De vernietiging van het Schiphol‑besluit van 6 mei 2025 door de Raad van State vandaag is een ontmaskering van een systeem dat jarenlang leunde op politieke wenselijkheid, bestuurlijke improvisatie en een hardnekkige weigering om wettelijke kaders serieus te nemen. Die tijd is nu voorbij.
Voor omwonenden is dit een uitspraak die de kern raakt van wat al decennia misgaat: de overheid heeft de bescherming van omwonenden structureel ondergeschikt gemaakt aan de groei van de luchtvaart, en nu haalt de hoogste bestuursrechter daar een streep doorheen.
NNHS onwettig
Het kabinet wilde met het besluit van 6 mei 2025 eindelijk een einde maken aan het gedoogbeleid dat sinds 2010 de norm was. Schiphol opereerde al die tijd niet op basis van de wettelijke geluidsnormen uit het LVB 2008, maar op basis van het Nieuwe Normen- en Handhavingsstelsel (NNHS), een pakket afspraken dat nooit democratisch is vastgesteld en nooit juridisch is verankerd.
De Inspectie Leefomgeving en Transport handhaafde niet op de wettelijke handhavingspunten, maar op basis van politieke instructies. De minister wilde dat gedoogbeleid beëindigen en tegelijk een maximum van 478.000 vluchten per jaar in de wet vastleggen, met een beperking van 27.000 nachtvluchten.
Het was bedoeld als een snelle, pragmatische ingreep: een tussenstap richting een volledig nieuw LVB dat later zou volgen. Maar juist die pragmatiek wordt nu afgestraft.
Fundamentele fout
De Afdeling bestuursrechtspraak maakt duidelijk dat de minister een fundamentele fout heeft gemaakt door een aantal vluchten te presenteren als een geluidsnorm. De Wet luchtvaart schrijft voor dat een LVB moet bestaan uit grenswaarden voor geluid, gekoppeld aan handhavingspunten. Die punten bepalen hoeveel geluid op welke plek maximaal mag worden geproduceerd. Een vluchtaantal is geen norm, maar een afgeleide van de beschikbare geluidsruimte. Door dat onderscheid te negeren, heeft de minister het wettelijke stelsel omzeild.
Daar komt bij dat de minister nooit heeft aangetoond hoe 478.000 vluchten zich verhouden tot de bestaande handhavingspunten. Het besluit lijkt vooral bedoeld om het NNHS – dat juridisch nooit heeft bestaan – alsnog als referentie te gebruiken. De Raad van State noemt dat onjuist en onhoudbaar. Het gevolg is dat het besluit niet voldoet aan de wettelijke eisen en daarom volledig moet worden vernietigd.
Niet gelijkwaardig beschermd
Een tweede cruciale fout is dat de minister niet heeft aangetoond dat het nieuwe besluit een gelijkwaardig of beter beschermingsniveau biedt dan het eerste LVB uit 2004. Dat is een harde wettelijke eis.
In plaats van te vergelijken met het wettelijke stelsel, vergeleek de minister met het NNHS. Dat is alsof je een nieuw verkeersbesluit toetst aan de afspraken die buurtbewoners onderling hebben gemaakt, in plaats van aan de Wegenverkeerswet. De Raad van State maakt korte metten met deze redenering: het NNHS is geen wet, nooit geweest, en kan dus niet dienen als referentie.
Hiermee bevestigt de rechter wat bewonersorganisaties al jaren zeggen: de overheid heeft de wettelijke bescherming van omwonenden structureel genegeerd en vervangen door informele afspraken die vooral de luchtvaartsector dienden.
Ondemocratisch
De uitspraak legt bloot hoe diep het probleem rondom Schiphol zit. Al sinds 2010 opereert de luchthaven op basis van afspraken die nooit democratisch zijn vastgesteld. De overheid heeft dat jarenlang gedoogd, terwijl de geluidsnormen uit het LVB 2008 structureel werden overschreden. De Raad van State zegt nu impliciet: dit kan niet langer. De tijd van gedogen, schuiven en improviseren is voorbij.
Het is een harde boodschap voor de luchtvaartsector, die jarenlang heeft gevaren op het NNHS alsof het wet was. Maar het is ook een harde boodschap voor de politiek, die het gedoogbeleid jarenlang heeft laten voortbestaan en zelfs heeft verdedigd als “praktisch” en “in het belang van de netwerkkwaliteit”.
De vernietiging van het besluit betekent dat er geen wettelijk maximumaantal vluchten geldt. De enige harde norm die overeind blijft is de beperking van 27.000 nachtvluchten. Voor de rest geldt het oude LVB 2008, inclusief de handhavingspunten die al jaren niet worden toegepast. De minister moet nu terug naar de tekentafel. Een volledig nieuw LVB is noodzakelijk, inclusief een milieueffectrapportage, een passende beoordeling en een onderbouwing van het beschermingsniveau. Dat proces gaat jaren duren.
Handhaving conform LVB 2008
In de tussentijd is de juridische basis voor de huidige omvang van Schiphol uiterst wankel. Zonder wettelijk stelsel is elke uitbreiding onmogelijk, en zelfs het huidige niveau is juridisch discutabel. De vraag die nu boven de markt hangt is hoe de overheid de wettelijke geluidsnormen uit het LVB 2008 denkt te handhaven, nu de Raad van State duidelijk heeft gemaakt dat gedogen geen optie meer is.
Deze uitspraak markeert een fundamentele verschuiving. De Raad van State maakt duidelijk dat Schiphol niet langer kan opereren op basis van informele afspraken, gedoogconstructies en politieke coulance.
