De Nederlandse luchtvaart heeft in 2024 opnieuw een buitensporig grote bijdrage geleverd aan de klimaatopwarming. Dat blijkt uit een nieuwe factsheet van Stichting S4R, gebaseerd op cijfers van het CBS.
De uitkomst is ronduit verontrustend: wanneer niet alleen CO₂ maar ook de andere opwarmende effecten van vliegen worden meegerekend, veroorzaakt de luchtvaart maar liefst 41,6 procent van alle Nederlandse klimaatopwarming. Geen enkele andere sector komt daarbij in de buurt.
Veel rapporten en beleidsstukken kijken uitsluitend naar CO₂-uitstoot. Maar vliegtuigen veroorzaken veel meer schade dan dat. Ze vormen vliegtuigstrepen, creëren extra hoge bewolking en stoten stikstofoxiden uit.
Deze effecten blijven korter in de atmosfeer dan CO₂, maar warmen de aarde juist veel sterker op, vooral in de eerste twintig jaar na de uitstoot. Daarom rekent de factsheet niet alleen met de gebruikelijke honderd jaar, maar ook met een zichtperiode van twintig jaar. Die kortere periode laat veel duidelijker zien wat vliegen op de korte termijn aanricht.
Schokkend
En dat beeld is schokkend. In 2024 was de luchtvaart verantwoordelijk voor 6,6 procent van alle Nederlandse CO₂-uitstoot. Maar zodra de niet‑CO₂‑effecten worden meegerekend, stijgt de bijdrage aan de totale opwarming naar 41,6 procent.
Zelfs wanneer de mildere honderdjaarsperiode wordt gebruikt, blijft de luchtvaart de grootste vervuiler, met een aandeel van 19,7 procent. Dat aandeel groeit bovendien: in 2023 was het nog 40,7 procent. De sector beweegt dus verder weg van de klimaatdoelen, in plaats van ernaartoe.
Sinds de jaren negentig daalt de uitstoot van de Nederlandse economie langzaam maar gestaag. De luchtvaart vormt daarop een uitzondering. Na de coronadip is de uitstoot weer snel gestegen en ligt deze ver boven het niveau van 1990. Volgens het huidige overheidsbeleid blijft de uitstoot tot minstens 2030 groeien. Terwijl andere sectoren hun best doen om te verminderen, blijft de luchtvaart de opwarming juist versnellen.
Wegmiddelen
De factsheet legt uit dat de klimaatimpact van vliegen vaak wordt onderschat omdat niet‑CO₂‑effecten meestal worden genegeerd of omdat er wordt gerekend met wereldwijde gemiddelden die niet representatief zijn voor de Nederlandse situatie. Ook zorgt de gebruikelijke honderdjaarsperiode ervoor dat de sterke kortetermijneffecten van vliegen worden weggemiddeld. Daarbij komt dat vliegen per reizigerskilometer extreem vervuilend is en dat de afstanden vaak groot zijn, waardoor de totale schade snel oploopt.
Sommigen vinden dat rekenen met een periode van twintig jaar de luchtvaart oneerlijk zwaar belast. Maar volgens de factsheet is deze periode juist realistischer. Sterke opwarming op korte termijn kan namelijk bijdragen aan het activeren van klimaatkantelpunten, met onomkeerbare schade tot gevolg. De honderdjaarsperiode maskeert deze risico’s en geeft een te rooskleurig beeld van de luchtvaartimpact. Bovendien is de komende twintig jaar precies de periode waarin Nederland klimaatneutraliteit moet bereiken. Het is dus logisch om juist naar deze termijn te kijken.
De luchtvaartsector wijst graag naar zogenaamde duurzame vliegtuigbrandstoffen als oplossing. Maar de factsheet maakt duidelijk dat dit geen realistische uitweg is. Bio‑SAF vraagt enorme hoeveelheden landbouwgrond en kan leiden tot ontbossing en concurrentie met voedselproductie. E‑SAF, gemaakt met groene waterstof, vraagt juist gigantische hoeveelheden duurzame energie — voor Nederland vergelijkbaar met tientallen kerncentrales of duizenden grote windturbines.
