De overheid wil geen maatregelen nemen tegen de enorme hoeveelheden zwavel in kerosine. Terwijl benzine en diesel al jarenlang wettelijk zijn begrensd op 10 ppm zwavel, kan die in kerosine tot 300 keer hoger zijn.
Dit blijkt uit antwoorden van minister Vincent Karremans (VVD) op Kamervragen van Suzanne Kröger (GroenLinks-PvdA). Zijn informatie laat zien hoe weinig grip de overheid heeft op de milieunormen in de vliegindustrie.
Dat hogere gehalte is zeer zorgwekkend. Zwavel in kerosine leidt tot extra uitstoot van zwaveldioxide (SO₂) en ultrafijnstof (UFP), stoffen die schadelijk zijn voor de gezondheid en bijdragen aan luchtvervuiling rond Schiphol en ver daarbuiten. Toch blijft de overheid vasthouden aan een systeem waarin de luchtvaartsector vrijwel volledig zelf bepaalt wat er in de tank gaat.
De minister bevestigt dat de zwavelgehaltes in de praktijk structureel hoger liggen dan waar jarenlang in emissieberekeningen van werd uitgegaan. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) constateerde eerder dat de werkelijke waarden tussen de 450 en 900 ppm liggen. Dat is tientallen keren hoger dan diesel, en zelfs hoger dan de 500 ppm die internationaal vaak als rekenwaarde wordt gebruikt.
Grote variatie
Opvallend is dat de minister toegeeft dat de variatie enorm is. In zijn eigen woorden: “Binnen de afzonderlijke kerosinebatches kan het zwavelgehalte […] variëren van ongeveer 3 tot 3.000 ppm”. Met andere woorden: Schiphol weet nooit precies wat er wordt verstookt, en de overheid evenmin.
De Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) moet sinds 2025 toezien op rapportages van zwavelgehaltes, maar de minister erkent dat er geen enkele norm is om op te handhaven. Er is simpelweg geen maximum. De NEa kan monsters nemen, maar zelfs als die 3.000 ppm aantonen, is er geen overtreding. Het is toezicht in naam, niet in werking.
Ontzwavelen erg goedkoop
De minister verwijst naar onderzoek van CE Delft waaruit blijkt dat het ontzwavelen van kerosine tot 45 ppm slechts 0,05 cent per liter kost. Voor Schiphol komt dat neer op ongeveer 2 miljoen euro per jaar. Dat bedrag valt in het niet bij de maatschappelijke kosten van de vervuiling die nu wordt veroorzaakt.
De uitstoot van SO₂ door de luchtvaart onder de 3.000 voet kost volgens de minister zelf al 15,5 miljoen euro per jaar. Voor ultrafijnstof loopt de schatting op tot €12 miljoen. De overheid accepteert dus een veelvoud aan maatschappelijke schade om een marginale kostenstijging voor de luchtvaartsector te vermijden.
De minister verschuilt zich achter technische en juridische argumenten. Hij stelt dat het “technisch niet haalbaar” zou zijn om laagzwavelige kerosine specifiek voor Nederland te produceren, omdat het Europese pijpleidingnetwerk alles door elkaar mengt. Ook zou een nationale norm leiden tot tankering, waarbij vliegtuigen elders extra tanken om strengere regels te ontwijken.
Het is een opmerkelijke redenering: omdat de sector mogelijk zou proberen de regels te omzeilen, worden er maar helemaal geen regels gesteld.
Tegen wens van de Kamer
De Kamer vroeg al in 2020 om het zwavelgehalte van kerosine terug te brengen naar het niveau van diesel (10 ppm). De minister kiest er opnieuw voor om die opdracht niet uit te voeren. In plaats daarvan wijst hij naar toekomstige bijmengverplichtingen voor duurzame brandstoffen (SAF), die pas in 2050 tot 70 procent moeten oplopen.
Dit betekent dat de komende decennia vrijwel alle kerosine op Schiphol nog steeds fossiel en zwavelrijk zal zijn. De minister erkent zelfs dat er “op korte termijn nog geen positief effect wordt verwacht” op de uitstoot van SO₂ en UFP.
