Tegelijkertijd met de Maatschappelijke Raad Schiphol, het officiële adviesorgaan van de regering inzake luchtvaart, eisen drieëntwintig burgerorganisaties een integraal onderzoek naar de gezondheidsrisico’s van het overmatige vliegverkeer.
De gezondheid van honderdduizenden omwonenden staat op het spel. Het laatste grote onderzoek werd eind jaren ’90 uitgevoerd. Na ruim een kwart eeuw van groei en verzwijgen is het hoog tijd dat de regering de Gezondheidsraad opdraagt een diepgaand en onafhankelijk onderzoek uit te voeren naar de verwoestende impact van luchtvaart op de gezondheid van omwonenden.
Het advies dient volgens de burgerorganisaties – waaronder SchipholWatch – in te gaan op de geluidsoverlast en luchtverontreiniging die de gezondheid van de mensen aantasten. Onder meer het Longfonds, Natuur & Milieu, Urgenda, Greenpeace en Milieudefensie staan schouder aan schouder in deze eis.
De Maatschappelijke Raad Schiphol diende een week geleden al een soortgelijk verzoek in bij minister Tieman van Infrastructuur. De raad benadrukte dat gezondheid voortaan prioriteit moet krijgen in de besluitvorming rond Schiphol.
Exponentiële groei
Het is bijna onvoorstelbaar, maar het laatste grote onderzoek naar de gezondheidseffecten van het vliegverkeer werd in 1999, nu 26 jaar geleden gedaan. Sindsdien is het vliegverkeer exponentieel toegenomen. In 1992 waren er 239.000 vluchten, in 1999 al 394.000 en in 2024 maar liefst 474.000 vluchten. Dit is een enorme stijging, maar het luchtvaartbeleid houdt er geen rekening mee.
Tegelijkertijd met de groei is de regio rondom Schiphol aanzienlijk dichter bevolkt geraakt. Er zijn naar schatting 55.000 nieuwe woningen bijgebouwd. Het betekent dat steeds meer mensen direct worden blootgesteld aan de schadelijke effecten van het vliegverkeer, terwijl we geen actueel overzicht hebben van de risico’s.
De luchtvaart brengt meerdere gezondheidsgevaren met zich mee: geluidsoverlast en slaapverstoring, luchtverontreiniging en bodem- en watervervuiling. De constante vliegherrie leidt tot ernstige slaapproblemen. Dat leidt op termijn tot gezondheidsklachten. De lucht raakt verontreinigd met ultrafijnstof, stikstof en zeer zorgwekkende (lees: kankerverwekkende) stoffen. Ultrafijnstof is zo klein dat het diep in de longen en zelfs in de bloedbaan terechtkomt, met ernstige gevolgen voor longen, hart en hersenen.
Femke van Brussel van bewonersorganisatie S4R verwoordt het treffend: “Het luchtvaartbeleid van nu houdt onvoldoende rekening met de gezondheid. De gezondheid van op zijn minst vele honderdduizenden mensen vraagt om een nieuw, onafhankelijk advies op basis van recent onderzoek”.
Fopnormen
Het probleem is niet een gebrek aan actuele kennis, maar vooral de tekortkomingen in de huidige regelgeving. Bestaande normen voor de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen zijn relatief en worden uitgedruk in ‘grammen per ton vliegtuiggewicht’. Dit betekent dat een toename van het totaal aantal vluchten geen invloed heeft op eventuele normoverschrijdingen, terwijl het in werkelijkheid wel leidt tot een grotere uitstoot en meer nadelige gezondheidseffecten. De huidige normen verhullen de werkelijke impact.
Ook voor vliegherrie is de situatie zorgwekkend. De huidige geluidsnorm in ons land is hoger dan wat de Wereldgezondheidsorganisatie en het RIVM adviseren. De norm is bovendien niet alleen gebaseerd op gezondheid, maar ook op andere factoren als het behoud van vastgestelde geluidsruimte en, heel typerend, economische belangen.