Wet weer leidend
De wet is weer leidend, en dat betekent dat de geluidshinder centraal moet staan. Voor ons omwonenden is dit een belangrijke overwinning: eindelijk erkent de hoogste bestuursrechter dat hun rechtsbescherming jarenlang is genegeerd. Voor Schiphol betekent het dat de toekomst onzeker is. De sector zal moeten leren opereren binnen de grenzen van de wet, niet binnen de grenzen van wat politiek wenselijk wordt geacht.
De komende maanden zullen bepalend zijn voor de koers van het luchtvaartbeleid. De vraag is niet langer hoeveel vluchten Schiphol “nodig heeft”, maar hoeveel geluid Schiphol mag produceren binnen de wettelijke kaders. Dat is een totaal andere manier van denken, en precies de manier die de wet al twintig jaar voorschrijft.
Dankwoord aan onze donateurs
De uitspraak van de Raad van State van vandaag is niet alleen een juridische mijlpaal, maar ook een bewijs van wat een betrokken gemeenschap kan bereiken wanneer zij haar krachten bundelt. Deze zaak is gevoerd dankzij duizenden mensen die bereid waren bij te dragen, vaak in stilte, soms met grote bedragen, altijd met dezelfde overtuiging: dat de rechtsstaat moet functioneren voor iedereen, ook voor de mensen die onder de aanvliegroutes wonen.
Zonder jullie steun was dit vonnis er niet geweest. De tienduizenden euro’s die jullie samenbrachten maakten het mogelijk om gespecialiseerde advocaten in te schakelen, deskundigen te raadplegen en een procedure te voeren die zich kon meten met de juridische slagkracht van een miljardenindustrie. Jullie hebben laten zien dat burgers niet machteloos zijn wanneer zij zich organiseren, dat rechtvaardigheid niet alleen een principe is maar ook een inspanning, en dat die inspanning gedragen kan worden door velen.
Elke donatie, groot of klein, was een stem voor eerlijk bestuur, voor handhaving van de wet en voor bescherming van de leefomgeving. Het is dankzij jullie dat de hoogste bestuursrechter nu heeft uitgesproken dat de wettelijke normen niet langer kunnen worden genegeerd. Dat is een overwinning die verder reikt dan deze ene zaak. Het is een signaal dat zorgvuldig bestuur geen luxe is, maar een verplichting.
Wij zijn jullie dankbaar voor het vertrouwen dat jullie in ons hebben gesteld, voor de volharding waarmee jullie deze strijd hebben gesteund en voor de overtuiging dat het anders kan. Deze uitspraak is van jullie. En het werk dat hieruit voortvloeit, zullen we met dezelfde vastberadenheid blijven doen.
Laat dit moment een herinnering zijn aan wat mogelijk wordt wanneer burgers samen opkomen voor hun rechten.
Sla dit artikel op in uw favorieten
Ad
Deze nieuwsbrief lijkt wel een SPAM bericht met veel herhalingen etc. Niet om door te komen!
Ik mis een vermelding van een club als PUSH.
Kunnen wie die vlieglui niet rapper aan het werk krijgen door het aantal vluchten met directe ingang terug te brengen naar niveau 2008? Laat ze onmiddellijk stoppen met zand in ieders ogen te strooien met hun steeds wisselen van meetpunten, meetmethoden, rekenmethoden. Een constant meetnet/methodiek is voorwaarde om de trends in de tijd werkelijk en wetenschappelijk verantwoord te weten.
Herbert
Logisch?
Als ik de reactie van ai 😣 lees is dit een baanbrekende uitkomst voor omwonenden. De zaak over de grens van 478k vluchten is mede aangespannen door luchtvaartmaatschappijen maar voor hen is het volgens ai dus een dramatisch besluit.
Roept de volgende vraag bij mij op, want wat heel logisch lijkt voor omwonenden is juridisch niet altijd logisch.
Wat is waar :
1) Hebben airlines een fout gemaakt bij het aangaan van deze zaak?
2) Zijn airlines zo arrogant en dom dat ze nooit hebben gedacht dat dit de uitkomst zou zijn?
3) Zijn airlines en I&W en hun advocaten enorm slim en is het onderdeel van de juridische strategie om te vertragen en te krijgen wat ze willen?
Ben benieuwd!
rrustema
Gebaseerd op eerder vertoond gedrag vrees ik dat optie 3 het antwoord is.
Ik las het zojuist ook in de reactie van journalist Ties Joosten:
“Eerder leidden juridische overwinningen immers ook nooit tot een vermindering van de overlast. Enkele jaren geleden gaf minister Van der Wal (VVD) bijvoorbeeld een vergunning af, in het volle besef dat die bij de rechter geen stand zou houden. Het doel was simpelweg om tijd te rekken. ‘De verwachting is dat dit zeker anderhalf jaar oplevert,’ schreven ambtenaren.” te vinden op het kletskanaal van Microsoft, kopietje bij Archive Today op https://archive.ph/eN97l
Noobody-b.bsky.social
“Zijn airlines en I&W en hun advocaten enorm slim?”
Er worden enorme salarissen en bonussen verdiend in de luchtvaart (waar de Nederland BV weinig van krijgt) dus dan huur je op kosten van je bedrijf de slimste en gemeenste mensen in om jouw inkomsten te behouden.
En bij uitstel komt er altijd wel snel een andere rechtsere regering die ook niks ziet in burgerbescherming of klimaatmaatregelen. Zoals kabinet Schoof.
George
Schiphol Watch, jullie zijn geweldig! Heel erg bedankt voor al jullie inspanningen en wat een doorzettingsvermogen!
Vele omwonenden zullen jullie erg dankbaar zijn!