Geen enkele variant is volledig klimaatneutraal. Alleen hydrobehandelde fossiele kerosine kan iets minder vliegtuigstrepen veroorzaken, maar blijft fossiel en dus vervuilend. De sector kan dus niet blijven groeien onder het mom van “verduurzaming”.
Dalend CO₂‑plafond
Volgens de factsheet is het noodzakelijk dat de overheid een bindend en dalend CO₂‑plafond instelt voor de luchtvaart. Ook moet worden voorkomen dat bio‑SAF wordt ingezet, omdat dit te veel schade veroorzaakt. E‑SAF kan een rol spelen, maar alleen binnen de grenzen van de beschikbare duurzame energie. Voor het fossiele deel van de brandstof zou hydrobehandelde kerosine verplicht moeten worden. Daarnaast is krimp van de sector onvermijdelijk als Nederland zijn klimaatdoelen serieus neemt.
De luchtvaartsector zelf moet stoppen met greenwashing en met lobbyen tegen klimaatmaatregelen. Ook moet zij maatregelen invoeren om contrails te vermijden. Bedrijven en burgers kunnen bijdragen door alleen te vliegen wanneer het echt noodzakelijk is.
De nieuwe cijfers laten geen ruimte voor twijfel: de luchtvaart is veruit de grootste aanjager van klimaatopwarming in Nederland. Terwijl andere sectoren hun uitstoot verminderen, blijft de luchtvaart groeien en veroorzaakt zij bijna de helft van de totale opwarming op de korte termijn. Zonder stevige politieke keuzes — inclusief krimp — blijft Nederland zijn eigen klimaatdoelen saboteren. De feiten zijn duidelijk. Nu is het aan de overheid om te handelen.
Sla dit artikel op in uw favorieten
Geen milieuwinst
KLM toetert vaak dat de nieuwe vliegtuigen minder kerosine verbruiken dan de oude toestellen die ze (deels) vervangen. Toch levert het geen milieuwinst op. Hoe dat zit legt Maarten Veeger van Luchtvaartnieuws uit in onderstaande video.
https://youtu.be/iEREgKnJRr4?si=7AmUgM7zM3n5AzGo
W Lieverst
Staat er iemand bij stil dat het ijsvrij maken van de vliegtuigen ook een belasting is voor het milieu?
SK
De vliegtuigmaatschappijen doen er helaas ook alles aan om hun ‘schonere’ aanpak te kunnen handhaven.
Met het verspreiden van zoveel desinformatie, regels en wetten aan te passen, doen ze er werkelijk alles aan om zoveel mogelijk mensen, inefficiënt en ineffectief, te laten vliegen.
De realiteit is dat er altijd gevlogen zal worden en dat dit met de huidige aanpak alleen maar toe zal nemen.
Een structureel andere aanpak in de luchtvaart zoals geopperd in onderstaande link
zet wellicht een stap in de goede richting (al zou de luchtvaartlobby uiteraard een andere mening toegedaan zijn)
https://www.bnr.nl/nieuws/duurzaamheid/10591822/onderzoek-ook-zonder-minder-vliegen-kan-luchtvaart-uitstoot-halveren
Wellicht zou de aanpak zoals hier
Bianca
Het is niet alleen de luchtvaart, maar vroeger met aardrijkskunde werd mij verteld dat klimaatverandering niet tegen te gaan is en verstedelijking is opwarming. Vergelijk de temperaturen in grote steden met de temperaturen op het platte land. En dat is niet alleen in ons land. Dat geldt idem dito voor het vliegverkeer, als je o.a. op Flightradar24 kijkt, gaat het in één brede strook dag en nacht door. Al dat vuil uit die motoren dwarrelt niet naar boven.
Hanneke Tonkens
ik begrijp niet wat je wil zeggen hiermee. Dat vliegverkeer geen CO2 uitstoot?
Paul Sprangers
Niet zeuren, schrijf Bontenbal en Jetten zelf aan: [email protected]
[email protected]
Mike
Zal de luchtvaart zichzelf niet tegen gaan komen ?
De sector zelf en vele reizigers hebben de instellingen van ‘na mij de zondvloed’, wat getuigd van een behoorlijk egoisme. Men ontneemt namelijk de wens en keuze van de meerderheid.