Dat doet vermoeden dat de belangen van de vliegindustrie zwaarder worden gewogen dan de gezondheid van de burger. Erger nog, er bestaat in Nederland nog geen gezondheidskundige advieswaarde voor ultrafijnstof. En er bestaan geen normen of minimalisatieverplichting voor de uitstoot door de luchtvaart van de meeste zeer zorgwekkende stoffen. Dat is een ernstige lacune die gedicht moet worden.
Kennis genoeg
Sinds het advies van 1999 zijn er diverse rapporten verschenen die nieuwe en zorgwekkende inzichten geven in de gezondheidseffecten van de luchtvaart en specifiek rondom Schiphol. Zo publiceerde de Gezondheidsraad in 2004 een onderzoek naar de invloed van geluid op de slaap en de gezondheid en in 2021 naar de risico’s van ultrafijnstof in de buitenlucht.
De Wereldgezondheidsorganisatie kwam in 2019 met richtlijnen voor geluidsoverlast en het RIVM publiceerde in 2022 over ultrafijnstof rond Schiphol. In 2022 verscheen van de GGD’s een uitgebreid rapport naar de geluidshinder en slaapverstoring door de luchtvaart en de Belgische Hoge Gezondheidsraad schreef een uitgebreid rapport over de effecten van het vliegverkeer rond vliegveld Zaventem.
Wat ontbreekt is een integraal overzicht van de effecten, met name de cumulatieve impact. Plus een concreet advies over hoe gezondheid structureel kan worden meegenomen in de besluitvorming rond Schiphol, gebaseerd op feitelijke onderbouwing.
Aanbieding Tweede Kamer
Alle organisaties eisen dat de Gezondheidsraad met zo’n overzicht komt, gebaseerd op de totale ziektelast in plaats van op misleidende relatieve normen. Het moet onderscheid maken tussen de bijdrage van Schiphol en die van andere bronnen, zoals het wegverkeer en de effecten op toekomstige generaties meewegen.
Bovendien eisen de burgers dat er gezondheidskundige advieswaarden voor ultrafijnstof worden ontwikkeld en dat de huidige geluidsnormen worden aangescherpt tot een niveau dat daadwerkelijk de volksgezondheid beschermt.
Om de eisen kracht bij te zetten, bieden de organisaties woensdag 10 september aanstaande een manifest aan aan leden van de Tweede Kamer, de minister van Infrastructuur en de staatssecretaris van Volksgezondheid. Vanaf 11 uur is iedereen welkom op het Anna van Buerenplein in Den Haag.
De roep om een groot gezondheidsonderzoek zou pas aanstaande woensdag worden gepubliceerd, maar het vakblad Luchtvaartnieuws schond het embargo zodat het nu vervroegd is vrijgegeven.

Sla dit artikel op in uw favorieten









Flip
Ik vrees dat een nieuw rapport niet op korte termijn bijdraagt tot een ander beleid. Wat me paradoxaal optimistisch maakt is dat de groei van de luchtvaart en dus de vervuiling exponentieel verloopt. In de biologie en economie stopt deze groei vrijwel altijd vrij plotseling, wordt een plateau of zakt exponentieel.
Bo
In de periode 13 jaar Rutte is zijn leugenachtige gedrag en onfatsoenlijke vernederende houding naar het Nederlandse volk helaas door andere politici gekopieerd omdat zij zagen hoe je er gluiperig mee weg kan komen. Politici hebben commissariaten bij vele bedrijven aan wie ze leren hoe ze miljarden aan subsidie binnen kunnen halen. Zo worden de burgers van Nederland bestolen. Het woord “geschiphold” is ontstaan door de valse schijn om zorgelijke en gezondheidsbedreigende zaken aan te pakken met veel woorden: “Het heeft onze grootste aandacht en we doen er alles aan om het bespreekbaar te maken en aan te pakken” Het RIVM etaleert een schijnvertoning als het gaat om de ziekmakende atmosfeer die mensen verkankert door brisante verontreiniging. Tata steel gaat gewoon verder, Chemours mag gewoon blijven lozen. Schiphol staat boven in de rij van bedriegende bedrijven die beschermd worden door Den Haag. Politiek is liegen en bedriegen omwille van het eigenbelang. Mij een stembiljet toesturen vat ik op als een belediging.
