De Senaat kreeg in april jongstleden een avond lang te horen hoe de overheid zijn eigen luchtvaartbeleid heeft laten ontsporen, hoe Schiphol de wet naar zijn hand zet, en hoe de ILT toegeeft dat ze nauwelijks kan handhaven.
Dit blijkt uit het woordelijk verslag van de deskundigenbijeenkomst, dat vorige week werd gepubliceerd op open.overheid.nl. Het verslag geeft een opmerkelijk inkijkje in een systeem dat al jaren door en door verrot is.
Het begint al met de eerste spreker, bestuursrechtgeleerde Herman Bröring. Hij zegt dat hij zich steeds blijft verbazen over de besluitvorming rond Schiphol. Dat is een academische manier om aan te geven dat het beleid niet deugt. Hij noemt het ontwerp‑LVB “in mijn ogen een zwak besluit” en legt uit waarom: de belangenafweging is scheef, de wet wordt selectief gelezen, en de overheid gebruikt verhullende taal om illegale situaties te normaliseren.
In het verslag staat letterlijk: “Er is heel lang een illegale situatie geweest. Zeg dan ook dat je nu gaat legaliseren.” Dat zijn woorden die je normaal alleen hoort in een collegezaal wanneer een docent uitlegt hoe het níet moet. Hier gaat het over het actuele luchtvaartbeleid in Nederland.
Manipulatie
Bröring legt haarfijn uit hoe het ministerie de referentiesituatie manipuleert. De wet eist dat nieuwe besluiten niet slechter mogen uitpakken dan het oorspronkelijke LVB. Maar het ministerie schuift vijftien jaar gedoogbeleid onder de noemer “referentie”. Bröring noemt dat “witwassen”.
“Dat zouden mijn studenten niet zo moeten opschrijven, want in feite ben je daarmee aan het witwassen”, aldus de hoogleraar. Zijn woorden zijn geen slip of the tongue, maar de kwalificatie van een overheid die illegale praktijkjaren probeert te verpakken als legitieme basis voor nieuw beleid.
Vervolgens komt de ILT aan het woord. Inspecteur‑generaal Mattheus Wassenaar bevestigt wat omwonenden al jaren ervaren: handhaving bestaat nauwelijks. Hij zegt: “Op dit moment kunnen wij slechts eenmaal per jaar, na afloop van het gebruiksjaar, handhaven.” Dat betekent dat overtredingen pas maanden later kunnen worden vastgesteld, wanneer de herrie al lang is geweest, de slaap al is verstoord en de gezondheidsschade al is aangericht.
Onvoldoende bescherming
De ILT waarschuwt dat de nieuwe regels nog steeds onvoldoende bescherming bieden. De inspectie zegt zelfs dat de nieuwe handhavingspunten zo ruim zijn dat het maar de vraag is of ze überhaupt ooit kunnen gaan knellen. Alsof de wet is ontworpen om maar niet te hoeven ingrijpen.
Pijnlijk is dat de ILT openlijk erkent dat de huidige vliegoperatie leidend is geweest bij het vaststellen van de normen. De norm is dus aangepast aan de wensen van Schiphol, niet andersom. Dat is dus geen bescherming van burgers, maar bescherming van de vliegindustrie. Het is de omgekeerde wereld: de wet volgt de overtreding.
Chantage
Vervolgens krijgt Schiphol-baas Pieter van Oord het woord. Hij probeert het negatieve beeld te kantelen door te spreken over “vrijwillige krimp” en “spectaculaire verstilling”. Maar hij wil vooral het liefst zelf de grenzen van de wet bepalen. Hij zegt dat te strenge handhavingspunten kunnen leiden tot extra geluidsoverlast, omdat Schiphol dan uitwijkt naar andere banen. Daarmee erkent hij dat het stelsel zo is ontworpen dat de luchthaven altijd een uitweg heeft. Het is een dreigement of zelfs chantage: maak de regels niet te streng, anders gaan we nog meer overlast veroorzaken.
Van Oord benadrukt dat Schiphol “de eerste luchthaven ter wereld is die kiest voor vrijwillige krimp”. Dat is pure flauwekul. De krimp is namelijk het resultaat van een Europese procedure die krimp als allerlaatste redmiddel voorschrijft wanneer stillere vliegtuigen en andere maatregelen onvoldoende zijn gebleken. Het is dus geen heldendaad, maar een juridische verplichting die Schiphol probeert te verkopen als nobele keuze.
