verontreiniging bij rijbaan G en dienstweg kop 04 overschrijdt het indicatief niveau voor ernstige verontreiniging. Dat is een juridische categorie en betekent dat de bodem officieel ziek is. Toch wordt de verontreiniging niet ingeperkt, niet afgeperkt, niet onderzocht. De rapportage zegt letterlijk dat de bron niet eenduidig is. Dat is bestuurlijke taal voor: we willen het niet weten.

Niet gecertificeerd
Uit de kaart blijkt dat de verontreiniging vlakbij hangaar 73 ligt, de plek waar in 2008 de milieuramp plaatsvond met een lekkende blusinstallatie van KLM. Die installatie was destijds niet gecertificeerd. Toch houden de officiële stukken het bij “geen duidelijke bron”.

De bekendmaking bevestigt dat het project onder meerdere juridische regimes valt: deels onder de Wet bodembescherming, deels onder de Omgevingswet. Dat is een signaal dat men zoekt naar het soepelste kader. Historische verontreiniging? Dan hoeft er minder. Civieltechnisch? Dan kan er meer. Melding graven? Dan kan het snel. Het is een juridisch schaakspel waarin de overheid niet de omgeving beschermt, maar de luchthaven ontzorgt.

Stuitend is de saneringsstrategie. Schiphol saneert niet tot schone bodem, maar tot de maximale waarden van de kwaliteitsklasse “matig verontreinigd”. Dat betekent dat de bodem na sanering nog steeds ernstig vervuild is. Daarmee wordt de grond gelegaliseerd in vervuilde staat. De Wet bodembescherming eist dat de oude situatie zo goed mogelijk wordt hersteld. Hier wordt de oude situatie juist bestendigd. De verontreiniging blijft liggen, maar nu met een stempel “voldoet”.

Enorm gebied
De bekendmaking bevestigt ook dat de werkzaamheden plaatsvinden in een gebied van 280 hectare, overlappend met tientallen bodemlocaties. Het is een lappendeken van historische vervuiling, nieuwe vervuiling, restverontreinigingen en half uitgevoerde saneringen. Het plan van aanpak zegt dat er 48 deellocaties zijn onderzocht, maar dat er op meerdere plekken aanvullend onderzoek nodig is zodra de verhardingen zijn verwijderd. Het betekent dat Schiphol nu al graaft in een gebied waarvan men weet dat de bodem onder de verharding nog onbekend is. Het is de omgekeerde wereld: eerst graven, dan pas onderzoeken.

De bekendmaking zwijgt over de PFAS‑verontreiniging, maar de rapportage niet. Die zegt dat de verontreiniging niet is ingeperkt, maar dat men toch maximaal 500 kubieke meter zal afvoeren. Dat is bestuurlijk knip‑en‑plakwerk: een getal dat past in de planning, niet in de bescherming van de natuur. Je kunt het volume van een verontreiniging niet kennen als je de grenzen niet kent.

De Oostbaan‑sanering laat opnieuw zien hoe Schiphol en de overheid samenwerken om vervuiling bestuurlijk te neutraliseren. De omgeving krijgt een bekendmaking waarin alles ordelijk lijkt. De Omgevingsdienst geeft een melding “voldoet”. Rijnland wordt betrokken maar zegt (nog) niets. Schiphol voert een sanering uit die geen sanering is. En de PFAS blijft liggen, net onder de grens van wat juridisch “ernstig” heet. En ondertussen gaat de vervuiling van de hele regio rond het vliegveld gewoon door.

We staan weer aan de vooravond van belangrijke juridische procedures, onder meer tegen het Luchthavenverkeersbesluit. Dat kan alleen met uw steun. Doneer aub als u wat missen kunt.
Doneren via iDEAL/Wero

Wat vindt u van dit artikel?

Klik op een ster om het stuk te waarderen

Gemiddeld 4.9 / 5. Aantal stemmen: 110

Nog geen stemmen. Geef als eerste uw mening!

