Amstelveen probeert Raad van State zand in de ogen te strooien rond project Kronenburg

De gemeente Amstelveen heeft weerwoord naar de Raad van State gestuurd in de zaak over de nieuwbouw van studentenwoningen op Kronenburg. Het lijkt een wanhopige poging om een politiek compromis te vermommen als rechtsgeldige redenering. Het ademt de sfeer van een bestuur dat weet dat het in strijd handelt met rijksregels, maar hoopt dat genoeg mist de Afdeling zal verleiden om weg te kijken.

Het is een klassieke strategie: als de feiten tegen je spreken, verander dan de definities. Als de wet je hindert, verklaar haar flexibel. En als de risico’s te groot zijn, schuif ze af op studenten, expats en andere groepen die zich niet kunnen verweren.

Het begint al bij de manier waarop Amstelveen de vernietiging van het eerdere bestemmingsplan herschrijft. De gemeente doet alsof de Raad van State destijds slechts “aanvullende borging” vroeg, terwijl de Afdeling duidelijk oordeelde dat duizenden woningen in LIB4 simpelweg niet mogen. Principieel niet. Het LIB is geen suggestie, geen beleidsrichting, geen afwegingskader, maar een harde rijksnorm die mensen moet beschermen tegen extreme geluidbelasting, luchtvervuiling en veiligheidsrisico’s. Amstelveen doet nu alsof die norm een soort elastiek is dat je kunt oprekken tot het past.

Wet omzeilen
De gemeente probeert de wet te omzeilen via de 438 studentenwoningen waarvoor de minister, tegen het advies van de Inspectie Leefomgeving & Transport (ILT) in, een verklaring van geen bezwaar (vvgb) heeft opgedrongen. Amstelveen presenteert die uitzondering als bewijs dat het rijk “de ontwikkeling van Kronenburg ondersteunt”. Maar het tegendeel is waar: ILT vond dat de aanvraag niet paste binnen de Nota van Toelichting bij het LIB, en wilde de vvgb weigeren.

De minister heeft ILT vervolgens expliciet geïnstrueerd tóch een vvgb te verlenen. Dat is geen beleidswijziging, maar een politieke ingreep. Een uitzondering, geen precedent. Amstelveen doet nu alsof die ene uitzondering een vrijbrief is voor 3.642 extra units. Dat is pure wensdenkerij.

Vervolgens komt de short‑stay‑truc, het hart van het gemeentelijke rookgordijn. Amstelveen beweert dat short stay geen wonen is, en dus buiten het LIB valt. Alsof een ander label op de deur de werkelijke situatie wijzigt. De Afdeling heeft in 2022 al uitgesproken dat extended stay en short stay niet automatisch buiten het LIB vallen. Het gaat om feitelijk gebruik, niet om de pr-praatjes.

Extreme hinder
Wie duizenden studio’s bouwt, volledig ingericht als reguliere woonruimte, met inschrijfmogelijkheid in de basisregistratie (BRP) en een doelgroep die in de praktijk jarenlang in de regio verblijft, bouwt gewoon woningen. Punt. Het LIB is ontworpen om te voorkomen dat mensen langdurig worden blootgesteld aan extreme hinder. Amstelveen probeert dat doel te omzeilen door het verblijf tijdelijk te noemen, terwijl iedereen weet dat het in de praktijk langdurig is. Dat is slechts een schijnconstructie. Een détournement de pouvoir in zijn zuiverste vorm: een bevoegdheid gebruiken om precies datgene te doen wat de wet probeert te voorkomen.

De gemeente probeert vervolgens de aandacht af te leiden met het mantra van leefbaarheid. Kronenburg zou erop vooruitgaan, het gebied zou worden vergroend, er zouden voorzieningen komen, het zou een levendige campus worden. Het is de klassieke truc: vergelijk de nieuwe situatie niet met de wettelijke norm, maar met een leeg kantorenpark.