👏👏👏💪🍀
Karremans in Amstelveen 14 maart
Zaterdag 14 maart zit de nieuwe buikspreekpop van de landelijke vroem vroem VVD meneer Karremans, minister van vliegindustrie, bij VVD-er langstzittende stoelklever ‘wethouder’ Herby Raat van Amstelveen op het stadsplein koffie te drinken. 14.30 uur.
Kunnen we daar afspreken om hem vragen te stellen over deze duidelijke taal van de Raad van State?
Voordat hij zich net als Madlener laat inpakken door de Rintels en de Van Oorden met een speelgoed vliegtuigje voor op zijn bureau?
Roland
Dus het loslaten van het aantal maximum vluchten (487.000 door die vliegfanaat Madlener als “krimp” vastgesteld) moet goed
nieuws zijn voor ons bewoners? Ik snap het niet meer! Ze kunnen dus gewoon door naar de gewenste 800.000, als je de NOS teletekst mag geloven.
Ik hoop van ganser harte dat ik het fout heb,
maar volgens mij zitten wij bewoners nu in een soort niemandsland, waarin Schiphol nog jarenlang zijn gang kan gaan met de groeiplannen.
MH Emanuel
Ik begrijp er niets van. In het NOS bericht staat juist dat Schiphol dit gewild heeft. Geen max aantal vluchten, dus groeiscenario mogelijk. Met alle bla bla over stillere vliegtuigen.
Geert
Er is geen wettelijk maximum aantal vluchten meer, maar Schiphol moet wel binnen de geluidsnormen van 2008 blijven — en dat is precies waar de komende maanden veel discussie over zal ontstaan
Sander
Hoera!
De Vries
Aan de slag nu kabinet, het kan dus wel!
Jonathan de B
PUSH Uithoorn heeft hief ook een persbericht over gestuurd.
https://www.nhnieuws.nl/nieuws/357877/raad-van-state-vernietigt-schiphol-besluit-minister-terug-naar-tekentafel
https://www.pushuithoorn.nl/
Klasse wat er nu bereikt is. Ik zou graag weten wat deze uitspraak tesamen met de uitspraak van de rechtbank van maart ’24 concreet voor het aantal vluchten gaat betekenen. Een papieren overwinning betekent nog niet dat de minister daadwerkelijk de luchthaven gaat laten krimpen en voor de belangen van bewoners gaat kiezen.
G
Fantastisch nieuws. Nu moet dit nieuwe kabinet dit gaat uitvoeren. Nieuwe groene politiek?
En het 50% stiller gekwaak?
En hoe verhoudt de opmerking van “50%” stillere vliegtuigen zich? Geen menselijk oor kan dat verschil horen, maar daarmee werd wel steeds extra geluidsruimte toegekend in berekeningen voor aantal vliegbewegingen.
Totaal onterecht, en hoe zit dat nu na deze uitspraak?
Geert
Er is geen wettelijk maximum aantal vluchten meer, maar Schiphol moet wel binnen de geluidsnormen van 2008 blijven — en dat is precies waar de komende maanden veel discussie over zal ontstaan.
Philip
En de “handhavingspunten” komen weer terug op de oorspronkelijke plek? Dus onder de (meest gangbare) vliegroutes?
Dat zou me hooglijk verbazen.
Jaap de Groot
U doelt waarschijnlijk op de Aldersparadox? Naarmate vliegtuigen “stiller” worden neemt de overlast toe. Dit komt doordat de “winst” in geluidsreductie wordt opgevuld door een te grote toename in het aantal vliegbewegingen, waardoor de overlast toeneemt. . Niet alleen de hoeveelheid geluid moet een hinderfactor zijn, maar ook het aantal vliegbewegingen, of het ontbreken van perioden die echt stil zijn.
pw
fantastische uitkomst maar de minister had hiermee ook het doel ingrijpen te vertragen, en dat is wéér gelukt, want we zijn een jaar verder en terug bij af. Wat is de route naar schadevergoeding voor omwonenden?
Bourree
Kan SW de enthousiaste reacte van onze Geert wat inkorten?
De Raad van State geeft een niet-bindend advies? Dus…zou het mogelijk zijn de het huidige kabinet het naast zich neerlegt en de gedoogsituatie continueert?
Veel vragen vanuit omwonenden. Extra artikel met de eerlijke realtiteit voor omwonenden. Anders is het straks ms weer zo”n teleurstelling!
Bourree
Noobody-b.bsky.social
De Raad van State is onafhankelijk adviseur van regering en parlement over wetgeving en bestuur …
én de hoogste rechtsprekende instantie die uitspraken doet over geschillen tussen burger en overheid.
Dit was geen advies…
Geert
Inderdaad, maar ook dat kan de regering naast zich neer leggen….maar die moeten ook weten dat eindeloos procederen niet de weg is.
Geert
Deze nog…………
✈️ Wat betekent dit voor Schiphol zelf?
1. Schiphol verliest zijn “juridische comfortzone”
Jarenlang opereerde Schiphol op basis van:
gedoogconstructies
het NNHS (dat nooit wet was)
politieke afspraken in plaats van wettelijke normen
Dat kan nu niet meer.
De Raad van State heeft die hele basis weggeveegd.
➡️ Schiphol moet terug binnen de harde wettelijke kaders van 2008.
2. De geluidsruimte wordt kleiner dan het huidige gebruik
Het LVB 2008 biedt minder geluidsruimte dan het aantal vluchten dat Schiphol de afgelopen jaren uitvoerde.
Dat betekent:
Schiphol kan niet zomaar op het huidige niveau blijven vliegen
Overschrijdingen van geluidsnormen zijn nu juridisch riskant
ILT moet ingrijpen als dat gebeurt
➡️ De kans op een gedwongen krimp is reëel.