Wat de natuur betreft, ligt hier een duidelijk conflict met de luchtvaart. Dit was de afgelopen dagen goed duidelijk. De reactie van de luchtvaart (geen empathie) en de reiziger sprak boekdelen. Dat de natuur hun dit aan kan doen.
De natuur heeft 24/7 te lijden onder de luchtvaart.
Zodra de natuur van zich laat horen, heeft de luchtvaart te lijden.
Wat de mensen (uiteindelijk zou je denken dat de pro-luchtvaart ook mensen zijn) vergeten is dat de natuur zonder de luchtvaart kan.
De mens kan echter niet zonder natuur. Zonder mens is er geen luchtvaart en kan de luchtvaart dus evengoed niet zonder natuur.
Waarom blijft men dan op deze manier doorgaan.
De eerste tekenen zijn al aanwezig : Hevigere turbulentie en grotere luchtzakken. Verleden jaar stond dit nog in de krant, maar ook dit wordt nu verzwegen.
Zou men het beseffen of vind men reizen toch het risico waard om met een gebroken nek (extreem) op de bestemming aan te komen.
We zullen zien wat de toekomst brengt. Voorlopig gaat het nog niet de goede kant op en wordt een graf voor de mensheid behoorlijk snel gegraven door de luchtvaart en hun reizigers (zonder reizigers geen luchtvaart).
Dirk
Ik vraag mij altijd af als ik zoiets lees , of dit überhaupt de beleidsmakers bereikt zoals jetten, Bontenbal , etc…. Ik krijg het niet voor elkaar om het te begrijpen , als iets zoveel bijdraagt aan iets wat voor de toekomst een ‘ no brainer ‘ is.. waarom pakken ze dit dan niet aan ?
Anderhalf jaar geleden heeft het RBV een overwinning geboekt … tot op heden is er niets veranderd .. sterker nog .. Schiphol mag de aankomende 2 jaar haar gang gaan …. Het is werkelijk onbegrijpelijk…..
W Lieverst
Het is te hopen dat na het debacle van de afgelopen dagen Schiphol, de KLM en de Overheid de zaken eerst eens grondig gaan evalueren en in gaan zien dat het plafond al ruimschoots is bereikt en het aantal vluchten drastisch moet worden verlaagd
Roland
Zolang wij als bewoners wettelijk onbeschermd blijven door gedoogbeleid zal er ook niets veranderen. Vliegen op maximale capaciteit sinds 20 jaren zonder de nodige vergunningen is helaas de norm geworden . Illegaliteit is legaal geworden in dit land – geen andere constatering mogelijk! Ik doe mee!
rrustema
Lijkt me groot nieuws. Ook een goede framing door af te wijken van de reguliere kaders voor het berekenen. Ik kan me goed voorstellen dat die er zijn gekomen door ‘expert input’ vanuit de industrie.
Een opiniestuk in de krant zou dus als insteek moeten hebben ‘Bereken de impact van de luchtvaart nauwkeuriger voor Nederland en sta versteld.’
Erik H.
Begin met het serieus terugdringen van alle transfer vluchten, LEVEREN (FINANCIEEL) NIETS op en zorgen voor MEGA (ONNODIGE) UITSTOOT.
Peter
Je weet echt niet waar je het over hebt….
Wat is dan een transfer vlucht?
Je kan het hooguit hebben over transfer PASSAGIERS !
En dan een passagier die per lijndienst bijv. van Oslo naar Nice wil via Schiphol weigeren?
Hoeft niet eens m. KLM te zijn……
EERLIJK BEPRIJZEN VAN DE LUCHTVAART
Weigeren hoeft helemaal niet, als de prijs eerlijk is en is gebaseerd op werkelijke kosten, de schade aan milieu en omgeving. Niet de Nederlandse belastingbetaler laten betalen voor de pleziertjes van de hele wereld door middel van fossiele subsidies en nog veel meer dat niet wordt doorberekend.
Nu wordt de passagier, die overstapt, daarvoor beloond door een lagere ticketprijs.
De reiziger gaat dan vanzelf kiezen voor rechtstreekse vluchten.