De antwoorden laten een patroon zien dat al jaren zichtbaar is: de luchtvaartsector krijgt uitzonderingsposities die in geen enkele andere industrie zouden worden geaccepteerd. Terwijl auto’s, vrachtwagens en zelfs schepen steeds schoner moeten, mag de luchtvaart doorgaan met het verbranden van een brandstof waarvan de samenstelling nauwelijks wordt gereguleerd en waarvan de gezondheidsimpact al lang bekend is.
Wachten op Europa
De minister bevestigt dat alles anders kan – het is technisch mogelijk, het is betaalbaar, en het levert grote gezondheidswinst op. Toch kiest hij ervoor om niets te doen, behalve wachten op Europese regelgeving die pas over decennia effect zal hebben.
Het resultaat is dat omwonenden van Schiphol nog jarenlang worden blootgesteld aan onnodig hoge concentraties zwavel en ultrafijnstof, terwijl de overheid precies weet hoe het anders kan.
Sla dit artikel op in uw favorieten
Ad
Voor de wet is iedereen gelijk. Het blijkt steeds weer; sommigen zijn meer gelijk dan anderen.
En die Vrijheid in de naam van politiek partijen? Het blijkt dat de Vrijheid van de een vaak gaat ten koste van de Vrijheid van de ander. Het domste wat ik zie is dat die “ander” toch vaak gaat stemmen voor zo’n partij met Vrijheid in haar naam of propaganda.
BAS
Nou fijn om te lezen. We zitten in week 3 van rijbaanonderhoud op Schiphol en baan 27 is nu een week constant in gebruik. Landende motoren die kerosine van de slechtste kwaliteit niet volledig verbranden, constant, gedogen weer even gefaciliteerd door een top kabinet dat net de deur achter zich dicht ging doen. Schiphol die nu aangeeft dat de Oostbaan de komende vier maanden niet extra wordt ingezet, voor landen helemaal niet meer. Baan 27 constant. Recht geluld in de gebruiksprognose 2026 die opgesteld is aan de hand van de cijfers uit de evaluaties in gebruik van 2023 en 2024. In 2024 is 22000 x baan 27 geraamd, 33000 werkelijk. Kwam omdat er iets meer westenwind was enzo. Maar prognoses en evaluaties worden niet gebruikt voor handhaving staat er in geschreven. Nee om de frequentie recht te lullen. Want de grenswaarde voor baan 27 zou toch moeten zijn overschreden als je deze 33% meer gebruikt dan verwacht? Gemiddeld 90 vliegtuigen per dag landend op de secundaire Buitenveldertbaan in 2024. Starts niet meegerekend. 35000 x baan 27 in 2026 is mijn prognose.
Reint
Dit blijkt uit antwoorden van minister Vincent Karremans (VVD) op Kamervragen van Suzanne Kröger (GroenLinks-PvdA). Zijn informatie laat zien hoe weinig grip de overheid heeft op de milieunormen in de vliegindustrie.
Of betekent het: “Geen invloed op willen hebben?” Hij geeft m.i. alleen ontwijkende antwoorden zodat de huidige situatie kan blijven bestaan.
Niet ingrijpen is het “goedkoopste” en “die maatschappelijke kosten vallen wel mee!”.
Kortom economie voorop! Mensen zijn minder belangrijk.
M.i. wordt het tijd dit soort ministers 3 jaar opsluiten op Schiphol en in die tijd laten luchten in de “schone lucht”.
Jaap
Ik lees in het antwoord van de minister:
“Landen die het Oslo Protocol hebben geratificeerd zijn verplicht het zwavelgehalte in fossiele brandstoffen, waaronder kerosine, terug te dringen. In dat kader geldt een toekomstig zwavelgehalte van 100 ppm in kerosine als richtwaarde.”
Om met de woorden van Rob Jetten te spreken: “Het kan wel!”
Jonathan de B
Als we een minister van verkeer in waterstaat aanstellen met de naam Karremans, dan kan je toch niks anders verwachten dan iemand die alleen maar wil karren? Onbeperkt rijden en vliegen. Zo min mogelijk regels stellen.
En de kosten niet doorberekenen naar de veroorzaker. Want de economie.
In het door luchtvaart lawaai geteisterde Uithoorn won de partij die de luchtvaart onbeperkt wil laten groeien 3 zetels in de gemeenteraad.
