De luchtvaartlobby houdt vol dat Nederland een grote luchthaven nodig heeft om de economie en de werkgelegenheid overeind te houden. Maar uit de nieuwste CBS-cijfers blijkt dat juist die werkgelegenheid nauwelijks nog groeit.
Dat is een ongemakkelijke uitkomst in een tijd waarin het kabinet de discussie over de omvang van Schiphol opnieuw voert. Voorstanders van groei schermen steevast met tienduizenden banen die op het spel zouden staan als het aantal vliegbewegingen wordt beperkt. De nieuwe bedrijfseconomische schets van het Centraal Bureau voor de Statistiek schetst echter een ander beeld.
De cijfers laten zien dat het Schiphol-cluster economisch volledig is hersteld van de coronacrisis. De omzet steeg van ongeveer 24,6 miljard euro in 2020 naar ruim 40 miljard euro in 2023. Ook de toegevoegde waarde liep op van circa 5,9 miljard naar meer dan 10 miljard euro.
Afvlakking werkgelegenheid
Maar waar de financiële prestaties een steile opgaande lijn laten zien, vlakt de ontwikkeling van de werkgelegenheid juist af.
Volgens de nieuwste kwartaalcijfers telde het Schiphol-cluster eind 2024 ruim 91.400 werknemers. Eind 2025 waren dat er ongeveer 91.700. Dat is nauwelijks groei. Binnen de luchtvaartsector zelf is zelfs sprake van een lichte daling van het aantal werknemers.
De loonsommen stijgen ondertussen wel fors. Dit betekent dat bedrijven meer economische waarde creëren zonder daarvoor veel extra personeel aan te nemen. Dat staat haaks op de manier waarop Schiphol, KLM en verschillende politieke partijen de discussie over krimp al jaren voeren.
Bedreiging
Sinds het vorige kabinet het aantal vliegbewegingen wilde terugbrengen om geluidsoverlast en stikstofuitstoot te beperken, wordt vrijwel iedere beperking gepresenteerd als een bedreiging voor de werkgelegenheid. Ook onderzoeken die in opdracht van de luchtvaartsector zijn uitgevoerd, benadrukken vooral mogelijke baneneffecten van krimp.
De nieuwe CBS-cijfers laten echter zien dat de relatie tussen economische prestaties en werkgelegenheid veel minder vanzelfsprekend is dan vaak wordt gesuggereerd.
Het Schiphol-cluster verdient inmiddels aanzienlijk meer dan enkele jaren geleden, terwijl het personeelsbestand vrijwel gelijk blijft.
De nu gepubliceerde cijfers bouwen voort op de CBS-update die vorig jaar verscheen over de periode tot en met 2024. Toen was al zichtbaar dat omzet en toegevoegde waarde veel sneller herstelden dan de werkgelegenheid.
De uitbreiding met de cijfers over 2025 bevestigt die trend. Er is geen sprake van een nieuwe groeispurt in het aantal banen. Integendeel: het herstel lijkt te zijn uitgekomen op een vrijwel stabiel personeelsbestand.
Dat maakt het steeds moeilijker om de omvang van Schiphol primair te verdedigen met het argument dat extra vliegbewegingen noodzakelijk zijn voor extra werkgelegenheid. De cijfers wijzen eerder op een andere ontwikkeling.
Ondermijning
Door automatisering, digitalisering, hogere tarieven en efficiëntere bedrijfsvoering neemt de economische productie per werknemer toe. Dat is vanuit bedrijfseconomisch perspectief logisch, maar het ondermijnt wel een van de belangrijkste maatschappelijke argumenten voor verdere groei van de luchtvaart.
Wie de nieuwste CBS-tabellen naast de politieke discussie legt, ziet daarom een opmerkelijke tegenstelling.
Terwijl de luchtvaartsector blijft waarschuwen dat minder vluchten banen kosten, laten de eigen economische cijfers zien dat de groei van Schiphol zich allang niet meer vertaalt in een vergelijkbare groei van de werkgelegenheid.