Onrechtmatig
Het meest veelzeggende moment komt niet van een deskundige, maar van een senator. PvdD-lid Ingrid Visseren‑Hamakers vraagt hoe het nou kan dat Schiphol, dat voor 100% in publieke handen is, al decennialang onrechtmatig handelt. Het is de vraag die iedereen in de zaal voelt maar niemand durft te beantwoorden. Bröring reageert droog: “Niet iedereen vindt de wet even belangrijk.” Dat is de kern van het probleem. Niet de complexiteit, niet de techniek, niet de internationale regels, maar de politieke wil. Of liever gezegd: het ontbreken ervan.
Het verslag laat goed zien hoe diep de cultuur van gedogen, wegkijken en juridisch knutselwerk zit. De deskundigenbijeenkomst bevestigt dat het nieuwe LVB geen oplossing biedt, maar een voortzetting is van een stelsel dat al vijftien jaar faalt. De Senaat ziet het nu zelf: de overheid heeft Schiphol niet gereguleerd, maar zichzelf afhankelijk gemaakt van een luchthaven die de wet als vrijblijvende optie beschouwt.
De bijeenkomst eindigt zonder dat iemand het echte probleem benoemt: dat de overheid Schiphol niet durft te begrenzen omdat ze zichzelf heeft vastgezet in een systeem waarin economische belangen altijd boven gezondheid, natuur en rechtsstaat worden geplaatst. Het nieuwe LVB is geen stap naar rechtszekerheid. Het is een poging om de oude fouten te verpakken in nieuwe regels. Het dient slechts om te verhullen dat de wet jarenlang niet is nageleefd.
Sla dit artikel op in uw favorieten
Willem Verbrugh
Schiphol is het bewijs van het structureel falen van de rechtstaat en het onvermogen van de parlementaire democratie om handhaving af te dwingen.
Daar waar de overheid feitelijk eigenaar is van ondernemingen blijken deze ondernemingen een vrijbrief te hebben om de leefomgeving van burgers onrechtmatig te beschadigen.
Het meest trieste in deze is, dat die burger vertegenwoordigd is in een participatie orgaan dat de suggestie geeft dat alles in goed overleg gebeurt.
De MRS zou zichzelf moeten opheffen nu onomstotelijk vaststaat dat de rechtszekerheid van de burgers die ze representeren in de participatie een fictie is.
Reint
Beschamend!!! In één woord!
Wat doen VVD, CDA en D66 hier aan? Zij hebben de keus!
Vooral de laatste twee hebben te kiezen: stemmen verliezen of geacht worden!
Rich
Het is toch ongelofelijk dat een fijnstof gordijn over de dag opvang en schoolpleinen gelegen mogen worden over opgroeiende kinderen die niet als ouderen een in hun jeugd hier niet mee temaken hadden
Hoe ziek gaan die kinderen worden willen ze daarom zo graag op sociale zekerheid bezuinigen .
Ze weten de gevolgen natuurlijk al dit levert in de toekomst veel gezondheid schade op
Dat heb je met een politiek die niets met zijn burgers op heeft
Willem van Velsen
Je zou toch onderhand denken dat met alles wat er nu bekend is het net zich nu wel zal gaan sluiten om het “illegale” Schiphol en dat de hoognodige krimp slechts een kwestie van tijd is.
Maar dan moet er wel een (politieke) partij zijn die dat net ook echt aantrekt. vooralsnog schijnt men in Den Haag niet echt de urgentie te beseffen , helaas
Ton G.
Artikel 21 – Grondwet. De zorg van de overheid is gericht op de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu.
Het staat er echt, al een tijd. Maar ja, als Artikel 1 al een probleem is…
W Lieverst
Er was vandaag weer een debat in de Tweede Kamer over de MRS. Het was weer tenenkrommend van de rechtse partijen zoals de VVD en groep Markuszower. Zelfs Denk deed een duit in het zakje. Caroline van der Plas is 180 ° gedraaid in dit dossier. Men wil middels een amendement ook mensen die werkzaam zijn op Schiphol laten participeren in deze Raad. De bagageafhandelaren werden o.m. genoemd om hun stem te laten horen in de Raad. Na hun zeer belastende werk zullen ze daar geen puf voor hebben.