De hele bevolking is koekoek.
W Lieverst
Een stukje gelezen van Follow the Money dat de niet-gerapporteerde Schiphol-stikstof gelijk staat aan 230.000 varkens. Met name de uitstoot van stikstof boven de 914 meter wordt middels een satelliet in kaart gebracht.
Die 230.000 varkens lijkt niet veel. Het is maar goed dat het extern salderen voorlopig niet meer is toegestaan.
rrustema
Ik heb behoefte aan een soort Wikipedia voor luchtvaart-kwesties.
Zodat je in het lemma ‘zwavel’ snel bij kan lezen hoe het zit. En hoe het zit met geluid. De eigendomsverhoudingen AF-KLM en de staat. Duurzame kerosine. ‘Stille vliegtuigen’. Al het geschiphol. Alle afkortingen.
Ook voor journalisten goed te gebruiken, alles goed onderbouwd.
Kan SchipholWatch op wiki.schipholwatch.nl de Mediawiki-software installeren? Vol te schrijven door degenen die hier met minstens 50 bijdragen door de moderatie zijn gekomen, bijvoorbeeld.
En natuurlijk allemaal als trainingsdata voor AI beschikbaar stellen, voor die mensen die de reflex hebben om alles te vragen via AI.
W Lieverst
Stille vliegtuigen? U bedoelt stillere vliegtuigen. Waren ze maar stil, dan beperkte de problematiek zich alleen tot de uitstoot.
Derk Bijmolt
Naast het voorstel voor een Wiki die helpt om te lezen hoe dingen in elkaar zitten heb ik ook een behoefte aan een kalender wanneer rechtszaken, uitspraken of andere voor Schipholwatch relevante momenten zijn.
Recent raakte ik erg in de war. De RVS veegde een vergunning van tafel (stemming in de reacties; feest/hoera/optimisme) en een week later was er weer een vergunning (stemming in de reacties; frustratie/boosheid/pessimisme).
Daar heb ik ergens duidelijk wat gemist; dan kan Wiki en een kalender met wat duiding goed helpen.
Robert Bleeker
Als bekend kan iedereen in de openbare encyclopedie, die Wikipedia wordt genoemd, zelf een lemma aanmaken : Men maakt gewoon een wiki-account aan, dus dat deel van het initiatief vormt in beginsel geen enkel probleem.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Help:Nieuwe_pagina_aanmaken
“In beginsel”, want eenmaal een lemma aangemaakt, loopt de initiator(EV/MV) daarvan, wel degelijk de kans tegen tal van problemen op te lopen.
Immers, omdat Wikipedia “van iedereen” is, staat het ook “iedereen” vrij om zich met de inhoud van dat lemma te bemoeien.
Een vaste Wikipedia-wet daarbij is, dat hoe groter het gewicht van de belangen die in dat lemma aan de orde worden gesteld, hoe groter de neiging bij “aangesproken derden” zal bestaan, om zich in “de discussie” te mengen.
Dat geldt in het geval van een apart lemma over “overlast vliegindustrie” – gesteld dat jouw opmerking, dat oogmerk zou hebben – zowel voor de getroffen bewoners onder de aan- en uitvliegroutes, als voor de eigenaars van het vliegveld en de economische gebruikers daarvan (zeg : de luchtvloot en alles en allen die bij die bedrijvigheid zijn betrokken), alsmede voor de vele overheden, die (om hen moverende, vaak politiek-ideologische redenen) hun autoriteit en (administratieve) middelen in het geding willen brengen, om de informatie op dat lemma over hen, naar believen te beïnvloeden.
Een van de voorspelbare problemen daarbij is, dat de voorstanders van Schiphol “as it is”, per definitie aanzienlijk beter geëquipeerd zijn, om “de dagelijkse administratie” op een dergelijk lemma bij te houden (*) en naar hun (economische en/of politieke) wensen te modelleren, dan de (al dan niet georganiseerde) tegenstanders.
Het zal dus van “de tegenstanders” letterlijk een dag en nachttaak vergen, om de discussie aldaar in de door hen gewenste (start- en landings-) banen te leiden.