3. Schiphol moet rekening houden met handhaving
Voor het eerst in 15 jaar moet Schiphol serieus rekening houden met:
handhavingspunten
geluidsgrenswaarden
juridische consequenties bij overtredingen
Dit beperkt de flexibiliteit van de luchthaven enorm.
➡️ Schiphol kan niet meer “wegregelen” wat niet past.
4. De 27.000 nachtvluchten zijn een harde grens
Dit is een directe beperking:
minder nachtcapaciteit
minder ruimte voor intercontinentale vluchten
minder ruimte voor vrachtverkeer
➡️ De nachteconomie van Schiphol wordt kleiner.
5. Strategische onzekerheid voor jaren
De minister moet een nieuw LVB maken. Dat duurt:
jaren
met MER
met passende beoordeling
met juridische toetsing
met inspraak
Tot die tijd zit Schiphol in een soort juridisch vacuüm.
➡️ Geen groei mogelijk.
Geen duidelijkheid voor luchtvaartmaatschappijen.
Geen stabiele planning voor de toekomst.
6. Mogelijke impact op KLM en netwerkfunctie
KLM is extreem afhankelijk van Schiphol als hub. Minder geluidsruimte betekent:
minder slots
minder overstapvluchten
minder intercontinentale verbindingen
➡️ De hubfunctie komt onder druk te staan.
7. Schiphol moet investeren in stillere operaties
Om binnen de geluidsruimte te blijven, moet Schiphol:
stillere vliegtuigen stimuleren
routes optimaliseren
baangebruik aanpassen
piekbelasting verminderen
➡️ Operationele aanpassingen worden onvermijdelijk.
8. Politieke druk neemt toe
De uitspraak maakt duidelijk:
de wet is leidend
politieke deals zijn niet genoeg
omwonenden hebben juridisch gelijk gekregen
Dit zet druk op:
het ministerie
Schiphol
luchtvaartmaatschappijen
➡️ De tijd van “eerst vliegen, dan regelen” is voorbij.
🎯 Kort gezegd
Voor Schiphol betekent deze uitspraak:
Geen groei meer
Mogelijke krimp
Strengere handhaving
Minder nachtvluchten
Meer juridische risico’s
Onzekerheid voor jaren
Druk op de hubfunctie en KLM
Noodzaak tot stillere operaties
Het is waarschijnlijk de meest ingrijpende uitspraak voor Schiphol sinds de opening van de Polderbaan.
MH Emanuel
Dit is de theorie. In de praktijk gaat men zich hier niet aan houden vrees ik. Zoals Schiphol en overheid zich nooit gehouden hebben aan welke wet dan ook als het ze niet uitkwam. En handhaving nooit heeft plaatsgevonden. Waarom zouden ze nu dan wel?
Gedumpt
Dit klinkt natuurlijk goed, “Het is een van de meest ingrijpende uitspraken voor de positie van omwonenden in twintig jaar.”
Maar het LVB2008 betekent dat preferent vliegen het uitgangspunt is, dus dat alles wordt gedumpt op de Kaagbaan en de Polderbaan. Lekker dan. Daar is niks eerlijks aan.
Geert
Het LVB 2008 bevat strengere geluidsgrenzen dan alles wat daarna is gedoogd.
Jarenlang werd er niet gehandhaafd op deze normen, maar juridisch móét dat nu weer.
Geert
Tja, wat gaat dat betekenen voor omwonenden?
🌿 Wat betekent dit voor omwonenden?
1. De wettelijke geluidsnormen uit 2008 gelden weer
Dit is de grootste verandering.
Het LVB 2008 bevat strengere geluidsgrenzen dan alles wat daarna is gedoogd.
Jarenlang werd er niet gehandhaafd op deze normen, maar juridisch móét dat nu weer.
➡️ Gevolg voor omwonenden:
De bescherming die ze volgens de wet al die tijd hadden, is nu weer volledig van kracht.
2. Schiphol heeft minder geluidsruimte dan het aantal vluchten dat nu wordt uitgevoerd
Omdat er geen maximum aantal vluchten meer is, lijkt het alsof Schiphol vrij spel heeft.
Maar dat is schijn.
De geluidsruimte van het LVB 2008 is beperkter dan het huidige gebruik van Schiphol.
➡️ Gevolg:
Schiphol kan niet zomaar doorgaan op het huidige niveau zonder risico op overtredingen.
3. ILT moet weer handhaven op de 35 handhavingspunten
De Raad van State heeft duidelijk gemaakt dat gedogen niet meer kan.
Dat betekent:
Als een handhavingspunt wordt overschreden, moet ILT ingrijpen
Dat kan leiden tot beperkingen in baangebruik
Of zelfs tot vermindering van het aantal vluchten als dat nodig is om binnen de normen te blijven
➡️ Gevolg:
Omwonenden krijgen eindelijk de handhaving waar ze al jaren recht op hebben.
4. De 27.000 nachtvluchten blijven wél als harde grens gelden
Dit is een directe winst voor omwonenden.
Minder nachtvluchten
Minder slaapverstoring
Minder nachtelijke piekbelasting
➡️ Gevolg:
De nachtrust wordt beter beschermd dan in de afgelopen 15 jaar.
5. Schiphol moet binnen de wet gaan opereren, niet binnen politieke afspraken
Jarenlang werd het NNHS gebruikt — een systeem dat nooit democratisch is vastgesteld.
Dat mag niet meer.
➡️ Gevolg:
Omwonenden krijgen weer rechtszekerheid in plaats van politieke willekeur.
6. Op korte termijn ontstaat er onzekerheid
De overheid moet een nieuw LVB maken, inclusief:
milieueffectrapportage
passende beoordeling
onderbouwing van het beschermingsniveau
Dat proces duurt jaren.
