Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat probeert een technische briefing over de vernietiging van het versnelde Luchthavenverkeerbesluit (LVB) voor Schiphol achter gesloten deuren te houden.
In een e-mail aan de Kamercommissie stelt het ministerie dat de bijeenkomst alleen vertrouwelijk kan plaatsvinden, omdat er “vermoedelijk” moet worden ingegaan op vertrouwelijke procesadviezen van de landsadvocaat en op “zaken die de procespositie van de Staat aangaan”. Daarmee wordt een technische toelichting over een openbaar vonnis van de Raad van State ineens tot staatsgeheim verheven.
Opvallend is vooral de vrijblijvendheid van de argumentatie. In de brief staat letterlijk dat er “vermoedelijk” gebruik moet worden gemaakt van vertrouwelijke adviezen. Dat woord verraadt dat het ministerie niet zeker weet of die informatie überhaupt nodig is.
Toch wordt de Kamer gevraagd in te stemmen met volledige vertrouwelijkheid, anders zouden ambtenaren “niet vrijuit kunnen spreken”. De vraag dringt zich op waarom een technische briefing – die per definitie feitelijk hoort te zijn – afhankelijk zou zijn van juridische strategieën die niet gedeeld mogen worden.
Schimmig
Critici noemen de redenering schimmig. Zij wijzen erop dat de vernietiging van de spoedwijziging van het LVB geen detail is, maar een fundamentele tik op de vingers van het ministerie.
De Raad van State oordeelde dat de spoedwijziging in strijd was met de Wet luchtvaart, onder meer omdat het ministerie een aantal vliegbewegingen als grenswaarde had opgenomen terwijl de wet dat niet toestaat, en omdat de wijziging was gebaseerd op een niet-rechtmatige referentiesituatie. Dat zijn feiten die volledig openbaar zijn en geen enkele vertrouwelijkheid vereisen om toe te lichten.
Volgens de critici wringt het dat de overheid eerst een besluit neemt dat juridisch wankel blijkt, en zich vervolgens beroept op de bescherming van de “procespositie van de Staat” om uitleg over datzelfde besluit af te schermen.
Misbruik geheimhouding
Zij spreken van misbruik van de geheimhouding: een instrument dat bedoeld is om staatsbelangen te beschermen, niet om politieke of bestuurlijke blunders buiten het zicht van de Kamer en het publiek te houden. Juristen herkennen hierin een bekend patroon waarbij vertrouwelijkheid wordt ingezet als schild tegen democratische controle.
De Kamercommissie moet uiterlijk morgen (!) beslissen of zij instemt met de vertrouwelijke setting. Doet zij dat niet, dan wordt de briefing openbaar, al waarschuwt het ministerie dat dit gevolgen kan hebben voor “de toelichting die ambtenaren kunnen verstrekken”. Daarmee wordt subtiel druk gezet: wie openbaarheid wil, krijgt minder informatie. Wie volledige informatie wil, moet die achter gesloten deuren accepteren.
Een bijkomend nadeel van een besloten overleg is dat Kamerleden de daar gedeelde informatie nooit meer kunnen gebruiken in een debat, in Kamervragen of in andere publieke uitlatingen. Daarmee zijn de meest cruciale onderdelen geen onderdeel meer van de discussie en de beleidsvorming, aldus een insider.
De kernvraag blijft waarom een technische briefing over een openbaar vonnis niet gewoon openbaar kan zijn. Als er onderdelen zijn die echt niet gedeeld mogen worden, kunnen die eenvoudig worden overgeslagen of schriftelijk vertrouwelijk worden verstrekt. Een volledige afscherming lijkt dan eerder een keuze dan een noodzaak. En precies dat maakt deze gang van zaken zo opmerkelijk: het ministerie lijkt maximale geheimhouding te verlangen waar minimale vertrouwelijkheid zou volstaan.
Update 10 april om 19 uur
Vandaag is door de Commissie besloten de vergadering ‘zo veel mogelijk’ openbaar te houden, maar dat er ruimte bestaat voor een ‘vertrouwelijk’ en dus geheim gedeelte.
Sla dit artikel op in uw favorieten
anton
Onbegrijpelijk dat de media hier niet op inspeelt.
Reint
De democratie staat op het spel. Er zijn duidelijke grenzen over gegaan bij Schiphol en dat proces mag/moet in de openbaarheid gevraagd worden.
Het zou meer dan treurig zijn als de Volksvertegenwoordiging(Tweede Kamer) zou instemmen met het voorstel van het ministerie van I&W! Waar blijft de democratie dan?