Ikzelf heb – als (minimale) ervaringsdeskundige – in het verleden op enig moment in meerdere lemma’s wel eens geprobeerd, pogingen van belanghebbenden, om inconvenient truths over hun handelen weg te poetsen (lees : te censureren), te verijdelen, door deze disinformatie te rectificeren.
Echter, ik kwam gedurende die herstelwerkzaamheden al snel tot de ontdekking, dat hoe groter (gewichtiger/omvangrijker) de belanghebbenden (vaak het leidend onderwerp, dan wel het lijdend voorwerp in een lemma) hoe groter het netwerk is, dat zich vervolgens over de (aangeleverde) teksten met betrekking tot hun belangen “ontfermt”.
Daarbij springt mij met name het lemma van de extreemrechtse volksmenner Van Haga in herinnering : Zijn partijgenoten, familie, vrienden en vertrouwelingen veranderden stelselmatig meldingen van feiten (die bezwarend bleken voor de politicus EN ondernemer Van Haga), in aperte leugens, dan wel verwijderden zij die feitelijkheden domweg in no time weer uit het lemma.
Op het moment, dat ik op mijn beurt, die veranderingen weer omgedaan probeerde te maken, greep de censuurpolitie van Van Haga direct weer in (**) en kwam het dus feitelijk neer op het al dan niet hebben van “de langste adem”.
Op die wijze kunnen dus hevige en langdurige zogenaamde “lemma oorlogen” ontstaan!
Met name lemma’s over (het imago van) grote bedrijven en/of instellingen staan wereldwijd standaard vol met teksten, die de facto door de PR afdelingen van die belanghebbende bedrijven / instellingen worden neergepend en vervolgens strak worden “bijgehouden” (*).
Natuurlijk zouden organisaties als SchipholWatch die taak op zich kunnen nemen, maar dan zou men zich kunnen afvragen in hoeverre SW zelf – in haar huidige modaliteit – niet al een soort wandelende encyclopedie voor het aankaarten en in kaart brengen van de notoire overlast door de vliegindustrie kan worden beschouwd.
Je zou daartegen kunnen inbrengen, dat een apart Wiki-lemma over voornoemde probleemstellingen in principe wel een aanzienlijk grotere doelgroep zou kunnen adresseren, omdat Wikipedia maatschappelijk bezien, nu eenmaal een aanzienlijk grotere reikwijdte heeft dan SW : Een waar di-lemma derhalve…
N.B. In het bestaande Schiphol-lemma staat slechts een minimalistisch rubriekje over “geluidshinder” en kan ik verder niets terugvinden over al die andere vormen van gezondheid ondermijnende stoffen, waaraan het bestaan van Schiphol debet is..
https://nl.wikipedia.org/wiki/Luchthaven_Schiphol
In het lemma “Luchtvaart” van de NLse versie van Wikipedia, staan overigens wel een aantal gerubriceerde op en aanmerkingen over de verschillende overlast-gevende activiteiten van de vliegindustrie in zijn algemeenheid.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Luchtvaart
Zo zal de (onder meer door SW stelselmatig aan de orde gestelde) veelomvattende luchtvaart-problematiek in andere wiki-lemma’s ongetwijfeld ook in diverse sub-rubrieken worden aangevlogen : ik heb daarnaar in ieder geval geen uitputtend onderzoek gedaan.
(*) Men kan zelfs verwachten, dat grote bedrijven in het huidige tijdsgewricht gewoon AI-bots inzetten, om hun PR activiteiten in de media “naar behoren” te behartigen en die (zelflerende) algoritmes hebben sowieso een veel langere adem dan jij en ik : Wij zullen het in dezen dus vooral van protesten en demonstraties tegen de luchtvaarlobby moeten hebben.
(**) Volgens mij is dat lemma inmiddels trouwens allang weer vervangen, door een volledig herscheven relaas (zeg : een Van Hagiografie).
P.S. Het is natuurlijk op zich al extreem problematisch, dat de populatie van een veronderstelde democratische rechtsstaat als NL, niet al bij voorbaat – vanuit het integriteits- en democratisch verantwoordingsbeginsel bij voorbeeld – vanzelfsprekend, dus ongevraagd door de eigen overheid met de regelmaat van de klok van objectieve informatie over dit soort zwaarwegende onderwerpen (zoals het onderwerp “volksgezondheid” toch moet worden genoemd) wordt voorzien (in plaats van als verantwoordelijke overheid diezelfde populatie stelselmatig over dat onderwerp te misleiden, zoals nu aantoonbaar vaak geschiedt).