De dame van de PvdD had dit keer een redelijk sterk betoog. Ook de heer Köse van D66 liet duidelijk horen dat zijn partij alleen overlast hebbende mensen wil laten deelnemen. Het debat was helaas in eerste termijn en wordt binnenkort vervolgd. Ook over de nieuwe LVB wordt binnenkort gedebatteerd. Iets om in de gaten te houden.
En dus terugvallen naar het oude LVB
Wat een goede sprekers. Eindelijk niet alleen de luchtvaart(lobby) aan het woord.
De hoofdtaak van de Eerste Kamer is dat ze alles toetsen aan de wet. Ze kunnen dus nooit akkoord gaan met het nieuwe LVB.
Geen pleister die het nog afdekt
Schokkend genoeg begint het jarenlang gedogen van illegale situaties rond Schiphol steeds meer te lijken op een tot op het bot ingegroeide teennagel die maar door blijft etteren.
Decennialang wordt er structureel om ontoelaatbare herrie en uitstoot heen gewerkt, terwijl het illegale van de situatie er al jaren vanaf droop en nog steeds vanaf blijft druipen.
Met illegale zaken moet je je gewoon niet in willen laten. Die moeten aangepakt worden.
Niet vooruit blijven schuiven, niet de grenzen steeds verder oprekken, niet nóg meer (nacht)vluchten faciliteren en al helemaal niet de illegale praktijk blijven uitbouwen en uitbreiden.
Want hoe langer een illegale situatie in stand wordt gehouden, hoe dieper de kloof tussen de legale en de feitelijke situatie.
En onderaan de streep: hoe groter de vertrouwen-ondermijnende schade bij burgers richting hun overheid.
B. van Marlen
De zgn. ‘verstilling’ van Van Oord stelt niets voor. Want door de uitwisseling tussen piekgeluid en aantal vluchten leidt dit tot nog meer vliegtuigbewegingen. Voeg daarbij de ‘optimale vaste routes’ van de luchtruimherziening en u zult herkennen dat hierdoor een nog aanzienlijk aantal omwonenden letterlijk horendol mogen worden gevlogen, een vorm van rechtsongelijkheid en opofferen van de gezondheid van mensen, die overeenkomt met het behandelen van Groningers in de gaswinning.
Voor mij kandideren Van Oord en Rintel zich als eerste gedagvaarde personen in een strafzaak, samen met de leiding van LVNL!
Ontluisterend
Destijds heb ik online meegekeken naar dit “overleg” en het viel mij op dat de 1e kamerleden abosluut niet geinteresseerd waren, verveeld over de tafel hingen en ook helemaal geen vragen stelden behalve mevrouw Visseren, zij had duidelijk wel de informatie vooraf gelezen, de anderen waren volkomen blanco.
Vooral de leden van de PVV, de VVD en het CDA hebben geen enkele vraag gesteld, hebben het lobby verhaal van schipHel baas knikkend aangehoord, er kwam alleen een vraagje over hoe balngrijk schipHel is voor “de economie” vanuit de PVV en het antwoord was natuurlijk “van levensbelang”. Het beeld was ontluisterend, dat moet in Nederland de wetten toetsen? Een schoolklas die blijkbaar voor 60% niet kan lezen was kritischer geweest dan dit zooitje stoelklevers.
Geert
Ook hier: Bewindslieden van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat hebben de eigen toezichthouder de afgelopen jaren herhaaldelijk gedwarsboomd bij het handhaven van de statiegeldwet. De toezichthouder wilde maatregelen nemen om de achterblijvende inzameling van flesjes en blikjes te verbeteren, maar steeds greep een bewindspersoon in.
https://nos.nl/artikel/2629733-politiek-dwarsboomt-eigen-toezichthouder-statiegeld-we-zijn-minder-effectief.
De staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) is Annet Bertram (CDA). [1]
Wat u moet weten
Benoeming: Zij is op 23 februari 2026 beëdigd als staatssecretaris in het kabinet-Jetten.
Achtergrond: Eerder werkte zij als topambtenaar, onder meer als secretaris-generaal bij het ministerie van Asiel en Migratie.
Minister: Zij vormt de politieke leiding samen met minister Vincent Karremans (VVD).