Let op wie wat stemt!
Journalistiek laat van je horen!
B. van Marlen
Men beroept zich op geheimhouding als openbaarheid de positie bedreigt. En op vertrouwelijke procesadviezen van de landsadvocaat en op “zaken die de procespositie van de Staat aangaan”.
De Staat heeft de omwonenden stelselmatig aantoonbaar bedonderd en de leefomgeving voortdurend verslechterd, onder het mom van ‘groei kan met minder hinder’. Ik heb het in detail uitgelegd aan de RvS in stukken t.b.v. de zitting van 7 nov. 2025. De Staat denkt dat ze eronder uit kan komen door de herrie maximaal te verplaatsen over tweederangsburgers onder vaste routes in het ‘project Luchtruimherziening’. Men zorgt weer voor allerlei mooie maskerende volzinnen en verzint nieuwe begrippen om de waarheid te verhullen en de omwonenden er straks letterlijk mee te overvallen.
Het SCHIPHOLLEN gaat dus een nieuwe fase in en er komen dientengevolge duizenden ‘nieuwe Groningers’, opgeofferd voor de belangen van KLM, Schiphol, die per etmaal urenlang in het vliegtuiggejank worden gezet, de een na de ander.
Dit schimmige gedrag van geheim overleg verbaast me dus helemaal niet.
Zonder geheimhouding
Het klinkt als een ultimatum: óf dit óf dat.
Dan moeten alle alarmbellen afgaan bij de commissieleden, lijkt me.
Min. I&W blijft altijd Schiphollen, dus er is een strategie bedacht om iets te noemen wat door de geheimhouding nooit meer gebruikt mag worden door de commissieleden buiten de commissie. Een total red flag!
Er ligt zoveel kennis, info, rapporten, WHO normen, GGD onderzoeken, info van RIVM en commissie voor de Leefomgeving (zeg ik die naam goed?) én rechterlijke uitspraken, dat commissieleden hele kritische vragen zouden kunnen stellen en geen genoegen moeten nemen met oppervlakkige antwoorden. Maar zeker niet met geheimhouding!
Het Schiphol dossier is een nieuw toeslagenschandaal. Laat de onderste steen boven komen, zonder geheimhouding, graag.
Philip
door wie worden die commissieleden betaald?
Reint
Welke keuze maak jij?
Philip
Gelukkig hoef ik niet te kiezen, maar weet ik dat mensen vóór economie gaan
Openbaar vonnis, gesloten debat
Waarom moet een technische briefing over een al volledig openbaar en gepubliceerd vonnis van de Raad van State achter gesloten deuren plaatsvinden?
De wijziging van het Luchthavenverkeerbesluit (LVB) voor Schiphol is door de rechter vernietigd als strijdig met de wet. Het vastleggen van een maximum aantal vliegbewegingen was niet toegestaan en de onderliggende referentiesituatie deugde niet. Een duidelijke, openbare tik op de vingers.
Toch wordt juist over deze openbare uitspraak geheimhouding gevraagd.
Het ministerie beroept zich op een “vermoedelijk” beroep op vertrouwelijke adviezen en de “procespositie van de Staat”. Sinds wanneer is een vermoeden voldoende om openbaarheid te beperken?
De Wet open overheid is helder: openbaarheid is de norm, geheimhouding de uitzondering. Die uitzondering vraagt een concrete motivering, geen procesmatige voorzichtigheid.
Waar is die onderbouwing?
En als ambtenaren alleen “vrijuit” kunnen spreken achter gesloten deuren, wat zegt dat dan over wat er niet in het openbaar kan worden uitgelegd?
Wat openbaar is geworden via de rechter, wordt hier opnieuw uit het zicht gehaald.
Zo wordt openbaarheid verschoven naar technische en juridische proceslogica, terwijl democratische controle juist in het openbaar hoort plaats te vinden.
Kamercommissieleden worden vandaag geconfronteerd met de keuze tussen openbaarheid met beperkte informatie of volledige informatie achter gesloten deuren.
Openbaarheid is geen gunst, maar de basis van democratische controle.
Zonder openbaarheid kan democratische controle niet functioneren.
Willem Verbrugh
Het echte drama is dat onze volksvertegenwoordigers zich hiervoor lenen.
De ambtelijke macht over de controlerende macht als het gaat over de rechtmatigheid van het ambtelijk handelen is ongewenst en past niet in het contract tussen burger en staat.
SchipholWatch
Door een technische fout zijn de reacties onder dit artikel weggevallen. De fout is nu hersteld, aarzel niet om uw reactie opnieuw te plaatsen!