Sluierbewolking
De ernstige leugens van de vlieglobby zijn zo ingeburgerd: iedere dag hoor je bij het weer dat er ‘sluierwolken’ ontstaan in de middag: dat zijn geen wolken, erkent Marco Verhoef, maar doordat ze zich als een soort wolken gaan gedragen zijn deze resten van roetdeeltjes omhuld met ijskristallen van de vliegindustrie op den duur ‘wolken’.
Niemand kijkt omhoog en men ziet ook niet dat dit de deken van gif is die ons ziek maakt en de natuur vernietigt.
RB
Jon Rietman, nog een keer het bericht van RRUSTEMA lezen en u heeft het door.
Overigens weer goed artikel van SchipholWatch. Hopelijk komt dit bij veel mensen wel binnen. Gezondheid moet toch voor iedereen belangrijk zijn.
Maaike
Ik ben bang dat politieke partijen maar ook Schiphol en kLM dit dan weer aangrijpen in hun voordeel. Zoiets als “het onderzoek loopt nog dus tot die tijd gaan we niets aan de luchtvaart doen”. Of, nadat over een jaar of 3 het rapport eindelijk verschenen is, iets roepen als “er is meer onderzoek nodig”. Er is in mijn ogen al meer dan genoeg aanleiding en bewijs dat de luchtvaart schade doet. Zo’n onderzoek levert alleen maar weer vertraging op. Het moment van krimp is nu.
rrustema
Ben zo benieuwd hoe die totale gezondheidslast zich verhoudt tot andere bedreigingen van de individuele gezondheid en preventie.
Dus ongezond eten, drugsgebruik, autoverkeer versus sporten, bewegen, gezond eten enzo.
Zodat mensen kunnen concluderen dat al hun goede gedrag in de schaduw staat van wat hen aangedaan wordt door de vliegindustrie zonder iets te doen.
Jon Rietman
U wordt zeker betaald door de luchtvaartlobby?
Roland
Het heeft mij ook de nodige moeite gekost om de soms verwarrende taal van RRustema te doorgronden, maar ben inmiddels wel tot de conclusie gekomen dat hij aan onze kant staat. In mijn optiek worden al meer dan dertig jaar willens en wetens gezondheidsrisico’s op de kop toegenomen door “onze” regering , ingefluisterd door een tot op het bot malafiede industrie, Bijlmerramp wel of niet, er gaan nog steeds ‘tig DAGELIJKS van die kankerveroorzakers dwars over het centrum van Amsterdam heen, het is sowieso wachten op de volgende ramp! Maar wat ons bewoners hier dagelijks wordt aangedaan sinds 30 + jaren is lang écht met geen pen meer te beschrijven, het is goed dat NL eindelijk wakker wordt tegen deze huisgemaakte terreur! Duizenden doden in Gaza, duizenden doden in de Haarlemmermeer, who gives a fliying fuck , “onze” regering in ieder geval niet!
Bourree
Zelfs in 1999 ws de conclusie uit het onderzoek van de Gezondheidssraad al dat de lucht rond Schiphol zo vervuild is , dat dit leidt tot aanzienlijke gezondheidsproblemen. Ze wezen erop dat de effecten verder gingen dan alleen hinder en geluidsoverlast, en wezen op negatieve gevolgen zoals een toename van luchtwegaandoeningen, afname van longfunctie, verergering van luchtwegklachten, cardiovasculaire klachten en zelfs voortijdige sterfte door chronische blootstelling aan luchtverontreiniging. stress ( zie vliegherrie) door geluidsoverlast werden als factoren genoemd die de gezondheid ernstig aantasten, zelfs als de concentraties van schadelijke stoffen onder de officiële richtwaarden blijven, wat aangeeft dat de normen onvoldoende zijn om de gezondheid te beschermen.
Het ontbreken van wettelijke regels voor uitstoot van vliegverkeer is op zich al een schande! Een nieuw onderzoek is vast nodig en goed, maar ik zou deze kwestie, in het belang van de omwonenden graag omdraaien.