Maar de vraag voor de Raad van State is niet of Kronenburg er lokaal op vooruitgaat. De vraag is of het plan verenigbaar is met het rijksbelang van bescherming tegen luchtvaartschade. En dat belang is al lang vastgesteld: wonen in LIB4-gebied is in beginsel onaanvaardbaar. De gemeente kan honderd keer zeggen dat het gebied leefbaarder wordt, maar leefbaarheid binnen de wijk weegt niet op tegen de gezondheidsschade door luchtvaart.

Wrang
Het verweer van Amstelveen wordt echt wrang wanneer de gemeente de woningnood inzet als argument. Alsof de woningnood een vrijstelling is van rijksregels. Alsof de Afdeling moet accepteren dat duizenden mensen worden blootgesteld aan extreme hinder omdat de gemeente elders geen politieke moed heeft om te bouwen.

De woningnood is ernstig, maar deze ontslaat een gemeente niet van de plicht om rijksregels te respecteren. En zeker niet van de plicht om kwetsbare groepen te beschermen tegen gezondheidsrisico’s. De ILT wijst op negatieve gezondheidsklachten en onveilige situaties bij wonen onder aanvliegroutes. De gemeente schuift die risico’s af op studenten en expats, zonder huurbescherming, zonder zeggenschap, zonder alternatief. Dat is geen beleid, dat is een gok met andermans gezondheid.

Doorzichtig in het verweer is de manier waarop Amstelveen de eerdere uitspraak van de Raad van State probeert te neutraliseren. De gemeente doet alsof die uitspraak alleen ging over onvoldoende borging van tijdelijkheid. Maar de Afdeling was veel breder: zij oordeelde dat grootschalige woningbouw in LIB4 niet past binnen het rijkskader, tenzij er bijzondere omstandigheden zijn die een vvgb rechtvaardigen.

Waarschuwing
Die bijzondere omstandigheden zijn er niet voor 3.642 units. En de vvgb voor 438 woningen is verleend ondanks een negatief ILT‑advies, op basis van een politiek een-tweetje. Dat is niet te kwalificeren als juridische onderbouwing voor de rest van het plan. Het is eerder een waarschuwing: zelfs de minister moest de inspectie overrulen om een mini‑uitzondering mogelijk te maken. Hoe denkt Amstelveen dat de Afdeling dat gaat oprekken tot een megaproject?

Wat het verweer vooral blootlegt, is een bestuur dat de rijksregels niet ziet als bescherming van bewoners, maar als hinderlijke obstakels. Een bestuur dat liever juridische ficties bouwt dan echte woningen buiten LIB4. Een bestuur dat de Raad van State probeert te verleiden met semantiek, terwijl de feiten onveranderd blijven: extreme geluidbelasting, luchtvervuiling, veiligheidsrisico’s, en een rijkskader dat dit soort plannen expliciet verbiedt.

De gemeente gokt erop dat de Afdeling de short‑stay‑truc slikt. Maar de Afdeling heeft die truc al eens afgewezen. En dit keer is de constructie nog groter, nog doorzichtiger, nog meer in strijd met de beschermingsfunctie van het LIB.

Het antwoord van Amstelveen is slechts een rookgordijn. Een poging om de Raad van State te laten geloven dat tijdelijkheid een schild is tegen hinder, dat een politieke uitzondering een beleidswijziging is, dat leefbaarheid binnen de wijk zwaarder weegt dan gezondheid, en dat het LIB een soort suggestie is die je vrijelijk mag interpreteren. Maar de Raad van State kijkt doorgaans door de rook heen.

Voor deze procedure is het weer nodig om advocaten in te huren. Uw donatie stellen we dan ook zeer op prijs!

We staan weer aan de vooravond van belangrijke juridische procedures, onder meer tegen het Luchthavenverkeersbesluit. Dat kan alleen met uw steun. Doneer aub als u wat missen kunt.

Sla dit artikel op in uw favorieten