Saskia van Rijn
Er komt een moment waarop het elastiekje knapt en dan wordt de tamste burger woest. Dan staat de democratie bij de vuilnis en koersen we richting opstand.
Reageerders: u bent gekozen, maar in dit geval: U KIEST!
Saskia van Rijn
Regeerders…..
Mike
Misschien heb ik het mis, maar is het niet dat :
1. Men sowieso niet extra kan tanken. Meer brandstof is duurder vliegen en minder veilig met landen. De besparing door elder te tanken valt daardoor in het niet.
2. Is de leiding vanuit Pernis naar Schiphol niet ‘gecontroleerd’ en dat niet een iedereen daar zomaar wat in kan stoppen.
3. Beter om dan in NL zwavelvrij te tanken en elders weer met zwavel. Dat is toch al weer 50% winst op een retourtje.
4. De luchtvaart geen zwavelvrij gebruikt, omdat het niet verkrijgbaar is. De oliebedrijven het niet leveren, omdat er geen vraag naar is. Een heel mooie paradox om als excuus te gebruiken.
5. Het waarschijnlijk in het voordel van KLM moet zijn, daar iets duurdere brandstof (en dus ticket) hun reizigers aan het twijfelen kan brengen om toch maar een iets duurdere directe vlucht te nemen ipv van een iets goedkopere hubvlucht van KLM.
Het is idd de zoveelste uitzondering op de luchtvaart, waar elk ander bedrijf en burger voor mag bloeden om de vervuiling te compenseren en misgelopen belastingen aan te vullen. Zou daarom in Nederland zoveel duurder zijn dan in omringende landen.
Rob
Inderdaad. Er is van alles aan te merken op de redenering van het ministerie. Je gaat niet 100% bereiken, maar de sector wil er niet aan en ministerie volgt. Overigens is de KLM zo afhankelijk van de overheid dat je ook best dwingende afspraken kan maken over elders tanken .
.
Rob
Mijn ervaring is dat de ambtenaren dit soort vragen doorsturen naar de sector voor beantwoording. En zich neerleggen bij antwoorden als technisch onmogelijk. Enige weg is strenger normeren en dan blijkt er technisch ineens veel mogelijk. Zelfde bij de inspectie. Zolang er veel speelruimte zit in allerlei regels rondom Schiphol dan zoekt de sector de randen op en de inspectie is niet in staat om aan te geven dat gebruik van de ruimte niet nodig is vanwege veiligheid en allerlei andere drogredenen.
SK
Tip voor de minister : minder vliegterreur boven Nederland. Levert metten meer op dan het ,(schade en gezondheid) kost
Iedere keer weer de VVD
Wat een schande, en deze ‘minister’ heeft kinderen? Dus hij vergiftigt doelbewust zijn eigen nakomelingen? Bizar. En wat een kletskoek iedere keer van die afschuwelijke vvd’ers. Waarom stemmen mensen toch steeds op deze wegkijkers? Tegen hun eigen belangen in? Ik begrijp dit niet.
RB
Ieder keer weer de VVD’ers als verantwoordelijke ministers, en niet alleen bij het vliegverkeer maar ook bij o.a. de infrastructuur van ons wegennet. Wel nieuwe wegen aanleggen maar niet wegen en bruggen enz. onderhouden of geld er voor reserveren. Stop dat maar in de bodemloze putten als Schiphol.
Straks kunnen ze voor hun eigen vliegreis Schiphol niet eens meer bereiken door langjarige afsluitingen en omleidingen voor onderhoud van alle infrastructuur:)
gerard van zijl
Helemaal gelijk, bijna steevast is er een VVDer die Schiphol het hoofd boven water houdt, de afgelopen decennia. Maar….de vvd zat altijd in een coalitie. Vaak met D66, CDA, GL/PVDA/PRO. Die coalitiepartners hebben heel veel kansen laten liggen om de vvd te laten veranderen. Als je via de politiek, als kiezer, Schiphol wil laten krimpen is er slechts één oplossing: PvdD !! Voor de duidelijkheid: Partij voor de Dieren 🙂
Hans Boshuizen
Inderdaad weer die VVD. En dan de grootste partij in de gemeenteraad van Uithoorn. Hoe kan je als Uithoornaar stemmen op deze partij, die willens en wetens zoveel schade veroorzaakt en je gezondheid bedreigt. Sporen die mensen wel ? In en in triest.