➡️ Gevolg:
In de tussentijd is het juridisch rommelig, maar de wet biedt omwonenden nu wél een sterkere positie.
7. Op langere termijn: kans op structurele vermindering van hinder
Omdat:
de geluidsnormen strenger zijn
handhaving verplicht is
Schiphol niet meer kan leunen op gedoogconstructies
en een nieuw LVB juridisch waterdicht moet zijn
…is de kans groot dat de uiteindelijke uitkomst minder geluid en minder vluchten betekent dan de afgelopen jaren.
➡️ Gevolg:
De leefomgeving rond Schiphol kan structureel verbeteren.
🎯 Kort gezegd
Voor omwonenden betekent deze uitspraak:
Meer bescherming
Strengere normen
Verplichte handhaving
Minder nachtvluchten
Minder politieke rek en gedogen
Meer kans op echte hinderbeperking op de lange termijn
Het is een van de meest ingrijpende uitspraken voor de positie van omwonenden in twintig jaar.
Als je wilt, kan ik ook uitleggen:
wat dit betekent voor Schiphol zelf
hoe groot de kans is dat het aantal vluchten daadwerkelijk daalt
of omwonenden nu juridische stappen kunnen zetten
of dit gevolgen heeft voor woningbouw, gezondheid of waardedaling
Laat maar weten welke richting je interessant vindt.
of omwonenden nu juridische stappen kunnen zetten
Dat is een heel relevante vraag, want deze uitspraak verandert de juridische positie van omwonenden behoorlijk. Ik zal het helder en eerlijk voor je uiteen zetten, zonder valse hoop maar ook zonder omwegen.
🌿 Kunnen omwonenden nu juridische stappen zetten?
Ja — en sterker dan in jaren.
Maar hoe en wat precies mogelijk is, hangt af van het type stap. Hieronder leg ik uit welke routes nu realistischer zijn geworden.
1️⃣ Handhaving afdwingen bij ILT
Omdat de Raad van State heeft gezegd dat:
het LVB 2008 weer geldt
gedogen niet meer mag
handhaving verplicht is
…kunnen omwonenden nu verzoekschriften tot handhaving indienen bij de ILT.
Wat kun je eisen?
Dat ILT:
handhaaft op de 35 handhavingspunten
optreedt bij overschrijdingen
maatregelen oplegt aan Schiphol
Waarom is dit nu kansrijk?
Omdat de hoogste bestuursrechter expliciet heeft gezegd dat:
het NNHS geen basis is
de overheid jarenlang onrechtmatig heeft gedoogd
de wettelijke normen leidend zijn
Dat maakt een handhavingsverzoek juridisch veel sterker dan voorheen.
2️⃣ Bezwaar en beroep tegen toekomstige besluiten
De minister moet nu een nieuw LVB maken. Dat proces duurt jaren en vereist:
MER
passende beoordeling
onderbouwing van beschermingsniveau
consultatie van omwonenden
Omwonenden kunnen:
zienswijzen indienen
bezwaar maken
beroep instellen bij de Raad van State
En omdat de Raad van State nu zo duidelijk is geweest, ligt de lat voor de overheid veel hoger.
3️⃣ Schadeclaims (lastiger, maar niet onmogelijk)
Er zijn twee soorten schadeclaims:
A. Planschade / nadeelcompensatie
Dit is mogelijk als:
een besluit (zoals een LVB) schade veroorzaakt
en dat besluit rechtmatig is
Maar het vernietigde besluit bestaat nu niet meer, dus dit pad is beperkt.
B. Onrechtmatige daad van de overheid
Dit is juridisch zwaarder, maar de uitspraak geeft omwonenden wel munitie:
de overheid heeft jarenlang niet gehandhaafd
heeft een onwettig systeem (NNHS) gebruikt
heeft wettelijke bescherming genegeerd
Dit zou kunnen leiden tot claims, maar dat vereist:
een individuele onderbouwing
bewijs van schade
vaak een collectieve actie via een stichting of vereniging
Dit pad is dus mogelijk, maar complex.
4️⃣ Collectieve acties via bewonersorganisaties
Organisaties zoals:
RBV
MOB
SchipholWatch
lokale bewonersgroepen
…kunnen nu veel sterker procederen, omdat de Raad van State hun kernargumenten heeft bevestigd:
het NNHS was onwettig
de overheid heeft wettelijke normen genegeerd
de bescherming van omwonenden is jarenlang ondermijnd
Dit opent de deur voor:
nieuwe procedures
handhavingszaken
bezwaar tegen vergunningen
beroep tegen nieuwe besluiten
🌟 Kort antwoord
✔ Ja, omwonenden kunnen nu juridische stappen zetten.
En sterker dan in de afgelopen 15 jaar.
De meest kansrijke route is:
👉 Handhaving afdwingen op basis van het LVB 2008.
Daarnaast zijn:
bezwaar en beroep tegen nieuwe besluiten
collectieve acties
en in sommige gevallen schadeclaims
…mogelijk, maar afhankelijk van de situatie.
Wil je dat ik dit vertaal naar:
wat jij als individuele omwonende kunt doen
wat een bewonersgroep kan doen
of hoe een handhavingsverzoek eruitziet.
Zo, heb t e.a. opgezocht, voor nu genoeg, ik wens ons suc6.
Rekel
Ik help het u hopen !
Maar heb er een ” hard hoofd ” in
Philip
Beetje veel van het goede @Geert
Geert
🌿 Wat betekent dit voor omwonenden?
1. De wettelijke geluidsnormen uit 2008 gelden weer
Dit is de grootste verandering.
Het LVB 2008 bevat strengere geluidsgrenzen dan alles wat daarna is gedoogd.
