In een nieuwe reeks antwoorden aan de Eerste Kamer probeert staatssecretaris Rummenie het gedogen van de illegale situatie op Schiphol te rechtvaardigen. De natuurvergunning van de luchthaven werd op 4 juni 2025 vernietigd, maar in plaats van handhaving koos het ministerie voor een gedoogbeschikking.
De antwoorden laten zien hoe dun de juridische onderbouwing daarvan is en hoe selectief het ministerie omgaat met de Habitatrichtlijn.
Centraal staat de vraag of de aangescherpte additionaliteitstoets uit de uitspraken van 18 december 2024 ook geldt voor extern salderen. De staatssecretaris stelt van wel, maar toont dat nergens overtuigend aan. Hij verwijst naar de uitspraken en een persbericht van de Raad van State, maar legt niet uit waar precies staat dat intern en extern salderen juridisch gelijk behandeld moeten worden. De formulering dat de toets “van overeenkomstige toepassing wordt geacht” verraadt dat het hier om een beleidsmatige interpretatie gaat, niet om een harde juridische verplichting. De Kamer vroeg terecht: volgens wie? Het antwoord blijft vaag en cirkelredenerend.
Wel of geen mitigatie
Opvallend is ook dat de staatssecretaris blijft volhouden dat Schiphol “alle effecten heeft gemitigeerd”, terwijl de rechtbank juist oordeelde dat de gehanteerde mitigatie niet voldoet aan het additionaliteitsvereiste. De maatregelen tellen juridisch dus niet mee. Toch schrijft de staatssecretaris dat “van een toename van stikstofdepositie geen sprake meer is”. Dat is op z’n minst misleidend: als de rechter zegt dat de maatregelen niet rechtsgeldig zijn, kan het ministerie niet volhouden dat de effecten wél zijn weggenomen.
De kern van het probleem wordt zichtbaar bij de vraag naar de huidige juridische status van Schiphol. De staatssecretaris erkent dat er sprake is van een overtreding, maar dat deze wordt gedoogd vanwege een belangenafweging. De economische en internationale belangen van Schiphol zouden zwaarder wegen dan het belang van handhaving. Dat is opmerkelijk, want de Habitatrichtlijn laat geen ruimte voor economische belangen wanneer een activiteit zonder vergunning schade kan veroorzaken aan Natura 2000-gebieden. De eigen nota Handelingsperspectieven Natuurvergunning Schiphol concludeerde eerder dat er “zeer weinig ruimte voor gedogen” is. De staatssecretaris schuift dat terzijde door te stellen dat het toen om een ander scenario ging, maar de spanning met Europees recht blijft onverminderd bestaan.
Verwijzing onheus
Ook de uitleg over de wijziging van het additionaliteitsstandpunt in 2022 roept vragen op. Het ministerie besloot toen dat bij extern salderen niet langer aan additionaliteit hoeft te worden getoetst. De onderbouwing is dat van private partijen niet verwacht kan worden dat zij natuurherstelmaatregelen nemen. Maar additionaliteit gaat niet over wie maatregelen uitvoert, maar over de vraag of de natuur daadwerkelijk wordt beschermd. De verwijzing naar de PAS-uitspraak is inhoudelijk niet passend: die ging over vooraf ingeboekte maatregelen, niet over salderen. De wijziging lijkt vooral ingegeven door politieke wenselijkheid, niet door juridische logica.
Tot slot bevestigt de staatssecretaris dat Schiphol stikstofruimte van Lelystad Airport wil afstaan aan provincies voor PAS-melders, maar dat dit nergens formeel is vastgelegd. Het staat slechts in de passende beoordeling en wordt pas relevant nadat de vergunning onherroepelijk is geworden. Dat betekent dat er geen enkele garantie is dat deze ruimte daadwerkelijk beschikbaar komt. De Kamer krijgt zo een beleidsintentie gepresenteerd als een feitelijke toezegging.
De antwoorden laten een patroon zien: juridische problemen worden gepresenteerd als technische details, rechterlijke uitspraken worden selectief geïnterpreteerd en het gedogen van een illegale situatie wordt gelegitimeerd met economische argumenten die onder de Habitatrichtlijn geen gewicht mogen hebben. Schiphol opereert inmiddels bijna een jaar zonder geldige natuurvergunning, en de gekozen oplossing – gedogen – rust op een fundament dat bij de rechter opnieuw kan instorten.
Sla dit artikel op in uw favorieten
W Lieverst
Politiek Den Haag, vele CEO’s en ander gespuis leven in een parallele samenleving. Ze wonen riant en met grote zekerheid niet onder aanvliegroutes.
Rich
Je ziet al aan kabinet jetten wat ze met gewone mensen op hebben fl…ker jetten judas bontebal en de pluche eters van de vvd die dit al jaren aanmoedigen
Afdekzeiltje
In Nederland geldt de rechtsstaat.
Tenzij iets economisch belangrijk is, of een luchthaven betreft.
De natuurvergunning van Schiphol is vernietigd. Stoppen? Herstellen? Nee hoor, gewoon doorgaan, met een beleidsmatig afdekzeiltje.