David
Ongelofelijk hoeveel er tegen te luchtvaart is opgebouwd en die gewoon doorgaat alsof er niets aan de hand is, hier een overzicht Schipholdossier:
1. De Wetgevende Muur (Eerste Kamer)De senaat heeft de behandeling van het Luchthavenverkeerbesluit (LVB 2026) officieel opgeschort. De minister kreeg in juli 2026 formeel te horen dat de beantwoording “onvoldoende, onvolledig en niet zorgvuldig” was. Omdat het advies van de Commissie m.e.r. eerst volledig moet worden verwerkt, is de deadline van 1 november 2026 definitief onhaalbaar. Zolang deze politieke en procedurele patstelling duurt, zit de sector wettelijk muurvast.
2. De Grondrechten-Muur (RBV-Hoger Beroep)Het Gerechtshof in Den Haag behandelt in november 2026 het grote hoger beroep over de structurele schending van artikel 8 EVRM (recht op bescherming van privéleven en leefomgeving). De rechtbank oordeelde eerdere al dat de Staat de wet overtreedt door omwonenden onvoldoende te beschermen. Hoewel de Staat zich beroept op het economisch belang, tonen onafhankelijke economen in ESB (Economisch Statistische Berichten) aan dat de economische bijdrage van de hub-functie aan de nationale welvaart zwaar wordt overdreven. De inzet van de Stichting RBV is helder: herstel van de ‘fair balance’ dwingt tot een directe krimp naar circa 400.000 vluchten.
3. De Wetenschappelijke Muur (Afgekeurde MER)De onafhankelijke Commissie m.e.r. heeft het milieueffectrapport achter het nieuwe LVB officieel afgekeurd. De commissie oordeelde dat de overheid rekent met misleidende vergelijkingen waardoor de werkelijke gezondheids- en milieuschade kleiner lijkt dan deze is. Zolang er geen deugdelijk, wetenschappelijk gevalideerd rapport ligt, kan er geen nieuwe wetgeving worden aangenomen.
4. De Natuurwet-Muur (Stikstof-Blokkade)Schiphol beschikt nog altijd niet over een geldige, onherroepelijke natuurvergunning na de vernietiging van de eerdere vergunning door de rechter in juni 2025. De huidige 478.000+ vluchten zijn juridisch niet in te passen binnen de strenge normen van de Europese Habitatrichtlijn. De claims van de luchtvaartlobby dat stillere of efficiëntere vliegtuigen de stikstofdepositie op korte termijn oplossen, houden juridisch geen stand.
5. De Precedent-Muur (De Lelystad-Dwangsom)De rechter heeft korte metten gemaakt met bestuurlijk uitstelgedrag: de minister is op 23 juli 2026 veroordeeld om binnen 21 weken een binaire ja/nee-beslissing te nemen over de natuurvergunning van Lelystad Airport, op straffe van een gemaximeerde dwangsom. Dit zet een direct juridisch precedent voor Schiphol: de overheid kan besluiten bij acute vergunningscrises niet eindeloos voor zich uit blijven schuiven onder het mom van ‘complexiteit’.
6. De Handhavings-Muur (Het Oude LVB 2008)Door het mislukken van het LVB 2026 valt Schiphol juridisch volledig terug op de strenge grenzen van het oude LVB 2008. Nu de Raad van State definitief heeft geoordeeld dat “anticiperend handhaven” (gedogen zonder wettelijke basis) illegaal is, is elke vlucht boven de harde wettelijke grenzen een formele overtreding. Inspecteurs kunnen politieke bevelen om weg te kijken niet langer straffeloos opvolgen.
7. Het Europese Wapen (Luchtkwaliteitsrichtlijn)De nieuwe Europese Luchtkwaliteitsrichtlijn (EU 2024/2881) treedt op 11 deceamber 2026 onherroepelijk in werking. Schiphol is een bewezen hotspot voor ultrafijnstof. Cruciaal is dat deze richtlijn (art. 28) burgers voor het eerst een expliciet, keihard Europees recht geeft op schadevergoeding bij gezondheidsschade door normoverschrijdingen. Dit opent de deur naar miljardenclaims.
8. Het Systeem-Wapen (Rli-Rapport “Falen en Opstaan”)Het officiële advies van de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (Rli) legt een vernietigend systeemfalen bloot in het Nederlandse omgevingsbeleid. Hoewel breed ingestoken, functioneert dit rapport in de senaat als het ultieme bewijs van een falende overheid die decennialang de belangen van grote industriële hubs heeft bevoordeeld ten koste van de rechtszekerheid, participatie en gezondheid van de burger.