Schiphol en KLM per direct halveren totdat uit onderzoek is aangetoond dat het op een bepaalde schaal kan voor de volksgezondheid, klimaat en milieu.
Dit a-sociale bedrijf maakt alles uit de leefomgeving van mensen finaal kapot.
Geen sprookjes meer geloven van mevrouwtje Rintel. Aanpakken die onfatsoenlijk bedrijven die geld verdienen ten koste van honderdduizenden gedupeerden.
Bourree
Haes
Het zoveelste onderzoek. De vlieglobby vindt het wel best.Zó doe je dat in de “rechtsstaat”… uitstellen, vertragen. En straks is er weer een “rapport” en gebeurt er weer niks…
Tot de spreekwoordelijke bom barst. En dan is het hele kippenhok in rep en roer. Hoe kon dit nu gebeuren? En dat moet dan natuurlijk weer onderzocht worden… konstante smoezen om maar niet te doen wat er gedaan moet worden, om misstanden aan te pakken. En al die tijd is er sprake ernstig “grensoverschrijdend gedrag”. Zo heet dat tegenwoordig en dat mag niet.
Het slachtoffer heeft immers “rechten”? Recht” op bescherming. Jaja, we gaan “vooruit”…
Maar de grens wordt niet bewaakt. De overheid als verantwoordelijk bewaker kijkt al jaren de andere kant op en criminelen maken er dankbaar gebruik van. De overheid als medeplichtige.
Zo ziet korruptie eruit. Echt? Dat gaan we onderzoeken….!
Karel
Glas.
Plas.
Was.
De Tweedekamer is volstrekt onmachtig. Het kabinet volstrekt incompetent.
Derhalve blijft een gang naar de rechter de enige optie. De rechter geeft de eisers gelijk waarna de sector in hoger beroep gaat. Ondertussen gebeurt er niets behalve dan dat een kabinet gaat werken aan ‘nieuwe normen’ waarmee de uitspraak van de rechter teniet gedaan kan worden.
Als het even tegenzit is het dan inmiddels 2030. Alle luchtvaartdoelstellingen zijn dan níet gehaald en het ministerie gaat ‘nu écht de bezem’ halen door de regelgeving en de burger beschermen.
Zo rond 2040 blijken nieuwe kisten toch niet minder overlast te veroorzaken dan in 1999.
#corruptie
#corporatocratie
Walther Claesen
Oplossing zou zijn een taks op de airmiles.
Deze kan je betalen met je belastingbrief, gewoon je airmiles doorgeven aan de staat.
De eerste 3000km krijg je zonder belastingen , De volgende progressief belasten.
Zo worden de vliegmaatschappijen niet onnodig belast.
Maaike
Hoe zie je dat dan voor je voor al die buitenlandse overstappers? Die betalen nu ook al geen belasting over hun ticket en vormen het leeuwendeel van de passagiers van Schiphol,
rrustema
Lastig is dat airmiles gebonden zijn aan de kaarthouder. Ze zijn niet overdraagbaar zoals geld dat is maar het is persoonlijk. En dus zonder waarde in het economisch verkeer. Het valt fiscaal/juridisch in de categorie ‘kortingen voor loyale klanten’ begrijp ik. En de waarde van kortingen zijn geen ‘vermogen’.
Dus eerst moet je wetgeving invoeren waardoor de opgespaarde airmiles te verkopen en te verhandelen zijn. Met een bijbehorende IBAN, een saldo, rekeninginformatie, vergunning van DNB en dergelijke.
Dat wil de luchtvaartindustrie natuurlijk niet en zal er met volle kracht tegen lobbyen. Het welvarendste deel van het electoraat zal ook niet graag instemmen met zo’n rationele benadering omdat ze dan hun eigen reserve aan airmiles en dergelijke in gedachte heeft.
Desondanks ben ik er 4 jaar geleden toch een petitie voor gestart. https://cashvoorairmiles.petities.nl en dat heeft inmiddels 4 ondertekeningen. Hopelijk vandaag ook die van u!
spaarpunten
Dat is de kracht van ‘spaarpunten’: je denkt dat je voordeel krijgt maar het is nog altijd veel goedkoper er niets mee te doen.