Dat betekent niet dat krimp géén gevolgen voor banen kan hebben. Maar de nieuwste CBS-cijfers maken wel duidelijk dat de economische prestaties van Schiphol steeds minder afhankelijk zijn van een voortdurend groeiend personeelsbestand. Daarmee verliest het banenargument opnieuw aan overtuigingskracht.
Sla dit artikel op in uw favorieten
M Fransen
ECHT? Wordt het banenargument nog steeds gebruikt in deze tijd waarin ruim anderhalf miljoen arbeidsmigranten hun geluk in Nederland beproeven?
Was altijd al buitengewoon dubieus om luchtvervuilende, klimaat ontwrichtende en een spoor van overlast veroorzakende industrie te verdedigen met het b-woord. Het klimaat gaat naar de knoppen maar we hebben in ieder geval iets te doen voordat de boel echt totaal onleefbaar wordt..
In vredesnaam vvd, schei uit met je populistische gelul!
Jan Willem van dr Kamp
Inderdaad – een verkeerde discussie. Voorstanders van een groot Schiphol kunnen deze cijfers juist gebruiken om te stellen: “dankzij de groei van Schiphol trad er geen baanverlies op. Met die groei compenseren we effecten van toenemende efficiency, Alleen door verdere groei voorkomen we toekomstig baanverlies.”
Een goede discussie moet (zie hierboven) gaan om maatschappelijk en economisch rendement.
Opletten?
Is dit de reden van het continu aansturen door kLM (wat klakkeloos gevolgd wordt door Schiphol en Ministerie I&W) op de idiote groei en op de te megagrote hub?
https://www.ad.nl/buitenland/europese-luchtvaart-vliegt-om-frankrijk-heen-omdat-luchtverkeersleiders-er-met-de-pet-naar-gooien~ae10ee88/
Wil Air France/kLM vliegbewegingen hiernaartoe verplaatsen? Of zou ik nu te complotterig denken…….
Ed
Zij die geloven in complottheorieën overschatten het vermogen van de mens tot samenwerken
Samenwerken?
Nou, samengewerkt met omwonenden wordt er zeker niet. Want anders zouden er geen nachtvluchten zijn en Schiphol naar rond de 400.000 vliegbewegingen per jaar gaan.
Schiphol: werkpaard of paradepaardje?
Jarenlang wordt Schiphol van stal gehaald en gepresenteerd als onmisbaar werkpaard voor de economie. Maar wie de feiten bekijkt, mag zich afvragen of dat beeld nog steeds klopt.
Wordt het niet eens tijd om het gesubsidieerde paradepaardje goed in de bek te kijken?
Het debat moet niet blijven steken in banen tegenover krimp. De echte vraag is wat de totale maatschappelijke kosten en baten zijn. Een sterke economie draait niet alleen om groei en omzet, maar ook om de gevolgen voor natuur, klimaat, gezondheid, leefomgeving en slaapkwaliteit.
Schiphol als banenmotor? Het enige dat voorlopig echt blijft ronken, zijn de reclames en vliegtuigmotoren.
Rob
Verkeerde discussie. Er is in Nederland een structureel tekort aan arbeidskrachten. Dus de vraag is waar zijn de schaarse werknemers het meest gewenst. En dan zijn er tal van sectoren met een hoger maatschappelijk en economisch rendement. Vergeet ook niet de arbeidsomstandigheden waar er nogal wat problemen zijn op Schiphol. Verder leert Corona dat de Nederlandse arbeidsmarkt zelfs abrupte en forse krimp soepel kan opvangen. En er blijft altijd ruimte voor werknemers die graag in de luchtvaart willen werken. Krimp kan gerealiseerd worden via niet opvullen vacatures, natuurlijk verloop en vrijwillige vertrekregelingen. Zoals wel vaker voorkomt in andere sectoren, geen reden om ook hier een uitzondering te maken voor luchtvaart.