De staatssecretaris zegt dat de additionaliteitstoets ook voor extern salderen geldt.
Juridische basis? Vooral wensdenken.
Volgens het ministerie zijn alle effecten gemitigeerd. De rechter zegt: niet juridisch. Maar wie telt dat mee?
Creatief, maar hoe zwaar economische belangen ook wegen, ze vormen geen juridisch aflaat onder het Europese natuurbeschermingsrecht: de Habitatrichtlijn kan niet structureel worden genegeerd, en er is geen optie ‘handhaven kan gewoon even wachten’.
En de stikstofruimte van Lelystad Airport? “Komt beschikbaar, ooit.” Tot die tijd: een luchthavenkasteel, compleet met torentjes van ambtelijke intenties en een ophaalbrug van wishful thinking.
Kortom: overtreding erkend, handhaven te lastig. Het juridisch fundament van het Europees recht voor Natura 2000 is wankel, straks mag de rechter testen hoe stevig het werkelijk is.
Jan
“Stikstofruimte van Lelystad Airport “?? Eerst maar eens zien of er een natuurvergunning komt. Het was aanvankelijk de bedoeling dat de stikstofruimte die Schiphol over zou hebben 😉 gebruikt zou worden voor Lelystad Airport.. HAHA
Bob van Marlen
Het probleem blijft een kwestie van macht en invloed. Tot nu toe is de luchtvaart steeds aan de winnende hand en dat weten ze donders goed. Of de rechten van mensen worden vertrapt speelt daarbij geen rol, zolang het geld (al is de winstmarge klein) maar binnen blijft rollen. Dit is helaas de cultuur, die het Nederlandse en internationale bedrijfsleven kenmerkt, momenteel versterkt door het haast criminele regime in de VS (naast uiteraard dat in Rusland).
Hoewel men het probeert te blijven ontkennen, hollen we met zijn allen kritiekloos consumerend en ‘optimaal genietend’ hoogstwaarschijnlijk naar de ratsmodee. Maar de huidige verantwoordelijken krijgen de rekening niet gepresenteerd, die komt zo laat dat ze er zelf geen last meer van krijgen en wordt afgewenteld op pechvogels.
Ik zie nog steeds geen betere bestuurscultuur, verbetering van de rechtstaat, of een verantwoordelijke transitie naar duurzaamheid. Wel het ‘coute-que-coute’ handhaven van een uitzonderingspositie, het terugkeren van een graaicultuur, aandeelhouders die schijt hebben aan de gevolgen van hun investeringen als ze maar rendement opleveren.
Hoe komt dit? Alleerst door een gebrek aan integriteit, en niet in het minst door het creëen van een rekenkundige (en juridische) schijnwerkelijkheid waarin je mag mensen gewoon opofferen en hun leefomgeving voor altijd verzieken!
Dirk
De echte vraag is …. Wat kan hier aan gedaan worden ? … ik lees zojuist dat iedereen erop achteruit gaat aankomende jaren , ga accijns heffen op kerosine en btw op vliegtickets …. Wat een farce
Bourree
Luchtkastelen van een Geniepige Slapjanus
Ik ben weer behoorlijk verontwaardigd over deze slappe antwoorden van deze staatssecretaris Rummenie. Ongepast om een besluit dat zó ingrijpt op gezondheid, leefomgeving en natuur, op deze manier door te drukken en kritsische vragen denigrerend en ontwijkend te beantwooorden.
Ondanks jarenlange signalen van omwonenden, experts en natuurorganisaties lijken zienswijzen nauwelijks serieus gewogen te zijn en wordt de juridische positie van de luchtvaartsector versterkt, terwijl de belangen van bewoners en natuur opnieuw het onderspit delven.
Dat Schiphol al geruime tijd zonder deugdelijk natuurvergunning door kan blijven vliegen, en dat dit nu wordt gedoogd, is ronduit schokkend en een stiekeme maar bewuste aantasting van de rechtsstaat. De overheid moet de wet handhaven richting de luchtvaart, in plaats van deze sector uitzonderingsposities te blijven geven.
Omwonenden zijn al veel te lang genegeerd door een overheid die meewerkt aan het volledig verwoesten van onze leefomgeving. De vieze spelletjes die worden gespreeld door de KLM en Schiphol met valse berekeningen en manipulatie van cijfertjes ten koste van omwonenden moet worden gestopt! Ook het aanpassen van normen en vliegroutes om de schijn te wekken dat de overlast minder wordt is zo doorzichtig en onrechtvaardig. Het heeft jarenlang gewerkt voor de luchtvaart maar nu is het wel klaar.
Als ik graag wil afvallen zal ik iets moeten met voeding en bewegen! Dan ga je niet het knopje van de weegschaal bijstellen zodat het resultaat een uitstekend gewicht aangeeft. Het is allemaal gesjoemel wat hier gebeurt in het luchtvaartdossier!
AANPAKKEN DIE HANDEL!
Slapjanus praat alleen maar lucht. Ik laat de ballon los. Daaaaaag BBB!!
Bourree