Jarenlang werd er niet gehandhaafd op deze normen, maar juridisch móét dat nu weer.
➡️ Gevolg voor omwonenden:
De bescherming die ze volgens de wet al die tijd hadden, is nu weer volledig van kracht.
2. Schiphol heeft minder geluidsruimte dan het aantal vluchten dat nu wordt uitgevoerd
Omdat er geen maximum aantal vluchten meer is, lijkt het alsof Schiphol vrij spel heeft.
Maar dat is schijn.
De geluidsruimte van het LVB 2008 is beperkter dan het huidige gebruik van Schiphol.
➡️ Gevolg:
Schiphol kan niet zomaar doorgaan op het huidige niveau zonder risico op overtredingen.
3. ILT moet weer handhaven op de 35 handhavingspunten
De Raad van State heeft duidelijk gemaakt dat gedogen niet meer kan.
Dat betekent:
Als een handhavingspunt wordt overschreden, moet ILT ingrijpen
Dat kan leiden tot beperkingen in baangebruik
Of zelfs tot vermindering van het aantal vluchten als dat nodig is om binnen de normen te blijven
➡️ Gevolg:
Omwonenden krijgen eindelijk de handhaving waar ze al jaren recht op hebben.
4. De 27.000 nachtvluchten blijven wél als harde grens gelden
Dit is een directe winst voor omwonenden.
Minder nachtvluchten
Minder slaapverstoring
Minder nachtelijke piekbelasting
➡️ Gevolg:
De nachtrust wordt beter beschermd dan in de afgelopen 15 jaar.
5. Schiphol moet binnen de wet gaan opereren, niet binnen politieke afspraken
Jarenlang werd het NNHS gebruikt — een systeem dat nooit democratisch is vastgesteld.
Dat mag niet meer.
➡️ Gevolg:
Omwonenden krijgen weer rechtszekerheid in plaats van politieke willekeur.
6. Op korte termijn ontstaat er onzekerheid
De overheid moet een nieuw LVB maken, inclusief:
milieueffectrapportage
passende beoordeling
onderbouwing van het beschermingsniveau
Dat proces duurt jaren.
➡️ Gevolg:
In de tussentijd is het juridisch rommelig, maar de wet biedt omwonenden nu wél een sterkere positie.
7. Op langere termijn: kans op structurele vermindering van hinder
Omdat:
de geluidsnormen strenger zijn
handhaving verplicht is
Schiphol niet meer kan leunen op gedoogconstructies
en een nieuw LVB juridisch waterdicht moet zijn
…is de kans groot dat de uiteindelijke uitkomst minder geluid en minder vluchten betekent dan de afgelopen jaren.
➡️ Gevolg:
De leefomgeving rond Schiphol kan structureel verbeteren.
🎯 Kort gezegd
Voor omwonenden betekent deze uitspraak:
Meer bescherming
Strengere normen
Verplichte handhaving
Minder nachtvluchten
Minder politieke rek en gedogen
Meer kans op echte hinderbeperking op de lange termijn
Het is een van de meest ingrijpende uitspraken voor de positie van omwonenden in twintig jaar.
Als je wilt, kan ik ook uitleggen:
wat dit betekent voor Schiphol zelf
hoe groot de kans is dat het aantal vluchten daadwerkelijk daalt
of omwonenden nu juridische stappen kunnen zetten
of dit gevolgen heeft voor woningbouw, gezondheid of waardedaling
Noobody-b.bsky.social
“De 27.000 nachtvluchten blijven wél als harde grens gelden”
Maar die aantallen werden toch al niet gehaald? Dus is er dan wel sprake van verbetering?
In 2025 werden 16.100 nachtvluchten en 9.100 vroege-ochtendvluchten gerealiseerd, totaal dus “maar” 25.200.
In 2024 was dat nog 16.500 en 8.700 dus er is bitter weinig veranderd nadat op 1 april 2025 hogere nachttarieven zijn ingevoerd.
Voor 2026 staan weer 25.200 nachtvluchten gepland.
Kan dat aantal nog minder worden als streng op geluid gehandhaafd wordt, of verdwijnt dat dan in het gemiddelde van L-dag-en-nacht?
Geert
Het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol 2008 (LVB 2008) is het officiële, juridisch bindende besluit dat bepaalt hoe Schiphol gebruikt mag worden. Het is gebaseerd op de Wet luchtvaart en vormt het fundament voor alle regels over geluid, routes, veiligheid en handhaving.
Hieronder vind je de inhoud in overzichtelijke tekstvorm.
1. Geluidsnormen en grenswaarden
Het hart van het LVB 2008 bestaat uit geluidsgrenswaarden.
Deze normen bepalen hoeveel geluid Schiphol op verschillende plekken in de omgeving maximaal mag veroorzaken.
Die normen zijn vastgelegd in de vorm van handhavingspunten. Voor elk punt geldt een maximale hoeveelheid geluid per jaar. Als Schiphol die overschrijdt, moet de overheid ingrijpen.
2. Handhavingspunten (35 locaties)
Rond Schiphol liggen 35 vaste meetpunten.
Deze punten vormen het wettelijke kader voor:
het meten van geluid
het beoordelen van overtredingen
het bepalen hoeveel geluidsruimte Schiphol heeft
Deze punten zijn dus de juridische basis voor het bepalen van de milieuruimte van de luchthaven.
3. Handhaving door ILT
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) moet handhaven zodra een grenswaarde wordt overschreden.
Het LVB 2008 laat geen ruimte voor gedogen of alternatieve systemen.
De Raad van State heeft dit in recente uitspraken nog eens bevestigd.
4. Regels voor baangebruik
Het LVB 2008 bepaalt welke banen wanneer gebruikt mogen worden.