Inderdaad Bullshit
Het klinkt voor mij als: “we weten dat we omwonenden en het land/ klimaat sneller vergiftigen en doen dat willens en wetens.”
En “onder het mom van technisch niet haalbaar laten we ontwikkelingen in schonere energie los omdat we graag BFF’s willen blijven met de luchtvaart. De luchtvaart wordt dus niet verplicht om een technische oplossing te zoeken en schoner te gaan vliegen.”
Figaroa
Tja als je agenda 2030 volledig wil uitvoeren negeer je alles wat met gezondheid te maken heb.
freelance geitenpadbestrijder
Schiphol heeft voor de emissies tijdens het opstijgen, landen en taxiën en tijdens het proefdraaien wel degelijk een verplichting de best beschikbare technologieën in te zetten (BBT vereiste). Zwavelarme kerosine is zo een BBT, zeker omdat het maar 2 miljoen zou kosten en omgerekend per vliegtuig dus zo goed als niets.
Het staat KLM en andere maatschappijen natuurlijk vrij om een tweede brandstoftank in te bouwen met de voor hen normale vieze kerosine. Die kerosine kunnen ze dan fijn buiten de LTO fase gebruiken. Misschien dat Marjan maandag gelijk even een belletje kan doen met Airbus en Boeing.
Dan levert ze tenminste eens echt iets op haar belofte van schoner, stiller en zuiniger. En belangrijker, gaan ze zich eens aan de wetgeving houden
sjors
Onbegrijpelijk. Al eerder op SchipholWatch vermeld: het gaat om slechts 13 to maximaal 208 euro per volle vliegtuig tank. Dat is minder dan een euro per passagier! Waarom, Minister?
Hoffie
En wij maar steeds hogere zorgkosten betalen. En Jette maar zeggen dat ze voor het milieu gaan. De leugenaar. Gewoon de burger bevolking vergiftigen. Wanneer is dat toch ook al eerder gebeurt? Die vvd’ ers zijn gevaarlijke mensen, spelen met mensenlevens.
Michiel
Merkwaardig.
Van internet:
“Er gelden zeer strenge eisen aan Jet A-1 brandstof. Deze eisen zijn vastgelegd in internationale standaarden om de veiligheid, betrouwbaarheid en prestaties van vliegtuigmotoren te garanderen. De brandstof moet consistent zijn, ongeacht waar ter wereld deze wordt geproduceerd of getankt.”
Ondertussen onze minister:
“Binnen de afzonderlijke kerosinebatches kan het zwavelgehalte […] variëren van ongeveer 3 tot 3.000 ppm”
Koekoek! 💩
Ed
De specificaties voor vliegtuig brandstof, ook wel Jet A1, zijn vastgelegd in ASTM D1655 en Def Stan 91-091. Het maximale zwavel gehalte is 3000 ppmw. In de praktijk bevat Jet A1 aanzienlijk minder zwavel. Enig zwavel is gewenst vanwege het smerend vermogen (lubricity).
Michiel
Goed om te weten. Als Nederland minder zwavel zou willen hoeft dat niet voor goedkeuring langs de sector, het mag al.
GerardvanZijl
Over 50-70% SAF in 2050: in 2021 vermeldde Schipholwatch al dat voor het maken van voldoende 100% SAF voor Schiphol VIJFTIG KERNCENTRALES A LA BORSSELE nodig zijn.
Misschien toch slimmer Schiphol te halveren.
W Lieverst
Het zijn allemaal proefbalonnetjes. In ontwikkeling dit nog in ontwikkeling dat. Allemaal luchtfietserij. De SAF-fabriek is in Delfzijl gepland. Dit ligt om de hoek bij Schiphol. Wat een giller. De zeehonden op het Wad zullen er blij mee zijn.
Is het nu Karreman of Karremans? De bewoners in de buurt van Schiphol zijn vast blij met deze minister.