FavoriteLoadingSla dit artikel op in uw favorieten

14 Reacties

  1. Reint

    Welke instanties hebben geen weet van “Neen-zeggen”? Ministerie voorop, Provioncie Noord-Holland, Gemeente Haarlem-(mermeer), Omgevingsdienst, en nu ook nog het Waterschap. Wat fantastische bestuurders hebben we!!

    2
  2. Rüdiger

    De zoveelste artikel door Schipholwatch met reacties van lezers over de ernstige PFAS verontreiniging die Schiphol liever in die doofpot stopt en niet verder onderzoekt. Wanneer wordt Schiphol en Schipholwatch eens waker en houden op over PFAS te berichten, waarbij soms het KLM erfenis PFOS-houdend blusschuim gewezen wordt.
    Om de totale belasting van alle PFAS-soorten als PFAS-som in kaart te brengen worden volgens RIVM met een factor naar de PFAS-soort PFOA omgerekend en summeert. Omdat PFOS toxischer wordt geacht dan PFOA, telt deze stof twee keer zo zwaar mee. Voor acht verdere PFAS-soorten wordt door het RIVM zelfs een omrekeningsfactor tussen 3 tot 10 toegepast. Zover relativerend over de “bijzonder schadelijke PFAS-variant” PFOS en andere niet genoemde Consumer-PFAS op Schiphol.
    Naast de in de EU-in de ban geslagen 24 PFAS-soorten zijn er volgends de VS Environmental Protection Agency (EPA) 14.735 PFAS-soorten die aan de definitie als klasse voldoen door 30% fluor te bevatten. Volgens een rapport van de Organisation for Economic Cooperation and Development (OECD) behoren daarbij ook 28 PFAS-soorten. Deze worden automotive-PFAS genoemd en worden als additieven in de luchtvaart toegepast.
    Door het onvermijdbaar verbruik van kerosine ,smeeroliën en hydrauliek vloeistof maar ook door toegestaan lekkages zorgen deze bedrijfsmiddelen voor de verspreiding van automotive-PFAS-additieven waar vliegtuigen aanwezig zijn.
    Uit emissieberekeningen met de Eurocontrol Aviation Master Emission Calculator voor de vlootmix van Schiphol blijkt dat ca. 3.000 ton zeer zorgwekkende stoffen (ZZS: NOx, CO, SOx, PM, VOS, cZZS, oliën en hydrauliek vloeistof) in de LTO&CCD omgeving van Schiphol (Landing Take Off & Climb Cruise Decent ) terecht kunnen komen. Daarin zijn ook tot 44 ton automotive-PFAS die jaarlijks verspreid kunnen worden en in de bodem, het water en via de longen in het bloed van het vliegveldpersoneel, de passagiers en omwonenden voor gezondheidsschade kunnen zorgen.
    Het wordt hoogste tijd aandacht te besteden aan de PFAS-soorten, hun bron en de dagelijkse veroorzaker. ‘Schiphols giftige PFAS erfenis’ is met de geschatte berg van meer dan 200.000 ton grond met daarin ?-ton doodgezwegen PFAS-soorten maar het topje van de dagelijks door vliegtuigen verspreide automotive-PFAS.

    1
  3. David Koorn

    Wat deze Oostbaan-situatie zo stuitend maakt, is dat de rollen volledig zijn omgedraaid. Waar een normale burger of een mkb-bedrijf bij de vondst van een PFAS-verontreiniging direct het hele werk moet stilleggen en miljoenennota’s krijgt voor totale sanering, mag de luchthaven eerst graven en dan pas onderzoeken. De controlerende instanties (de Omgevingsdienst en in dit geval het Hoogheemraadschap) kijken toe en knikken ja.

    Dit rapport over de Oostbaan sluit naadloos aan bij wat het vernietigende Rli-rapport “Falen en Opstaan” al concludeerde: er is sprake van een decennialange gijzeling van het beleid, waarbij de overheid optreedt als partner van de vervuiler in plaats van handhaver van de wet

    4
  4. David

    Wat deze Oostbaan-situatie zo stuitend maakt, is dat de rollen volledig zijn omgedraaid. Waar een normale burger of een mkb-bedrijf bij de vondst van een PFAS-verontreiniging direct het hele werk moet stilleggen en miljoenennota’s krijgt voor totale sanering, mag de luchthaven eerst graven en dan pas onderzoeken. De controlerende instanties (de Omgevingsdienst en in dit geval het Hoogheemraadschap) kijken toe en knikken ja.