9. Het Bestuurlijke Schandaal (RIVM en Beleidskeuzes)Het officiële RIVM-rapport (2026-0054), gebaseerd op data van ruim 236.000 deelnemers, toont onomstotelijk aan dat omwonenden bij een gelijke geluidsbelasting significant meer hinder en slaapverstoring ervaren dan oude modellen voorspelden. Dat het ministerie in Kamerbrieven openlijk heeft toegegeven deze nieuwe, wetenschappelijke data bewust níét te gebruiken voor officiële berekeningen, bewijst een parallelle ambtelijke werkelijkheid die de geloofwaardigheid van de Staat in de rechtszaal volledig ondergraaft.
10. De Participatie-Crisis (MRS-Implosie)De democratische legitimiteit van het luchtvaartbeleid is definitief ingestort nadat prominente Amsterdamse bewonersvertegenwoordigers demonstratief uit de Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS) zijn gestapt. De burger weigert nog langer te fungeren als een stempelmachine aan praattafels die enkel zijn bedoeld om tijd te rekken. De strijd is definitief verplaatst naar de rechtszaal.
11. De Strafrechtelijke Arena (Het MAA-Precedent & De WED)De strijd verschuift definitief naar de Wet op de economische delicten (WED). Het juridische precedent ligt er al: bij Maastricht Aachen Airport (MAA) stapten burgers met succes naar het Hof om strafrechtelijke vervolging af te dwingen wegens exploitatie zonder natuurvergunning. Deze zelfde strategie — het exploiteren van een luchthaven zonder vergunning aanmerken als een voortdurend economisch misdrijf — sluit zich nu als een vangnet rond de directie van Schiphol.
12. De Ambtelijke Klimaat-Muren (De Brede Welvaart-Counter)Drie interne ambtelijke klimaatrapporten (waaronder de Waardeketenanalyse) leggen bloot hoe de werkelijke impact van de luchtvaart administratief buiten de boeken wordt gehouden via ‘Scope 3’. De luchtvaartlobby probeert dit te pareren met economische angstzaaiing (zoals het Rapport-Wennink), maar het onafhankelijke onderzoeksbureau CE Delft heeft dit frame doorbroken: een krimp van Schiphol levert per saldo juist méér ‘Brede Welvaart’ op door een sterke reduction van gezondheidsschade en het vrijkomen van ruimte voor 30.000+ extra woningen.
13. De Informatie-Muur (De Archief-Blokkade)De overheid probeert de controle op het narratief te behouden door via een strikte en omstreden toepassing van Bijlage 13 van het Verdrag van Chicago de toegang tot historische luchtvaartongevalsarchieven (waaronder die rond de Bijlmerramp) drastisch in te perken. Deze bewuste inzet van het archiefslot, die haaks staat op het ACOI-advies voor meer openbaarheid, versterkt het beeld van een doofpotcultuur en vormt een directe aanval op de onafhankelijke waarheidsvinding.
14. De Bedrijfseconomische Muur (De 41% Havengeld-Prikkel)De markt reageert sneller dan de politiek. Door een explosieve stijging van de havengelden op Schiphol met maar liefst 41% (geanalyseerd door AlphaValue), verlegt Air France-KLM haar strategische focus en trans-Atlantische groei naar buitenlandse hubs waar de consolidatiedruk gunstiger is, zoals via de overnamestrijd rond TAP Air Portugal en investeringen in Kopenhagen. De Schiphol-slots worden hiermee in Brussel feitelijk wisselgeld voor internationale expansie, wat de positie van de Amsterdamse hub van binnenuit uitholt.
15. De Systeem-Ontmaskering (Het Gelekte NNHS-Rapport)De genadeklap voor het overheidsnarratief is het recentelijk door SchipholWatch openbaar gemaakte rapport Beleidsevaluatie op hoofdlijnen NNHS Schiphol. Dit officiële, door het ministerie bestelde maar als geheim geclassificeerde document, toont aan dat de Staat 15 jaar lang bewust illegaal heeft gehandhaafd in een juridisch niemandsland. Het rapport concludeert keihard dat omwonenden structureel niet zijn beschermd, dat de gehanteerde rekenmodellen losstonden van de werkelijkheid en eist expliciet dat de overheid formele excuses aanbiedt aan de burgers. Dit plaatst de Schiphol-aanpak definitief in de categorie institutioneel falen, parallel aan Groningen en de Toeslagenaffaire.
M Fransen
Indrukwekkend, complimenten David!