De Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS) zoekt een nieuwe secretaris-directeur. Uit de vacaturetekst blijkt dat het adviesorgaan vooral op zoek is naar een bestuurder die kan verbinden, participatieprocessen kan begeleiden en kan opereren in een omgeving met tegengestelde belangen.
Daarmee staat de MRS voor een uitdaging die groter is dan slechts het invullen van een directiefunctie. Ruim drie jaar na de oprichting worstelt de raad nog altijd met dezelfde vraag die boven vrijwel alle overlegstructuren rond Schiphol hangt: hoeveel invloed hebben omwonenden daadwerkelijk wanneer de overheid niet verplicht is hun adviezen over te nemen?
De MRS werd in 2023 opgericht als onafhankelijk adviesorgaan van de minister van Infrastructuur en Waterstaat. De raad bestaat uit bewonersvertegenwoordigers, maatschappelijke organisaties en deskundigen en kan gevraagd en ongevraagd adviseren over de leefomgeving rond Schiphol. De minister heeft daarbij een reactieplicht, maar geen uitvoeringsplicht.
Dat laatste is cruciaal. De nieuwe secretaris-directeur krijgt weliswaar de taak om adviezen te helpen vormgeven, participatie te versterken en contacten te onderhouden met het ministerie, maar beschikt niet over formele bevoegdheden om beleidsmakers of Schiphol tot actie te dwingen.
De vacature ademt dan ook vooral de taal van overleg en procesmanagement. Begrippen als verbinden, afstemmen, faciliteren, doorontwikkeling en participatie keren voortdurend terug. Helaas afwezig zijn woorden als handhaving, rechtsbescherming of afdwingbaarheid.
Conflicten
Dit is relevant omdat het Schipholdossier al jaren wordt gekenmerkt door conflicten over geluidsoverlast, natuurvergunningen, stikstofuitstoot en de rechtspositie van omwonenden. Juist in die dossiers is de kritiek vanuit bewonersgroepen vaak dat er wel overleg plaatsvindt, maar dat fundamentele problemen niet worden aangepakt.
De nieuwe directeur krijgt de opdracht om de MRS verder uit te bouwen. In 2027 vinden opnieuw verkiezingen plaats voor bewonersvertegenwoordigers en moet de participatie worden verbreed en vernieuwd. De vraag is of dat voldoende zal zijn om het vertrouwen te versterken van omwonenden die in het verleden meerdere overlegorganen hebben zien komen en gaan, terwijl de discussies over hinder en gezondheid grotendeels dezelfde zijn gebleven. En resultaten uitbleven.
Met een salaris dat kan oplopen tot ruim 9.500 euro per maand zoekt de MRS nadrukkelijk een bestuurlijk zwaargewicht. De echte uitdaging ligt echter niet in het organiseren van nóg meer overleg, maar in het overtuigend aantonen dat adviezen van omwonenden rond Schiphol meer zijn dan een verplicht onderdeel van een participatieproces. Zonder zichtbare invloed dreigt ook deze overlegstructuur uiteindelijk te worden beoordeeld op dezelfde maatstaf als zijn voorgangers: veel inspraak, beperkte impact.
Sla dit artikel op in uw favorieten
Een paar vraagjes ..
Een paar vraagjes ..
De MRS moet verder worden opgebouwd.
Maar wat kan er eigenlijk nog worden opgebouwd als het vertrouwen ondertussen steeds verder wordt afgebroken door de manier waarop met adviezen wordt omgegaan?
1a. Als het dossier dusdanig is vastgelopen, is ‘verbinding’ dan nog voldoende, of is inmiddels wat extra smeerwerk gewenst? En in welke richting moet er dan gesmeerd worden?
2. U noemt ‘verbinding’ als belangrijke opdracht. Wat moet er precies met wie of waarmee worden verbonden?
2a. En moeten de neuzen aan tafel daarvoor uiteindelijk dezelfde kant op wijzen, of is er ook ruimte voor neuzen die een andere kant op wijzen?
3. Hoe verhouden participatie, invloed en gedogen zich eigenlijk tot elkaar?
4. Wanneer verandert participatie in een ritueel?
5. Wat blijft er over van invloed als meepraten en participatie netjes zijn georganiseerd, terwijl de beleidskoers al vaststaat en de participatie vervolgens alleen nog kan worden afgevinkt?
6. Als de uitkomst uiteindelijk elders wordt bepaald, wat is dan precies de betekenis van ‘invloed’?
In afwachting van uw antwoord,
Met vriendelijke groet.
Archibald Strohalm
Een door de minister goedgekeurde en betaalde secretaris-directeur: al ben je nog zo’n ‘bestuurlijk zwaargewicht’, de politiek bepaalt het beleid en zolang die luchtvaart geen strobreed in de weg legt, betalen bewoners de prijs. Elke boerenlul (m/v/x) kan die functie dus vervullen.