Dit heet preferent baangebruik.
Het doel is:
hinder zoveel mogelijk te beperken
veiligheid te waarborgen
het verkeer te verdelen over de beschikbare banen
Het besluit beschrijft ook welke baancombinaties toegestaan zijn.
5. Start- en landingsroutes
Het LVB 2008 bevat de officiële vliegroutes voor starts en landingen.
Dit zijn de bekende SID’s (vertrekprocedures) en STAR’s (aankomstprocedures).
In 2008 zijn enkele routes aangepast, zoals:
de oostelijke uitvliegroutes vanaf de Zwanenburgbaan
wijzigingen in naderingsprocedures
Deze routes zijn juridisch bindend.
6. Milieuruimte
Het LVB 2008 bepaalt hoeveel geluidsruimte Schiphol heeft.
Dit bepaalt indirect hoeveel vluchten mogelijk zijn.
Belangrijk:
Het LVB 2008 bevat geen maximum aantal vluchten
Het aantal vluchten volgt uit de beschikbare geluidsruimte
In de praktijk kwam dit neer op ongeveer 400.000–420.000 vluchten volgens de MER‑adviezen uit die tijd
7. Nachtregime
Het LVB 2008 bevat regels voor:
nachtelijk baangebruik
beperkingen op geluidspieken
welke banen ’s nachts wel of niet gebruikt mogen worden
Maar:
👉 Het LVB 2008 bevat géén maximum aantal nachtvluchten.
Die beperking (27.000) is pas veel later ingevoerd.
8. Veiligheidszones
Het besluit bevat regels over:
obstakelvrije zones
beperkingen voor bebouwing
veiligheidscontouren rond de banen
Deze regels moeten de luchtvaartveiligheid waarborgen.
9. Rapportage en monitoring
Schiphol moet jaarlijks rapporteren over:
naleving van geluidsnormen
baangebruik
routegebruik
eventuele overschrijdingen
Deze rapportages zijn verplicht en openbaar.
Kort samengevat
Het LVB 2008 regelt:
hoeveel geluid Schiphol mag maken
waar dat geluid wordt gemeten
hoe de overheid moet handhaven
welke banen en routes gebruikt mogen worden
hoe veiligheid en hinderbeperking worden gewaarborgd
Het regelt niet:
een maximum aantal vluchten
een maximum aantal nachtvluchten
het NNHS (dat nooit wet is geweest)
Rich
Massaclaim er is ons tenslotte veel onrecht aan gedaan veel fijnstof binnen gekregen door dit beleid enig compensatie lijkt mij voor al die honderduizenden mensen op zijn plaats
Arie den Draak
Hartelijke felicitaties aan de teamleden van SchipholWatch en de juristen! Wat een volharding!!
Een geweldige doorbraak voor de rechten van de mens.
Het zou mij niets verbazen als over dit langlopende stuk binnenkort weer een kabinet gaat vallen….
Geert
Copilot maakt er dit van, ik hen Ai de nos en de schipholwatch tekst voorgelegd:
✅ 1. Het oude LVB 2008 geldt weer volledig
Dat betekent:
De geluidsnormen uit het LVB 2008 zijn weer van kracht
De handhavingspunten uit 2008 zijn weer leidend
De overheid moet in principe weer handhaven op die punten
Er is geen wettelijk maximum aantal vluchten meer
Dit is precies wat beide teksten aangeven, maar in andere woorden.
📌 2. Wat blijft overeind uit het vernietigde besluit?
✔ De beperking van 27.000 nachtvluchten
De Raad van State laat dit onderdeel staan omdat niemand bezwaar had tegen deze maatregel.
📌 3. Wat is nu níet meer geldig?
❌ Het maximum van 478.000 vluchten
Dit is volledig vervallen.
❌ Het NNHS (Nieuwe Normen- en Handhavingsstelsel)
De Raad van State bevestigt opnieuw dat dit nooit wet is geweest en dus geen basis mag zijn voor beleid of handhaving.
📌 4. Waarom is het besluit vernietigd?
Beide teksten noemen dezelfde kernredenen:
❗ Een vluchtaantal is géén geluidsnorm
De Wet luchtvaart vereist geluidsgrenswaarden op handhavingspunten, niet een totaal aantal vluchten.
❗ De minister heeft niet aangetoond dat het besluit leidt tot minder geluid
Het doel was geluidsreductie, maar de onderbouwing ontbrak.
❗ De vergelijking was gebaseerd op het NNHS
En dat mag juridisch niet.
📌 Kort en duidelijk antwoord op jouw vraag
👉 De wet die nu geldt is de Wet luchtvaart + het LVB 2008
met daarnaast
👉 een aparte wettelijke beperking van 27.000 nachtvluchten
Er is geen wettelijk maximum aantal vluchten meer, maar Schiphol moet wel binnen de geluidsnormen van 2008 blijven — en dat is precies waar de komende maanden veel discussie over zal ontstaan.
Noobody-b.bsky.social
Hoeveel ambtenaren bij IenW zuchten nu
“Wij zijn uiteraard niet verrast hoor! Maar gaat Karremans ons nu beschermen tegen de bullies Schiphol-Van Oord en kLM-Rintel?”
Of zit Karremans vanmiddag al op schoot bij Van oord en Rintel om de nieuwe strategie te bespreken?
Chapeau SW, maar ik heb nog veel vragen
Bedankt voor jullie vasthoudendheid SchipholWatch!!! En het loont! De cruciale fout die I&W ook heeft gemaakt is om continu geitenpaadjes te zoeken in plaats van het aanpakken bij de bron (écht minder hinder).