    Dit rapport over de Oostbaan sluit naadloos aan bij wat het vernietigende Rli-rapport “Falen en Opstaan” al concludeerde: er is sprake van een decennialange gijzeling van het beleid, waarbij de overheid optreedt als partner van de vervuiler in plaats van handhaver van de wet [

    2
  5. Rich

    Maar wel meteen boeren pakken zelf geld genoeg om eten te kopen typisch vvd d66

    5
  6. SK

    Wat zou er gebeuren als het saneringsbedrijf (de werkgever die zijn werknemers laat blootstellen aan giftige stoffen zonder passende bescherming, voorlichting en medische keuringen (zoals een bodemsaneringskeuring)? De werkgever heeft een zorgplicht. Zowel het bedrijf als de bestuurders kunnen strafrechtelijk vervolgd worden als zij bewust of doorgroeifunctie nalatigheid degezondheid van werknemers en het milieuin gevaar brengen. Wet op de economische delicten – WED – De Arboet en het Arbobesluit)
    Zouden ze (zowel bedrijf als uitvoerende werknemers ) de klus nog willen klaren? De overheid (ministers etc.) beschermt ze niet. Die verschuilt zich achter ‘onschendbaarheid’)

    4
    • Ger

      Er zou eigenlijk een onafhankelijke partij mee moeten kijken die zich niet laat omkopen of beïnvloeden .

      4
  7. PFAS verplaatsen is geen PFAS-oplossing

    PFAS is niet voor niets zo’n hardnekkig milieuprobleem: het breekt nauwelijks af en kan zich via bodem en water blijven verspreiden.
    En ondertussen wordt vervuilde grond niet daadwerkelijk schoon gemaakt, maar verwerkt tot bakstenen.

    Waar blijft het PFAS dan?

    “Het zit niet meer in de steen” is geen antwoord. Wat komt er uit de schoorsteen? Wat blijft achter in filters en reststromen? En is daadwerkelijk aangetoond dat de PFAS volledig wordt vernietigd?

    Als je de verontreiniging niet opruimt, maar haar verplaatst en vervolgens zegt dat het probleem is opgelost, is dat geen sanering.

    5
    • Henk van Alphen

      Er bestaat inderdaad nog geen economisch verantwoorde industriële PFAS-destructiemethode, ook de baksteen-route is mijn inziens niet de aangewezen weg.
      Er wordt wel wereldwijd intensief naar een afdoende oplossing gezocht, maar dat kan nog jaren duren. Op dit moment is de meest hoopgevende methode die gebruik maakt van electrochemische oxidatie.
      Sinds kort is er op TTOP-5 aan de Tweeduizend El, Badhoevedorp een grondreinigingsinstallatie van DEME in gebruik genomen met een verwacht rendement van 80%
      Dat betekent overigens wel dat de restslib moet blijven wachten tot er een adequaat (PFOS)-vernietigingsproces is gevonden.

      2
  8. M Fransen

    Ho-pe-loos, onverbeterlijk.

    7
  9. Ger

    Het is toch eigenlijk niet te geloven wat daar gebeurd. De vervulling is er duidelijk geconstateerd. Eerst maar eens oplossen zou je denken maar nee hoor. Dat doen ze niet. Niemand durft kennelijk Schiphol tegen te werken. Dat vliegveld moet gewoon sluiten.

    14
  10. M. de Boer

    Beste mensen, Ik lees hier sinds enige tijd mee, maar is het niet mogelijk om al dit soort zaken eens echt aan de kaak te stellen?
    Europa of ……..???????

    19
  11. R.

    Het lijkt er sterk op dat de luchthavendirectie en de overheid I&W elkaar in een wurggreep houden.
    Ze zijn aan elkaar verbonden in een innige klimaat-slopende verhouding.
    Ook wel verboden belangenverstrengeling.
    Zolang de Nederlandse Staat groot-aandeelhouder is van Schiphol, verandert er helemaal niets!

    30
Translate