SchipholWatch:
willen jullie misschien een artikel wijden aan wat de inhoud van het LVB2008 (en LVB2004) is en wat dat betekent voor omwonenden? Dat begrijp ik te weinig uit dit artikel.
En waar staan die wettelijke handhavingspunten waar over gesproken wordt door de Raad van State? Staan die handhavingspunten niet net expres naast de vluchtroutes altijd?
En wat betekent het voor de binnengebieden en voor de buitengebieden (waarvan vele op dit moment buiten de officiële contouren vallen)?
En waarom is het maximum aantal vliegbewegingen nu vrijgegeven, terwijl er geen verslechtering plaats mag vinden t.o.v. LVB2008? Stichting RBV zegt toch mede op grond van LVB2008 dat er niet meer dan 400.000 vliegbewegingen per jaar mogelijk zijn?
Geert
De meetpunten: https://noiselab.casper.aero/ams/#
Maaike
Ik vroeg me ook al af wat het betekent dat er geen maximum aantal vluchten is. Ik ben blij hoor, maar zolang er geen handhaving is op het LVB van 2008 vraag ik me af of er eindelijk iets gaat veranderen. Ik ben ondertussen zo cynisch na al dat schiphollen dat voor mij geldt: eerst zien, dan geloven.
Geert
Tja, kijken wat Minister Karremans doet.
Noobody-b.bsky.social
Ik zie her en der (juichende) berichten dat het maximum aantal vluchten van de baan is.
Dus wie kan mij verzekeren dat dit wel zo’n grote overwinning is die onvermijdelijk in krimp gaat eindigen?
Hoe kan worden tegengehouden dat Schiphol weer flink gaat groeien in de ongetwijfeld lange tijd die het nog gaat duren voordat een nieuw LVB is gemaakt?
Want dat lijkt mij de truc bij uitstek, lekker groeien en dan wéér de EC en de VS inschakelen want illegaal verworven landingsrechten mag je niet meer zomaar afpakken, zoals zelfs de Hoge Raad vaststelde.
Moet er niet een rechtszaak worden aangespannen dat Schiphol niet mag groeien zolang er geen nieuw LVB is?
Geert
De geluidsnormen uit het LVB 2008 zijn weer van kracht
De handhavingspunten uit 2008 zijn weer leidend
De overheid moet in principe weer handhaven op die punten
Er is geen wettelijk maximum aantal vluchten meer
Noobody-b.bsky.social
“Er is geen wettelijk maximum aantal vluchten meer”
Dus ben ik bang dat Schiphol snel het aantal vluchten gaat uitbreiden en handhaving van de 2008 geluidsnormen probeert tegen te houden met processen of minimaal frustreren om tijd te winnen.
En dan na het tijdrekken en verder illegaal verhogen van het aantal vluchten wederom een beroep doen op de EC voor een balanced approach én chantage vanuit de VS opwekken.
Als we het juridisch moeras willen verkleinen dan zou de 2e Kamer een wet moeten aannemen of een besluit forceren dat in ieder geval vanaf nu absoluut géén groei meer mag plaatsvinden.
Ik zag overigens ergens op Bluesky dat Schipholwatch meteen een handhavingsverzoek gaat indienen, maar is dat voldoende of ook weer traineerbaar?
L Boom
Vraagje : betekent dit ook dat de oneerlijke preferentie van Kaag en polderbaan niet meer geldt ?
F van der Veen
grote dank aan SW
Bourree
Als ik de kop in onze landelijke Yteke schiphollobbyist krant lees, vraag ik mij even af of ik nu blij moet zijn.
“Streep door krimp Schiphol: ’Maximum aantal vluchten van tafel”
staat er schreeuwend op de voorpagina.
Maargoed, ik ben ook heel blij dat de Raad van State het opneemt voor de omwonenden door te stellen dat de geluidsoverlast niet overtuigend wordt verminderd. Zal dit wel het geval zijn bij nog meer vluchten?
Mijn vertrouwen is zo gekrenkt in dit dossier dat ik het moeilijk vind!
Bourree
rrustema
Er is een journalist die het werk van Yteke de Jong van De Telegraaf bekritiseert in een lange reeks artikelen. Ook de laatste, op:
https://feitoffake.wordpress.com/2026/03/11/fout-van-yteke-artikel-over-vernietiging-lvb-schiphol-vol-met-fouten/
“Medewerker Yteke de Jong van de Telegraaf schrijft veel nonsens over de krimp van het aantal maximale aantal vliegtuigbewegingen op Schiphol. Ze stelt zich enorm activistisch op en lijkt op een woordvoerster van de KLM ipv een journalist”
Michiel
GROTE GROTE dank aan SchipholWatch! Jullie zijn redders in nood. Door SW hebben omwonenden het gevoel weer gehoord te worden. Wij zijn met meer!
rrustema
“In het oude luchthavenverkeersbesluit stond geen maximum aantal vluchten. Dat gaat met deze beslissing van de Raad van State weer gelden.” lees ik bij de NOS.
Dus dan weten we wat de luchtvaartindustrie zal doen, zo veel mogelijk vliegen, zonder maximum.
Het zal lang duren voor de nieuwe minister met iets nieuws komt. Voordat alle juridische procedures tot de hoogste rechter zijn doorlopen zijn we ook weer jaren verder.
Een faillissement van KLM is de snelste en beste oplossing. En ondertussen de vrijgekomen slots wel vasthouden tot de krimp met een nieuw maximum is vastgesteld en de slots niet uitgeven aan andere maatschappijen, heel belangrijk.
Geert
Geweldig, eindelijk.
Willem Verbrugh
Een begin van herstel van de rechtstaat.
Waarvoor dank.
Nu nog de directe operationele macht van de industrie op het openbaar bestuur aan banden leggen en de democratie functioneert weer een beetje.